<?xml
version="1.0" encoding="utf-8"?><?xml-stylesheet title="XSL formatting" type="text/xsl" href="https://www.education-defense.fr/spip.php?page=backend.xslt" ?>
<rss version="2.0" 
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
>

<channel xml:lang="fr">
	<title>&#201;ducation &#224; la D&#233;fense et &#224; la S&#233;curit&#233; nationale</title>
	<link>https://www.education-defense.fr/</link>
	<description>Un site d&#233;di&#233; &#224; l'&#201;ducation &#224; la D&#233;fense, &#224; l'enseignement de d&#233;fense et au d&#233;veloppement de l'Esprit de d&#233;fense &#224; l'&#201;cole depuis 2017.</description>
	<language>fr</language>
	<generator>SPIP - www.spip.net</generator>
	<atom:link href="https://www.education-defense.fr/spip.php?id_rubrique=19&amp;page=backend" rel="self" type="application/rss+xml" />

	<image>
		<title>&#201;ducation &#224; la D&#233;fense et &#224; la S&#233;curit&#233; nationale</title>
		<url>https://www.education-defense.fr/IMG/logo/siteon0.png</url>
		<link>https://www.education-defense.fr/</link>
		
		
	</image>


	

	
	



<item xml:lang="fr">
		<title>Le Tigre II 233 du Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Le-Tigre-II-233-du-Musee-des-blindes-de-Saumur</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Le-Tigre-II-233-du-Musee-des-blindes-de-Saumur</guid>
		<dc:date>2024-12-07T16:27:15Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;(source photographique - motard.de.choc sur Forum D-Day Overlord) &lt;br class='autobr' /&gt; Alors que le Tigre I du Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur est en cours de restauration pour devenir, tr&#232;s bient&#244;t, le deuxi&#232;me Tigre I roulant au monde (1), le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; a fait mouvement le mercredi 4&#160;d&#233;cembre dernier, quittant le m&#234;me mus&#233;e pour se rendre au mus&#233;e du Bastogne Barracks. &lt;br class='autobr' /&gt; Le 16&#160;d&#233;cembre prochain sera, en effet, comm&#233;mor&#233; le 80&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; anniversaire du d&#233;but de la bataille des Ardennes. Avec l'op&#233;ration Herbstnebel, la&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/La-Deuxieme-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;La Deuxi&#232;me Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton889.jpg?1788464821' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='84' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='375' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/motarddechoc_for-7f97875f.jpg?1788539931' style='max-width: 700px; max-height: 500px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;(source photographique - motard.de.choc sur &lt;em&gt;Forum D-Day Overlord&lt;/em&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Alors que le &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article787&#034;&gt;Tigre I du Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur&lt;/a&gt; est en cours de restauration pour devenir, tr&#232;s bient&#244;t, le deuxi&#232;me Tigre I roulant au monde (1), le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; a fait mouvement le mercredi 4&#160;d&#233;cembre dernier, quittant le m&#234;me mus&#233;e pour se rendre au mus&#233;e du &lt;a href=&#034;https://bastognebarracks.be/fr&#034;&gt;&lt;em&gt;Bastogne Barracks&lt;/em&gt;.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le 16&#160;d&#233;cembre prochain sera, en effet, comm&#233;mor&#233; le 80&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; anniversaire du d&#233;but de la bataille des Ardennes. Avec l'&lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article340&#034;&gt;op&#233;ration Herbstnebel,&lt;/a&gt; la Wehrmacht lance sa derni&#232;re offensive &#224; l'Ouest en cette fin d'ann&#233;e 1944. Contre-offensive d&#233;sesp&#233;r&#233;e, voulue et jou&#233;e sur le mode d'un v&#233;ritable coup de poker par &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;, elle engage les derni&#232;res ressources du Reich et ne manque pas d'audace - voire d'illusion - &#224; vouloir atteindre la ville et le port d'Anvers.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les alli&#233;s, notamment les Am&#233;ricains qui subirent le choc principal, furent compl&#232;tement surpris et ce fut un v&#233;ritable effet de panique qui s'empara de l'ensemble du front Ouest, populations civiles comprises. Cependant, pass&#233; l'effet de surprise, le manque de carburant, la r&#233;sistance acharn&#233;e des parachutistes am&#233;ricains dans la poche de Bastogne et, surtout, le retour du beau temps qui permit &#224; l'aviation alli&#233;e de revenir dans la bataille, eurent raison de la contre-offensive allemande. Les combats cess&#232;rent en janvier 1945, date &#224; laquelle la Wehrmacht &#233;tait d&#233;finitivement bris&#233;e &#224; l'Ouest, n'&#233;tant plus en mesure d'entreprendre une quelconque action offensive.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La bataille des Ardennes ou &lt;em&gt;Battle of the Bulge&lt;/em&gt; (bataille du saillant) pour les Am&#233;ricains ) est la derni&#232;re offensive - avec celle du Lac Balaton en Hongrie en mars 1945 - o&#249; les Allemands engagent leurs derniers Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; K&#246;nigstiger. Quand on sait que les Panzer &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; qui franchirent la Meuse en mai 1940 pesait 7 tonnes en ordre de combat, on mesure l'&#233;volution du conflit avec le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; en ces derniers mois de guerre (2). &lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Con&#231;u d&#232;s l'&#233;t&#233; 1942, lanc&#233; sur les cha&#238;nes de production &#224; partir de novembre 1943 et construit &#224; 492 exemplaires, le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; K&#246;nigstiger est l'illustration d'un gigantisme en mati&#232;re d'armement dont les capacit&#233;s tactiques n'ont en rien chang&#233; l'issue strat&#233;gique des campagnes et du conflit.&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt; Les combats dans lesquels il fut engag&#233;, de la Normandie &#224; l'Allemagne en passant par la Bi&#233;lorussie, les Ardennes, la Hongrie furent tr&#232;s souvent d&#233;cevants. Faiblesses m&#233;caniques multiples, sous-motorisation ainsi qu'une tr&#232;s forte consommation en carburant expliqu&#232;rent des pannes fr&#233;quentes, un entretien contraignant pour les &#233;quipages et de nombreux abandons d'engins sur le terrain. Du fait de son blindage, sa masse de 76 tonnes en ordre de combat &#233;tait aussi impressionnante qu'elle lui imposait de s&#233;v&#232;res limites en termes de manoeuvre, de mobilit&#233; et de logistique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le grand avantage du Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; r&#233;sidait dans son canon de 88 mm Kwk 43 L/71 de 71 calibres. Conjugu&#233; &#224; l'excellente lunette &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TZR&lt;/span&gt; 9d, ce canon &#233;tait une arme des plus redoutables. Plus long que le L/56 du Tigre I, il pouvait tirer jusqu'&#224; 10 km de distance, et aucun Sherman ou T-34 n'y r&#233;sistait &#224; presque 4000 m de distance. &lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;En vocabulaire d'artilleur le &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;calibre&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; d&#233;signe la longueur d'un tube exprim&#233;e en fonction de son diam&#232;tre. Le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; a ainsi un canon de 88 mm x 71 mm qui lui donne une longueur de 6,24 m... Cette longueur conditionne non seulement la dimension d'une tourelle capable de loger une telle arme et ses munitions, mais aussi la caisse et le groupe motopropulseur qui devra porter l'ensemble. Plus un tube est long plus l'obus ira loin car il b&#233;n&#233;ficiera d'un temps de compression des gaz plus important. Cela lui donnera &#233;galement une vitesse initiale plus &#233;lev&#233;e &#224; la sortie du canon. En d'autres termes, le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; et son canon KwK 43 L/71 ont &#233;t&#233; sp&#233;cifiquement con&#231;us pour les combats dans les grandes plaines du front de l'Est (Ukraine et Bi&#233;lorussie notamment) nonobstant l'encombrement des obus (16 en tourelle) et un probl&#232;me d'&#233;quilibrage de l'arme dans la tourelle. On imaginera la terreur des tankistes am&#233;ricains face &#224; ce monstre m&#233;canis&#233; pourtant engag&#233; en Normandie dans une bataille de bocages &#224; horizon limit&#233; et dans les Ardennes sur un terrain forestier et vallonn&#233;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; 233 du bataillon de char lourd 503 (schwere Panzer-Abteilung 503) est, de nos jours, le seul Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; en &#233;tat de fonctionnement au monde. Conserv&#233; au &lt;a href=&#034;https://museedesblindes.fr/&#034;&gt;Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur,&lt;/a&gt; c'est un engin composite qui a &#233;t&#233; enti&#232;rement reconstitu&#233; &#224; partir de deux autres Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt;&#160;: la caisse du char 123 de la 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;re&lt;/sup&gt; compagnie de la schwere Panzer-Abteiulung 101 et la tourelle du char 300 de la 3&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; compagnie de la schwere Panzer-Abteilung 503. La tourelle du Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; 233 est du deuxi&#232;me mod&#232;le dit &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;tourelle de production&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; ou &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;de s&#233;rie&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Reconnaissable &#224; son mantelet aplati, elle a &#233;t&#233; fabriqu&#233;e par Krupp au m&#234;me titre que le canon de 88 mm KwK 43 L/71. Le ch&#226;ssis fabriqu&#233; par la firme Henschel porte encore le rev&#234;tement antimagn&#233;tique Zimmerit.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le &lt;em&gt;Bastogne Barracks&lt;/em&gt; o&#249; se rend le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; 233 se situe dans la ville de Bastogne en Belgique (3). C'est effectivement entre Belgique et Luxembourg que s'est situ&#233; le centre de gravit&#233; de la confrontation. Dans cette r&#233;gion se trouvent nombre de petits mus&#233;es locaux qui - comme en Normandie - relatent la grande bataille. &#192; La Gleize (commune de Stoumont) on trouvera encore un Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; expos&#233; en plein air. Vestige de la colonne du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;-Sturmbannf&#252;hrer Joachim &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PEIPER&lt;/span&gt;, il n'est cependant plus en &#233;tat de marche contrairement &#224; celui du Mus&#233;e de Saumur.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le premier Tigre I en &#233;tat de marche se trouve au &lt;a href=&#034;https://tankmuseum.org/&#034;&gt;&lt;em&gt;Tank Museum&lt;/em&gt; de Bovington (Grande-Bretagne).&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;em&gt;PzKpfw &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VI&lt;/span&gt; Tiger &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt;. Le roi d&#233;chu&lt;/em&gt;, Chars de combat &amp; engins blind&#233;s, 39, Hachette, 2024, 64 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le Tigre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; 233 a &#233;t&#233; &#233;galement sollicit&#233; pour la comm&#233;moration du 80&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; anniversaire de la bataille de Normandie l'&#233;t&#233; dernier. &#192; cette occasion, il a &#233;t&#233; repeint sous le &lt;a href=&#034;https://normandy-victory-museum.fr/le-tigre2/&#034;&gt;num&#233;ro 300&lt;/a&gt; qui &#233;tait command&#233; par le Hauptmann Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SCHERF&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;iframe allow=&#034;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; height=&#034;315&#034; referrerpolicy=&#034;strict-origin-when-cross-origin&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/iARRd1Xmaos?si=TYafH9JT8QvhkQLc&#034; title=&#034;YouTube video player&#034; width=&#034;560&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Op&#233;ration Micha&#235;l&#160;: le d&#233;but de la Kaiserschlacht</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Operation-Michael-le-debut-de-la-Kaiserschlacht</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Operation-Michael-le-debut-de-la-Kaiserschlacht</guid>
		<dc:date>2024-03-21T16:47:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Premi&#232;re Guerre mondiale</dc:subject>
		<dc:subject>Histoire</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;En 1918, la Guerre mondiale entre dans sa quatri&#232;me ann&#233;e avec un rapport de force qui n'est plus celui du d&#233;but du conflit. Non seulement les terribles saign&#233;es humaines, tous fronts confondus, ont mis l'ensemble des bellig&#233;rants aux limites de leurs capacit&#233;s d&#233;mographiques mais les &#233;v&#233;nements de l'ann&#233;e 1917 ont &#233;galement redessin&#233; les &#233;quilibres strat&#233;giques. &lt;br class='autobr' /&gt; Drapeau imp&#233;rial allemand &lt;br class='autobr' /&gt; Gagner du temps avec des arm&#233;es &#233;puis&#233;es &lt;br class='autobr' /&gt; L'arm&#233;e britannique sort de deux batailles aussi&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Premiere-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;Premi&#232;re Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton837.png?1788464781' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='95' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;En 1918, la Guerre mondiale entre dans sa quatri&#232;me ann&#233;e avec un rapport de force qui n'est plus celui du d&#233;but du conflit. Non seulement les terribles saign&#233;es humaines, tous fronts confondus, ont mis l'ensemble des bellig&#233;rants aux limites de leurs capacit&#233;s d&#233;mographiques mais les &#233;v&#233;nements de l'ann&#233;e 1917 ont &#233;galement redessin&#233; les &#233;quilibres strat&#233;giques.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='334' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/drapeau_impe_ria-56dcadd0.jpg?1788538898' style='max-width: 700px; max-height: 500px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Drapeau imp&#233;rial allemand&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Gagner du temps avec des arm&#233;es &#233;puis&#233;es&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'arm&#233;e britannique sort de deux batailles aussi meutri&#232;res qu'ind&#233;cises. Entre l'offensive de la Somme (juillet-novembre 1916) et la bataille de Passchendaele (juillet &#224; novembre 1917), c'est plus d'un demi-million d'hommes qui disparaissent ou sont mis hors de combat. La troisi&#232;me bataille des Flandres s'ach&#232;ve en m&#234;me temps que celle de Caporetto o&#249; l'arm&#233;e italienne essuie une lourde d&#233;faite. L'arm&#233;e fran&#231;aise porte, quant &#224; elle, le plus dur des combats et les mutineries dans ses rangs en disent long sur son &#233;puisement moral. Elle a besoin de temps et n'est pas en mesure de reprendre l'offensive en ce d&#233;but d'ann&#233;e 1918.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le plus grave r&#233;side cependant dans l'effondrement du front russe. La r&#233;volution bolchevique a emport&#233; le tsarisme, et le nouveau gouvernement des soviets s'empresse de conclure un armistice avec l'Allemagne (d&#233;cembre 1917). Puissance dont l'&#233;conomie &#233;tait la moins pr&#233;par&#233;e &#224; entrer dans une guerre industrielle moderne, la Russie - d&#233;sormais sovi&#233;tique et qui n'est sauv&#233;e que pas son immensit&#233; g&#233;ographique &#8211; veut sortir du conflit le plus rapidement. Le 3&#160;mars 1918, &#224; Brest-Litovsk (Bi&#233;loriussie), elle signe une paix s&#233;par&#233;e avec les empires centraux.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Alors qu'&#224; ce stade du conflit toutes les arm&#233;es commencent &#224; manquer d'hommes, l'issue de la guerre &#224; l'Est ouvre une opportunit&#233; strat&#233;gique au Reich allemand qui peut maintenant concentrer ses forces &#224; l'Ouest pour une grande offensive. Il faut faire vite car les alli&#233;s - eux aussi en manque de soldats &#8211; peuvent compter sur l'entr&#233;e en guerre des Etats-Unis (6&#160;avril 1917) qui devrait leur permettre de reprendre l'avantage. En effet, si l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Army est encore largement inexp&#233;riment&#233;e, les premiers &#233;l&#233;ments de l'&lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article241&#034;&gt;American Expeditionary Force (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AEF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;/a&gt; ont d&#233;j&#224; d&#233;barqu&#233; &#224; Saint-Nazaire le 13&#160;juin 1917. Ce sont des millions de soldats am&#233;ricains qui sont d&#233;sormais attendus dans un avenir proche. Pour l'Allemagne, l'offensive du printemps 1918 d'embl&#233;e planifi&#233;e d&#232;s la fin de l'ann&#233;e 1917, et qui va entrer dans l'Histoire sous le nom de &lt;em&gt;Kaiserschlacht&lt;/em&gt; (&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;bataille de l'Empereur&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;), est celle de la derni&#232;re chance. L'Arm&#233;e imp&#233;riale va y jeter ses derni&#232;res ressources afin d'inverser le rapport de forces.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;&#201;liminer l'arm&#233;e britannique&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le Grand &#201;tat-Major g&#233;n&#233;ral est domin&#233; par deux personnalit&#233;s&#160;: le Generalfeldmarschall Paul von &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HINDENBURG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1847-1934) et le G&#233;n&#233;ral Erich von &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUDENDORFF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1865-1937). Le premier est le commandant supr&#234;me mais le deuxi&#232;me est son influent second qui lui dispute les r&#234;nes du pouvoir. Dirigeant la conduite strat&#233;gique de la guerre au plus haut niveau, les deux officiers - surnomm&#233;s les Dioscures &#8211; ont directement n&#233;goci&#233; le trait&#233; de Brest-Litovsk avec L&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; tout en pr&#233;parant le basculement du dispositif strat&#233;gique allemand d'Est en Ouest. Leur objectif est d'&#233;liminer l'une des deux arm&#233;es alli&#233;es principales avant l'&#233;t&#233; 1918&#160;: l'arm&#233;e fran&#231;aise ou l'arm&#233;e britannique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Du fait de son immobilisation dans des milliers de kilom&#232;tres de tranch&#233;es depuis la fin de l'ann&#233;e 1914, le front occidental a peu boug&#233; et les options restent limit&#233;es. Attaquer l'arm&#233;e fran&#231;aise correspondrait &#224; une nouvelle offensive dans la r&#233;gion de la Meuse et le &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article216&#034;&gt;secteur de Verdun.&lt;/a&gt; Une victoire emp&#234;cherait l'arm&#233;e fran&#231;aise de se r&#233;tablir m&#234;me avec l'aide des Am&#233;ricains, et son moral serait affect&#233; de mani&#232;re d&#233;cisive apr&#232;s la bataille d'attrition qui eut lieu au m&#234;me endroit en 1916. Attaquer l'arm&#233;e britannique avec un effort principal en Picardie et non plus dans les Flandres, permettrait un mouvement d'enveloppement qui acculerait rapidement les Anglais dos &#224; la mer. Cette situation leur &#244;terait toute intiniative strat&#233;gique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUDENDORFF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; choisit de porter le fer contre les Britanniques, plus particuli&#232;rement contre la plus faible de leurs quatre arm&#233;es. Command&#233;e par le G&#233;n&#233;ral Hubert &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOUGH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1870-1963), la 5&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e britannique a beaucoup souffert durant la bataille de Passchendaele. Elle est affect&#233;e dans le secteur le plus difficile &#224; d&#233;fendre, alors qu'elle est encore affaiblie et en pleine r&#233;organisation. Certes, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOUGH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; n'a pas bonne r&#233;putation et beaucoup doutent en sa capacit&#233; &#224; planifier efficacement la remise sur pied de ses forces. Objectivement, il lui manque des hommes et il n'a pas eu le temps de remettre en &#233;tat le r&#233;seau de tranch&#233;es et de fortifications de son secteur au moment o&#249; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUDENDORFF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; d&#233;clenche la &lt;em&gt;Kaiserschlacht&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='347' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/feldgrauenjpgdoc-14634bea.jpg?1788538899' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Soldats allemands durant la &lt;em&gt;Kaiserschlacht&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;L'op&#233;ration Micha&#235;l&#160;: un affrontement de deux semaines qui ouvre une bataille de plus de trois mois&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Initialement et momentan&#233;ment, le rapport de force est favorable aux Allemands. Le 21&#160;mars 1918, ils ont r&#233;ussi &#224; concentrer 192 divisions devant les 178 divisions alli&#233;es. Dans le secteur de Micha&#235;l, entre la Scarpe au nord et l'Oise au sud, sur un front de quatre-vingt kilom&#232;tres, 76 divisions allemandes de qualit&#233; partent &#224; l'assaut de lignes tenues par seulement 28 divisions britanniques de qualit&#233; in&#233;gale. D&#232;s 4.40 du matin, la 5&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOUGH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est &#233;cras&#233;e par un violent bombardement d'artillerie. L'horizon est illumin&#233; par 6200 canons, tous calibres confondus, qui ouvrent simultan&#233;ment le feu. Cet &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;orage d'acier&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; s'abat sur les tommies de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOUGH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; durant cinq heures. Les frappes d'artillerie allemandes sont panach&#233;es de munitions conventionnelles et chimiques. Ces derni&#232;res sont &#224; la fois lacrymog&#232;ne &#8211; pour irriter et faire &#244;ter les masques de protection - et charg&#233;es d'yp&#233;rite pour tuer. C'est un feu roulant de plusieurs heures qui permet &#224; l'infanterie allemande d'avancer progressivement.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#192; partir de 9.40, les &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVII&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVIII&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;es allemandes sortent de leurs tranch&#233;es pour aller au contact du dispositif britannique largement d&#233;sorganis&#233;. C'est la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVIII&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e allemande du G&#233;n&#233;ral Oskar von &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HUTIER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1857-1934) qui tient le r&#244;le de fer de lance de l'offensive Micha&#235;l. Pionnier dans l'utilisation de troupes sp&#233;ciales appel&#233;es &lt;em&gt;Sturmtruppen&lt;/em&gt; (troupes d'assaut) ou &lt;em&gt;Stosstruppen&lt;/em&gt; (troupes de choc), von &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HUTIER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; a th&#233;oris&#233; une doctrine de perc&#233;e des lignes ennemies cherchant &#224; &#233;conomiser des pertes humaines massives. Recommandant un bombardement d'artillerie utilisant &#224; la fois des obus conventionnels et des obus chimiques, il lance dans la foul&#233;e des unit&#233;s sp&#233;ciales particuli&#232;rement durcies dans le combat de tranch&#233;e dont la mission est de rep&#233;rer et de d&#233;truire les points n&#233;vralgiques du dispositif adverse. &#201;quip&#233;es de l'armement sp&#233;cifique aux nettoyeurs de tranch&#233;es &#8211; armes automatiques, lance-flammes, mortiers&#8230; - les &lt;em&gt;Sturmtruppen &lt;/em&gt;n'ont pas vocation &#224; prendre la totalit&#233; d'une tranch&#233;e mais d'investir des points pr&#233;cis&#160;: postes de commandement, quartiers-g&#233;n&#233;raux, positions d'artillerie et toute position vuln&#233;rable permettant une rupture &#224; un endroit donn&#233;. &#201;vitant les combats frontaux, ces unit&#233;s sont d'abord faites pour l'infiltration&#160;: leur objectif &#233;tant de d&#233;sorganiser le dispositif ennemi dans la profondeur.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Ce jour-l&#224;, les lignes avanc&#233;es britanniques sont rapidement submerg&#233;es et d&#232;s midi la ligne rouge de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOUGH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (sa ligne de d&#233;fense principale) est directement attaqu&#233;e. En d&#233;pit de quelques points de r&#233;sistance, la ligne rouge c&#232;de dans l'apr&#232;s-midi et la 5&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e l&#226;che pied et recule de 6 km. Ce faisant, elle ouvre une br&#232;che particuli&#232;rement dangereuse en direction de Paris. En effet, c'est au sud de son dispositif, &#224; la confluence de l'Oise et de l'Aisne, que se situe la charni&#232;re avec la 6&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e fran&#231;aise qui, voyant son flanc gauche s'effondrer, est oblig&#233;e de se retirer &#224; son tour afin d'&#233;viter un enveloppement de son aile gauche. L'effondrement de la 5&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e au nord, dans le secteur de Flesqui&#232;res, n'est pas moins dangereux pour les alli&#233;s. La 3&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e britannique est d&#233;sormais directement menac&#233;e d'enveloppement, et l'axe de progression qui permettrait aux Allemands de couper en deux le dispositif britannique - avec une partie de ce dernier enferm&#233; dans les Flandres et dos &#224; la mer - se dessine.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Poursuivant sur sa lanc&#233;e du 24 au 26&#160;mars, l'op&#233;ration Micha&#235;l est en passe de s&#233;parer les arm&#233;es britanniques et fran&#231;aises. Durement &#233;branl&#233; par la rupture du front, le commandement alli&#233; est en crise. Pour le Mar&#233;chal Douglas &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HAIG&lt;/span&gt; (1861-1928) qui commande l'ensemble de la British Expeditionary Force (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BEF&lt;/span&gt;), les Fran&#231;ais doivent fournir des renforts pour qu'il puisse &#233;chapper &#224; la manoeuvre d' enveloppement allemande, mais pour les Fran&#231;ais c'est la d&#233;fense de Paris qui prime notamment en veillant au verrou de Verdun. Un commandement unique est institu&#233; afin de donner une coh&#233;rence strat&#233;gique &#224; la riposte franco-britannique, et c'est le G&#233;n&#233;ral Ferdinand &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FOCH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1851-1929) qui en prend la direction dans les premiers jours d'avril au moment o&#249; les &#233;l&#233;ments de pointe de l'op&#233;ration Micha&#235;l ne sont plus qu'&#224; 7 km d'Amiens.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='233' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/1-52pngdocid1719-2766640d.png?1788538899' style='max-width: 600px; max-height: 450px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Mitrailleuse, lance-flammes, minenwerfer, bandouli&#232;res de chargeurs suppl&#233;mentaires, sacs &#224; grenades&#160;et masses d'arme constituent les &#233;quipements caract&#233;ristiques des &lt;em&gt;Sturmtruppen&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;em&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='273' src='https://www.education-defense.fr/local/cache-vignettes/L425xH273/stahlhelmpngdoci-948b1c82-071ed.png?1794125554' style='max-width: 400px; max-height: 400px;' width='425' /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;color:#ff0000;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le &lt;em&gt;Stahlhelm&lt;/em&gt; (casque d'acier) appara&#238;t en janvier 1916, et commence &#224; &#233;quiper les troupes allemandes durant la bataille de Verdun. C'est le docteur Friedrich &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SCHWERD&lt;/span&gt; qui le dessine en remplacement du casque &#224; pointe trop haut, pas assez solide (cuir bouilli) ni protecteur. Le nouveau casque d'acier descend largement sur les oreilles et la nuque du soldat, augmentant sensiblement la protection de la t&#234;te. Son syst&#232;me de fixation (serre-t&#234;te et jugulaire) est directement int&#233;gr&#233; &#224; la coiffe m&#233;tallique, et deux boulons lat&#233;raux situ&#233;s &#224; l'avant permettent de fixer une plaque de blindage additionnelle contre les impacts frontaux. Donnant au soldat allemand une silhouette d&#233;sormais caract&#233;ristique, le &lt;em&gt;Stahlhelm&lt;/em&gt; M 1916 prot&#233;geait bien plus que les casques fran&#231;ais Adrian et Brodie britannique. Le premier &#233;tait en t&#244;le et, comme le second, ne prot&#233;geait pas du tout les oreilles ni la base du cr&#226;ne. Le succ&#232;s du &lt;em&gt;Stahlhelm&lt;/em&gt; se prolongea avec diverses variantes dont le Mod&#232;le 1935 qui sera le casque de la Wehrmacht jusqu'en 1945.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;L'&#233;chec de la &lt;em&gt;Kaiserschlacht&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'offensive allemande n'ira cependant pas plus loin. Depuis le 21&#160;mars, elle a progress&#233; de 60 km mais sur plusieurs axes du nord au sud selon les reculs du front alli&#233;. Partant, elle s'est dispers&#233;e et n'est plus suffisamment puissante ni concentr&#233;e. Sa progression &#8211; non m&#233;canis&#233;e - est ralentie par un terrain rendu difficile du fait des bombardements d'artillerie&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; ces derniers ayant an&#233;anti les voies de communication. Surtout, les divisions allemandes sont &#233;puis&#233;es, et c'est une infanterie d'&#233;lite &#8211; la derni&#232;re dont dispose le Reich &#8211; qui a &#233;t&#233; saign&#233;e durant une quinzaine de jours. Le 4&#160;avril, les Britanniques lancent une contre-attaque qui sauve Amiens et donne un coup d'arr&#234;t &#224; l'op&#233;ration Micha&#235;l. Le front alli&#233; est enfin stabilis&#233;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La &lt;em&gt;Kaiserschlacht&lt;/em&gt; n'est pas pour autant termin&#233;e. Sur tout le front Ouest, les Allemands poursuivent leurs attaques pendant plusieurs mois, jusqu'&#224; l'&#233;t&#233; 1918. Paris continue d'&#234;tre bombard&#233;e par l'artillerie &#224; longue port&#233;e et les offensives Georgette (secteur des Flandres du 9&#160;avril au 2&#160;mai), Bl&#252;cher-Yorck (secteur de Soissons du 27&#160;mai au 4&#160;juin) et &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article226&#034;&gt;Gneisenau (secteur de Compi&#232;gne du 5 au 13&#160;juin)&lt;/a&gt; tentent de reprendre l'intiative, mais avec l'&#233;chec de l'op&#233;ration Gneisenau la &lt;em&gt;Kaiserschlacht&lt;/em&gt; est d&#233;finitivement perdue. &#192; cette date, l'arm&#233;e allemande a perdu 500 000 hommes et ses unit&#233;s de &lt;em&gt;Sturmtruppen&lt;/em&gt; sont d&#233;cim&#233;es. Une derni&#232;re bataille est livr&#233;e en Champagne dans le triple secteur de Ch&#226;teau-Thierry, &#201;pernay et Ch&#226;lons-en-Champagne afin d'enrayer le recul allemand. Pour &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUDENDORFF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, l'op&#233;ration Friedensturm (14-17&#160;juillet) est un dernier et sanglant &#233;chec face aux Fran&#231;ais du G&#233;n&#233;ral Charles &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MANGIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1866-1925). Ce sont les alli&#233;s qui, d&#233;sormais, disposent d'une initiative strat&#233;gique qu'ils vont garder jusqu'en novembre 1918.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Ressources&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CABANES&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Bruno) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DUM&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NIL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Anne) dir. &lt;em&gt;Larousse de la Grande Guerre&lt;/em&gt;, Larousse, 2014, 480 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHIRAT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Didier), &lt;em&gt;La 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;re&lt;/sup&gt; Guerre mondiale par les cartes&lt;/em&gt;, Larousse, 2023, 256 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GRAY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Randal), &lt;em&gt;Kaiserschlacht 1918. The final german offensive&lt;/em&gt;, London, Osprey publishing, 1991, 96 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GUILLERMIN&lt;/span&gt; (John), &lt;em&gt;The blue Max&lt;/em&gt;, 1966. Un film de guerre qui traverse le contexte de l'op&#233;ration Micha&#235;l.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;KEEGAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (John), &lt;em&gt;La Premi&#232;re Guerre Mondiale&lt;/em&gt;, Le grand livre du mois, 2003, 558 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div class=&#034;spip_document_1718 spip_document spip_documents spip_document_audio spip_document_avec_legende spip_document_player spip_documents_player spip_doc_player&#034; data-legende-len=&#034;19&#034; data-legende-lenx=&#034;&#034;
&gt; &lt;figure class=&#034;spip_doc_inner&#034;&gt; &lt;div class=&#034;mejs-audio-wrapper audio-wrapper mejs-audio-wrapper-skin-mejs&#034; style='width:400px;max-width:100%;margin:0 auto;'&gt; &lt;audio class=&#034;mejs mejs-1718 mejs__mejs&#034; data-id=&#034;e3844169f488cbe1c0ad1cdf26afffea&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/mp3/hindenburg_marsch.mp3' type=&#034;&#034; data-mejsoptions='{&#034;alwaysShowControls&#034;: true,&#034;loop&#034;:false,&#034;audioWidth&#034;:&#034;100%&#034;,&#034;iconSprite&#034;:&#034;https://www.education-defense.fr/plugins/player-v4.3.0/lib/mejs/build/mejs-controls.svg?1789671213&#034;}' data-mejsplugins='null' controls=&#034;controls&#034; &gt;&lt;/audio&gt;
&lt;/div&gt;&lt;span style=&#034;display: none;&#034;&gt;
&lt;div class=&#034;base64-df8093fd&#034; title=&#034;PHNjcmlwdD4vKjwhW0NEQVRBWyovdmFyIG1lanNwYXRoPSdwbHVnaW5zL3BsYXllci12NC4zLjAvbGliL21lanMvYnVpbGQvbWVkaWFlbGVtZW50LWFuZC1wbGF5ZXIubWluLmpzPzE3ODk2NzEyMTInLG1lanNjc3M9J3BsdWdpbnMvcGxheWVyLXY0LjMuMC9saWIvbWVqcy9idWlsZC9tZWRpYWVsZW1lbnRwbGF5ZXIubWluLmNzcz8xNzg5NjcxMjEyJzsKdmFyIG1lanNsb2FkZXIsbWVqc3N0YXJ0OyFmdW5jdGlvbigpe3ZhciBlPW1lanNsb2FkZXI7dm9pZCAwPT09ZSYmKG1lanNsb2FkZXI9ZT17Z3M6bnVsbCxwbHVnOnt9LGNzczp7fSxpbml0Om51bGwsYzowLGNzc2xvYWQ6bnVsbH0pLGUuaW5pdHx8KGUuY3NzbG9hZD1mdW5jdGlvbihzKXtpZih2b2lkIDA9PT1lLmNzc1tzXSl7ZS5jc3Nbc109ITA7dmFyIHQ9ZG9jdW1lbnQuY3JlYXRlRWxlbWVudCgibGluayIpO3QuaHJlZj1zLHQucmVsPSJzdHlsZXNoZWV0Iix0LnR5cGU9InRleHQvY3NzIixkb2N1bWVudC5nZXRFbGVtZW50c0J5VGFnTmFtZSgiaGVhZCIpWzBdLmFwcGVuZENoaWxkKHQpfX0sZS5nZXRTY3JpcHQ9ZnVuY3Rpb24oZSxzKXt2YXIgdD1kb2N1bWVudC5jcmVhdGVFbGVtZW50KCJzY3JpcHQiKSxuPWRvY3VtZW50LmdldEVsZW1lbnRzQnlUYWdOYW1lKCJzY3JpcHQiKVswXTt0LmFzeW5jPTEsdC5vbmxvYWQ9dC5vbnJlYWR5c3RhdGVjaGFuZ2U9ZnVuY3Rpb24oZSxuKXsobnx8IXQucmVhZHlTdGF0ZXx8L2xvYWRlZHxjb21wbGV0ZS8udGVzdCh0LnJlYWR5U3RhdGUpKSYmKHQub25sb2FkPXQub25yZWFkeXN0YXRlY2hhbmdlPW51bGwsdD12b2lkIDAsIW4mJnMmJnNldFRpbWVvdXQocywwKSl9LHQuc3JjPWUsbi5wYXJlbnROb2RlLmluc2VydEJlZm9yZSh0LG4pfSxlLmluaXQ9ZnVuY3Rpb24oKXshMD09PWUuZ3MmJmRvY3VtZW50LnF1ZXJ5U2VsZWN0b3JBbGwoImF1ZGlvLm1lanMsdmlkZW8ubWVqcyIpLmZvckVhY2goKGZ1bmN0aW9uKHMpe2lmKCFzLmNsYXNzTGlzdC5jb250YWlucygiZG9uZSIpJiYhcy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoIm1lanNfX3BsYXllciIpKXt2YXIgdDtzLmNsYXNzTGlzdC5hZGQoImRvbmUiKSwodD1zLmlkKXx8KHQ9Im1lanMtIitzLmRhdGFzZXQuaWQrIi0iK2UuYysrLHMuaWQ9dCk7dmFyIG4sYT17b3B0aW9uczp7fSxwbHVnaW5zOnt9LGNzczpbXSxxdWFsaXRpZXM6W10sc291cmNlczpbXX07Zm9yKG4gaW4gYSl7dmFyIGk7KGk9cy5kYXRhc2V0WyJtZWpzIituXSkmJihhW25dPUpTT04ucGFyc2UoaSkpfWZ1bmN0aW9uIG8ocyl7ZS5nZXRTY3JpcHQoYS5wbHVnaW5zW3NdLChmdW5jdGlvbigpe2UucGx1Z1tzXT0hMCxkKCl9KSl9ZnVuY3Rpb24gZCgpe3ZhciBzPSEwO2Zvcih2YXIgbiBpbiBhLmNzcyllLmNzc2xvYWQoYS5jc3Nbbl0pO2Zvcih2YXIgaSBpbiBhLnBsdWdpbnMpdm9pZCAwPT09ZS5wbHVnW2ldPyhzPSExLGUucGx1Z1tpXT0hMSxvKGkpKTohMT09PWUucGx1Z1tpXSYmKHM9ITEpO2lmKHMpe2Eub3B0aW9ucy5zdWNjZXNzPWZ1bmN0aW9uKGUscyl7ZnVuY3Rpb24gdCgpe3ZhciBzPWUuY2xvc2VzdCgiLm1lanNfX2lubmVyIik7ZS5wYXVzZWQ/KHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2luZyIpLHNldFRpbWVvdXQoKGZ1bmN0aW9uKCl7cy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoInBhdXNpbmciKSYmKHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGxheWluZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2luZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2VkIikpfSksMTAwKSk6KHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2VkIikscy5jbGFzc0xpc3QucmVtb3ZlKCJwYXVzaW5nIikscy5jbGFzc0xpc3QuYWRkKCJwbGF5aW5nIikpfXQoKSxlLmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoInBsYXkiLHQsITEpLGUuYWRkRXZlbnRMaXN0ZW5lcigicGxheWluZyIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZSIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZWQiLHQsITEpLHMuYXV0b3BsYXkmJihlLm11dGVkPSEwKX07bmV3IE1lZGlhRWxlbWVudFBsYXllcih0LGEub3B0aW9ucyl9fWQoKX19KSl9KSxlLmdzfHwoInVuZGVmaW5lZCIhPXR5cGVvZiBtZWpzY3NzJiZlLmNzc2xvYWQobWVqc2NzcyksZS5ncz1lLmdldFNjcmlwdChtZWpzcGF0aCwoZnVuY3Rpb24oKXtlLmdzPSEwLGUuaW5pdCgpLCJsb2FkaW5nIj09PWRvY3VtZW50LnJlYWR5U3RhdGUmJmRvY3VtZW50LmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoIkRPTUNvbnRlbnRMb2FkZWQiLGUuaW5pdCksb25BamF4TG9hZChlLmluaXQpfSkpKX0oKTsKLypdXT4qLzwvc2NyaXB0Pg==&#034;&gt;&lt;/div&gt; &lt;style&gt;.mejs-audio-wrapper-skin-mejs {
}
.mejs-audio-wrapper-skin-mejs &gt; audio{ height:40px !important; display: block; width: 100% !important; background: #666;
}
&lt;/style&gt;&lt;/span&gt;&lt;figcaption class='spip_doc_legende'&gt; &lt;div class='spip_doc_titre crayon document-titre-1718 '&gt;&lt;strong&gt;Hindenburg Marsch
&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt; &lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;&lt;/doc1718|player&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Le Tigre I Ausf E 114 du Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Le-Tigre-I-Ausf-E-114-du-Musee-des-blindes-de-Saumur</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Le-Tigre-I-Ausf-E-114-du-Musee-des-blindes-de-Saumur</guid>
		<dc:date>2023-07-31T16:44:26Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Armements</dc:subject>
		<dc:subject>Mus&#233;e des blind&#233;s</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;De la guerre au mus&#233;e, l'histoire du Tigre I Aussi E 114 de la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt; Pz. Abt. 102.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/La-Deuxieme-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;La Deuxi&#232;me Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton787.jpg?1788464847' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='333' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/tigrejpgdocid158-392350ef.jpg?1788480047' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Un Tigre I Ausf H reconnaissable au tourelleau sur&#233;lev&#233; du chef de char et ses lance-grenades fumig&#232;nes S-Minen sur l'avant de la tourelle&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Le Tigre I&#160;: un char de combat embl&#233;matique&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Avec sa silhouette massive et carr&#233;e, rendue encore plus agressive par le redoutable canon 8,8 cm KwK 36 L/56 (1), le char Tigre I (Panzerkampfwagen &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Tiger) est devenu l'exemple embl&#233;matique des chars lourds de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale et, par extension, le symbole des grandes batailles blind&#233;es de ce conflit. Avec un blindage frontal de 10 cm du bas de caisse au mantelet, une optique de tir Zeiss &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TZF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; 9b permettant une vis&#233;e jusqu'&#224; 4000 m et un canon anti-char capable de d&#233;truire tous les blind&#233;s alli&#233;s de son &#233;poque, cette r&#233;putation n'est nullement usurp&#233;e. De la Tunisie aux steppes russes en passant par le bocage normand, le Tigre I fut la terreur des tankistes am&#233;ricains, sovi&#233;tiques, britanniques, canadiens, fran&#231;ais&#8230;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;D&#232;s la campagne de France (mai-juillet 1940), les Allemands per&#231;oivent l'insuffisance de leurs blind&#233;s face &#224; des engins ennemis plus prot&#233;g&#233;s et mieux arm&#233;s (2). Il faut cependant attendre mai 1941 pour voir les ing&#233;nieurs du Reich travailler sur un programme officiel de char lourd. D'embl&#233;e, ce programme va conna&#238;tre une acc&#233;laration avec l'invasion de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et la confrontation directe de la Panzerwaffe avec le char sovi&#233;tique T-34. Remarquable compromis entre la mobilit&#233;, la protection et la puissance de feu, ce dernier d&#233;classe techniquement tous les blind&#233;s allemands &#224; l'exception des derni&#232;res versions du Panzer &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et des Sturmgesch&#252;tz &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;III&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Amorc&#233; d&#232;s le d&#233;but du conflit mondial, le programme qui devait aboutir au Tigre I avance donc tr&#232;s rapidement durant l'ann&#233;e 1941. Il voit la concurrence de deux prototypes construits par les firmes Henschel et Porsche. C'est celui de la firme Henschel qui l'emporte en avril 1942 et la production industrielle du nouveau char lourd de la Wehrmacht commence imm&#233;diatement durant ce m&#234;me mois d'avril. 1354 Tigre I seront produits jusqu'au mois d'ao&#251;t 1944, date &#224; laquelle les derniers exemplaires sortiront des cha&#238;nes d'usine. De 1942 &#224; 1944, l'engin sera constamment am&#233;lior&#233; passant d'une version (3) H de d&#233;but de production &#224; une version E (de milieu et de fin de production). Les modifications les plus importantes, celles qui permettent de distinguer les diff&#233;rentes versions portent sur le train de roulement, le tourelleau du chef de char et l'optique de tir.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Capable de viser et de d&#233;truire &#224; des distances qui le mettaient hors de port&#233;e de la plupart des chars alli&#233;s, le Tigre I &#233;tait aussi tr&#232;s bien prot&#233;g&#233; frontalement. &#192; &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article254&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Prokhorovka&lt;/a&gt; les unit&#233;s de Tigre (et de &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://tanks-encyclopedia.com/ww2/germany/panzer-v_panther.php&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Panther)&lt;/a&gt; firent un carnage dans les vagues de T-34, et dans le &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article242&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;bocage normand&lt;/a&gt; la silhouette d'un Panzer &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; avec ses jupes de tourelle pouvait pr&#234;ter &#224; confusion et faire croire &#224; la pr&#233;sence d'un Tigre I que les combattants alli&#233;s redoutaient plus que tout... Sans soutien d'artillerie ou a&#233;rien, il fallait 4 ou 5 chars (soit au moins un peloton) pour venir &#224; bout d'un Tigre I. 2 ou 3 engins faisaient ainsi diversion afin de permettre &#224; 1 ou 2 autres blind&#233;s de s'approcher pour engager le char allemand de flanc ou &#224; revers sur ses parties les moins blind&#233;es. T-34 et Sherman privil&#233;giaient donc leur nombre et leur manoeuvrabilt&#233; laissant aussi imaginer les sacrifices que leurs tactiques devaient consentir pour venir &#224; bout d'un seul Tigre I (4).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Entr&#233; dans la l&#233;gende des chars de combat, le Tigre I s'impose d'autant plus dans la psych&#233; de tous les tankistes qu'il n'en existe quasiment plus mat&#233;riellement parlant. Alors que 48 000 M4 Sherman et 84 000 T-34 furent produits (toutes versions confondues), sur les 1354 Tigre I, seuls 6 sont encore de nos jours en mesure d'&#234;tre pr&#233;sent&#233;s comme &#233;tant des mod&#232;les d'origine (5). Ils sont cependant dispers&#233;s entre la Russie (2 engins), la Grande-Bretagne (1 engin), les Etats-Unis (1 engin). Le plus c&#233;l&#232;bre est le &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://tankmuseum.org/article/tiger-131-restoration-part-ix-restoration-at-the-tank-museum&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Tigre I Ausf H 131&lt;/a&gt; du &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://tankmuseum.org&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Tank Museum de Bovington.&lt;/a&gt; Captur&#233; en Tunisie en mai 1943, il est restaur&#233; et est actuellement le seul Tigre I au monde en &#233;tat de marche. Sa motorisation ayant &#233;t&#233; restaur&#233;e en 2004, le Tigre 131 a, depuis, tenu la vedette avec le Sherman &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;M4A2E8&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (6) dans le film &lt;em&gt;&lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article786&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Fury&lt;/a&gt;&lt;/em&gt; de David &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AYER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (2014).&#160;Les deux Tigre I restants sont en France. Le premier est expos&#233; &#224; la sortie sud-est de Vimoutiers (Orne) en bordure de la route d&#233;partementale 979. Appartenant &#224; la commune, il est class&#233; au patrimoine des monuments historiques mais est en mauvais &#233;tat. Sa restauration, &#233;valu&#233;e &#224; 1 million d'euros, est toujours en d&#233;bat. Identifi&#233; sous le num&#233;ro d'unit&#233; 114, le second est en meilleur &#233;tat et se trouve aujourd'hui au&#160;&lt;a href=&#034;https://www.museedesblindes.fr&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='170' src='https://www.education-defense.fr/local/cache-vignettes/L141xH170/das_reichpngdoci-3fff0ace-42db1.png?1794126488' style='max-width: 400px; max-height: 400px;' width='141' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Insigne de la 2&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Panzer Division &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt; Das Reich&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Le Tigre I Ausf E 114&#160;: de la 2&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Panzer Division &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Das Reich au mus&#233;e de Saumur&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le Tigre I Ausf E 114 fait partie des derniers engins de ce type &#224; sortir des cha&#238;nes de production. Il est assembl&#233; en avril 1944 sous le num&#233;ro 1114&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; (sur les 1354 Tigre fabriqu&#233;s par les usines Henschel) et livr&#233; le mois suivant. Il est ainsi affect&#233; &#224; l'un des deux bataillons de chars lourds de la 2&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;&#160;Panzer Division &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Das Reich qui participent &#224; la bataille de Normandie&#160;: le&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Panzer Abteilung 102. Sous les runes &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, le Tigre 114 aura deux chefs de char&#160;: d'abord le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-Obersharf&#252;hrer Wilhelm &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SCHMIDT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; puis le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-Unterscharf&#252;hrer Arthur &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GLAGOW&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Il sera le quatri&#232;me engin du 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;er&lt;/sup&gt; peloton de la 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;re&lt;/sup&gt; compagnie d'o&#249; son immatriculation 114.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Stationn&#233; aux Pays-Bas au moment o&#249; &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article230&#034; rel=&#034;external&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;les alli&#233;s d&#233;barquent en Normandie,&lt;/a&gt; le&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Pz. Abt. 102 re&#231;oit d'abord l'ordre de se diriger vers le Pas-de-Calais. Le centre de gravit&#233; du d&#233;barquement alli&#233; se confirmant, l'unit&#233; est dirig&#233;e vers la Normandie mais en faisant un d&#233;tour par l'ouest de la r&#233;gion parisienne du fait de la menace a&#233;rienne anglo-am&#233;ricaine. C'est en gare de Versailles-Chantiers, que le Tigre 114 d&#233;barque de son train pour rejoindre le sud de Caen par ses propres moyens (7). Arriv&#233; le 7&#160;juillet dans son secteur d'op&#233;ration, soit un mois apr&#232;s le d&#233;barquement, il combat autour de la cote 112 pendant tout le mois de juillet. Cette bataille dans une bataille plus importante est repr&#233;sentative de la lutte que m&#232;nent alors les Allemands en Normandie. Dans l'incapacit&#233; de repousser les alli&#233;s &#224; la mer, sans soutien a&#233;rien et dans un rapport de forces d&#233;s&#233;quilibr&#233;, soldats de la Heer et de la Waffen &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#160;opposent cependant une r&#233;sistance acharn&#233;e aux alli&#233;s. Ainsi, dans le secteur de la cote 112, le verrou tient bon et la progression de ces derniers ne peut se faire qu'avec le retrait des forces allemandes qui se red&#233;ploient pour la contre-attaque de Mortain (7-13&#160;ao&#251;t).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans l'enfer des combats normands, le Tigre 114 &#233;chappe &#224; la destruction. Son &#233;quipage ayant &#233;t&#233; captur&#233;, il est d&#233;couvert abandonn&#233; dans la commune de Brieux &#224; une quinzaine de kilom&#232;tres au sud-est de Falaise. R&#233;cup&#233;r&#233; par des r&#233;sistants des &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FFI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, il est remis en &#233;tat de marche et rejoint par ses propres moyens Machecoul, dans la r&#233;gion de Nantes, o&#249; l'arm&#233;e fran&#231;aise met sur pied une unit&#233; blind&#233;e &#224; partir d'engins allemands captur&#233;s. Le Tigre 114 reprend donc du service mais sous les couleurs fran&#231;aises d&#233;sormais. L'utilisation de carburant et de lubrifiants am&#233;ricains - de bien meilleure qualit&#233; que les ersatz allemands &#8211; lui permet de prolonger sa vie op&#233;rationnelle.&#160;Affect&#233; en juin 1945 au 6&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; R&#233;giment de Cuirassiers sous le nom de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Bretagne&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, il participe &#224; la r&#233;duction de la poche de Saint-Nazaire avant d'&#234;tre envoy&#233; en Allemagne le mois suivant. Affect&#233; au camp militaire des forces fran&#231;aises de M&#252;nsingen (Bade-Wurtemberg), il est renomm&#233; &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Colmar&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Contrairement &#224; la quasi totalit&#233; des Tigre I (et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt;) qui ont &#233;t&#233; d&#233;truits au combat ou ont &#233;t&#233; sabord&#233;s, le Tigre 114 finit la guerre en bon &#233;tat. C'est un engin complet qui dispose encore de son lot de bord et de son deuxi&#232;me jeu de chenilles (8). Il participe &#224; plusieurs campagnes de tir en d&#233;pit d'une optique d&#233;grad&#233;e et les ing&#233;nieurs militaires fran&#231;ais l'&#233;tudient de pr&#232;s. Engin en avance sur son temps, avec notamment l'usage d'un volant et d'une bo&#238;te de vitesses semi-automatique, le Tigre 114 continue d'&#234;tre&#160;un objet d'attention jusqu'en 1955 date &#224; laquelle il cesse toute activit&#233; et est retir&#233; du service. Il se trouve alors au camp de Satory.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est avec la cr&#233;ation du Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur, en 1977, que le Tigre 114 entre v&#233;ritablement dans l'Histoire sous le num&#233;ro 221. Devenu une pi&#232;ce de mus&#233;e exceptionnelle, il est install&#233; dans la ville m&#234;me qui accueille l'&#201;cole de l'Arme Blind&#233;e Cavalerie. Il demeure en l'&#233;tat mais son moteur qui n'a pas &#233;t&#233; remis en marche depuis plusieurs d&#233;cennies est hors service. Des fuites sont d&#233;tect&#233;es et c'est toute une m&#233;canique qui a subi l'&#233;preuve du temps que le mus&#233;e de Saumur veut r&#233;tablir &#224; partir de d&#233;cembre 2022. &#192; partir de cette date, la d&#233;cision est prise de rendre &#224; cette magnifique machine de guerre une motorisation fonctionnelle.&#160;Le Tigre I 221 entre d&#233;sormais dans une phase de restauration de plusieurs ann&#233;es &#224; l'issue desquelles il redeviendra &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;roulant&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. &#192; terme, il sera le deuxi&#232;me Tigre I au monde - avec celui du mus&#233;e de Bovington - capable de se d&#233;placer et de manoeuvrer par lui-m&#234;me.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Retir&#233; de la salle des blind&#233;s allemands de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale, le char a &#233;t&#233; mis dans un espace voisin o&#249; il est encore visible mais en pi&#232;ces d&#233;tach&#233;es. Cette pr&#233;sentation d'un Tigre I d&#233;mont&#233; en plusieurs parties est in&#233;dite et fait l'objet d'une &lt;a href=&#034;https://www.museedesblindes.fr/actualites-du-musee-des-blindes-de-saumur/item/tigre-a-coeur-ouvert&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;exposition &#233;volutive&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;/a&gt;&#160;: un concept original o&#249; la pr&#233;sentation du mat&#233;riel est appel&#233;e &#224; &#233;voluer selon l'avancement de sa restauration. En juillet 2023, la tourelle &#233;tait d&#233;pos&#233;e et s&#233;par&#233;e de son canon de 88 mm. Le ch&#226;ssis, quant &#224; lui, a &#233;t&#233; d&#233;chenill&#233; et le groupe motopropulseur d&#233;pos&#233; et confi&#233; &#224; une entreprise pour une r&#233;vision compl&#232;te. En effet, il n'existe plus de documentation industrielle sur ce genre d'engin, et c'est en Pologne que les responsables du projet recherchent en ce moment certaines pi&#232;ces de rechange.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Pour le plus grand bonheur des passionn&#233;s d'histoire militaire et de chars blind&#233;s, le Tigre remotoris&#233; devrait redevenir le num&#233;ro 114 en 2025 et participer aux comm&#233;morations du 80&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; anniversaire de la Lib&#233;ration. Cette op&#233;ration montrera surtout les savoir-faire et les comp&#233;tences techniques exceptionnelles des m&#233;caniciens du Mus&#233;e des blind&#233;s de Saumur dont le travail repose &#224; la fois sur de solides connaissances m&#233;caniques mais aussi sur une inestimable exp&#233;rience et intuition de syst&#232;mes m&#233;caniques oubli&#233;s. Un mus&#233;e et une association dynamiques qui n'en sont pas &#224; leur premi&#232;re restauration de machines du pass&#233; et qui - du &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.museedesblindes.fr/association-des-amis-du-musee-des-blindes/projet-de-restauration/le-projet&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Saint-Chamond&lt;/a&gt; &#224; l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AMX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Leclerc - entretiennent une histoire &#233;tonnement vivante.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='181' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/tigre_i_ausf_epn-008846b7.png?1788480047' style='max-width: 600px; max-height: 450px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Tigre I Ausf E du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SS&lt;/span&gt; Pz. Abt. 101 en camouflage trois tons (Normandie, 1944)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Fiche technique g&#233;n&#233;rale du Tigre I&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Longueur - 8,45 m&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Largeur - 3,70 m&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Hauteur - 3 m&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Masse au combat - 57 tonnes&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;5 hommes d'&#233;quipage - Chef de char, tireur, chargeur, radio-mitrailleur, pilote&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Canon de 88 mm&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;3 mitrailleuses de 7,92 mm (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; 34 et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; 42). 1 en caisse, 1 dans le mantelet en armement coaxial, 1 sur le tourelleau du chef de char pour la d&#233;fense antia&#233;rienne&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Moteur Maybach &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; 230 de 700 &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;540 litres de carburant&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Autonomie - 195 km (110 km en tout terrain)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Suspension par barres de torsion&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='375' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/7-12jpgdocid1583-56564077.jpg?1788480047' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La tourelle en fer &#224; cheval du Tigre I de Saumur et son canon 8,8 cm KwK 36 L/56&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='375' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/14jpgdocid1585do-eeebd2a1.jpg?1788480047' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le Tigre I 221 en cours de restauration depuis 2022&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='375' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/11-6jpgdocid1584-195f1baa.jpg?1788480047' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. L/46 d&#233;signe la longueur du canon &#224; savoir 56 fois son calibre (88 mm), donc 4,9 m. Le canon du Tigre est une version d&#233;riv&#233;e du &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article379&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;canon de 8,8 cm Flak 18/36&lt;/a&gt; dont les unit&#233;s antia&#233;riennes allemandes se sont rendues compte de la terrible efficacit&#233; en tir tendu sur les blind&#233;s ennemis. Allong&#233; et&#160;int&#233;gr&#233; dans une tourelle le Kampfwagenkanone (KwK) 36 L/56 n'est plus une arme antia&#233;rienne mais devient un formidable canon antichar capable de percer tous les blindages alli&#233;s sur les champs de bataille jusqu'&#224; la fin de la guerre.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Notamment les chars fran&#231;ais &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://chars-francais.net/2015/index.php/liste-chronologique/de-1930-a-1940?id=16&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SOMUA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; S35,&lt;/a&gt; &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://tanks-encyclopedia.com/char-b1/&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;B1&lt;/a&gt; et &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://tanks-encyclopedia.com/ww2/france/char_b1_bis.php&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;B1 bis.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. En allemand &lt;em&gt;Ausf&#252;hrung&lt;/em&gt; abr&#233;g&#233; &#034;Ausf&#034; pour dire &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;version&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; ou &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;mod&#232;le&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. C'est ce qu'essaye de montrer le film &lt;em&gt;Fury&lt;/em&gt; (2014) o&#249;, dans une sc&#232;ne spectaculaire, le Sergent &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Wardaddy&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; parvient &#224; d&#233;truire un Tigre I alors que l'ensemble de son peloton est d&#233;cim&#233; dans l'action. La sc&#232;ne manque cependant de r&#233;alisme avec un Tigre I qui agit de mani&#232;re isol&#233;e et n'utilise pas la longue port&#233;e que lui donnent son optique et son canon, des M4 Sherman qui chargent group&#233;s et align&#233;s, qui plus est avec des chefs de char commandant &#224; l'ext&#233;rieur des tourelles.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Un &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://nantes.maville.com/actu/detail_-Un-char-Tigre-Allemand-reconstruit-avec-des-pieces-de-la-poche-de-Falaise-Chambois_53417-2308995_actu.Htm&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;septi&#232;me Tigre I&lt;/a&gt; a &#233;t&#233; reconstitu&#233; par des particuliers &#224; partir de plusieurs &#233;paves essentiellement normandes. Pr&#234;t&#233; au &lt;a href=&#034;https://daspanzermuseum.de&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;Panzermuseum de Munster&lt;/a&gt; en mars 2013, il a &#233;t&#233; revendu en 2016 &#224; un collectionneur priv&#233; am&#233;ricain. Ce Tigre I Ausf E 231 n'a cependant pas de moteur.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Lui aussi appartenant &#224; la collection du Tank Museum de Bovington.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Soit une distance d'&#224; peu pr&#232;s 200 km sur ses propres chenilles. C'est une distance importante compte tenu d'une vitesse maximale de 40 km/h sur route, de la mauvaise qualit&#233; de l'essence synth&#233;tique qui usait rapidement le moteur et d'une absence de confort pour l'&#233;quipage.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Avec ses chenilles de combat d'une largeur de 72,4 cm le Tigre I &#233;tait trop large lorsqu'il embarquait par voie ferroviaire. Pour un embarquement par train, l'&#233;quipage &#233;tait donc oblig&#233; de recheniller l'engin avec des chenilles de transport plus &#233;troites (52 cm). Cette op&#233;ration durait plusieurs heures et ajoutait &#224; la complexit&#233; g&#233;n&#233;rale du train de roulement du Tigre (galets dispos&#233;s en quinconce).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;b&gt;Bibliographie&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FLETCHER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (David),&#160;&lt;em&gt;Char Tigre I. Panzerkampfwagen &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; sd.Kfz.181 Tiger I&lt;/em&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ETAI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, 2013, 160 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STEIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Max), &lt;em&gt;Le Tigre de Saumur. La r&#233;surrection du fauve&lt;/em&gt;, Mus&#233;e des Blind&#233;s &#201;ditions, 2023, 104 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;iframe allow=&#034;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; height=&#034;315&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/s-ATJ92BO-s&#034; title=&#034;YouTube video player&#034; width=&#034;560&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>La cr&#233;ation de l'OTAN (1949)</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/La-creation-de-l-OTAN-1949</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/La-creation-de-l-OTAN-1949</guid>
		<dc:date>2022-07-04T22:00:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Strat&#233;gie/Relations internationales</dc:subject>
		<dc:subject>D&#233;fense europ&#233;enne/D&#233;fense de l'Europe</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Histoire</dc:subject>
		<dc:subject>G&#233;opolitique</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Deux blind&#233;s am&#233;ricains &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;M60A3&lt;/span&gt; en Allemagne durant l'exercice Reforger 85 (1) &lt;br class='autobr' /&gt; La d&#233;fense am&#233;ricaine de l'Europe &lt;br class='autobr' /&gt; L'Organisation du Trait&#233; de l'Atlantique Nord (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;) na&#238;t du trait&#233; de Washington du 4&#160;avril 1949. Alors que la rivalit&#233; entre les Etats-Unis et l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt; s'impose plus que jamais comme le nouveau paradigme des relations internationales, l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt; s'affirme d'embl&#233;e comme une alliance politique et militaire tourn&#233;e contre l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt; et charg&#233;e d'assurer la d&#233;fense de ses &#201;tats&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Guerre-froide" rel="directory"&gt;Guerre froide&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton385.jpg?1788464863' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='113' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='331' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/tumblr_nt20x381c-3ac7f1c1.jpg?1788466019' style='max-width: 700px; max-height: 500px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Deux blind&#233;s am&#233;ricains &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;http://www.tanks-encyclopedia.com/coldwar/US/M60_Patton.php&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;M60A3&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; en Allemagne durant l'exercice &lt;em&gt;Reforger&lt;/em&gt; 85 (1)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;La d&#233;fense am&#233;ricaine de l'Europe&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.nato.int/nato-welcome/index_fr.html#basic&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;L'Organisation du Trait&#233; de l'Atlantique Nord (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;/a&gt; na&#238;t du trait&#233; de Washington du 4&#160;avril 1949. Alors que la rivalit&#233; entre les Etats-Unis et l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'impose plus que jamais comme le nouveau paradigme des relations internationales, l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'affirme d'embl&#233;e comme une alliance politique et militaire tourn&#233;e contre l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et charg&#233;e d'assurer la d&#233;fense de ses &#201;tats membres, essentiellement europ&#233;ens. &#192; l'origine l'Alliance atlantique se veut strictement d&#233;fensive face &#224; une Arm&#233;e rouge mena&#231;ante et install&#233;e au coeur de l'Europe centrale. Ainsi,&#160;&lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.nato.int/cps/fr/natohq/official_texts_17120.htm&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;l'article 5 du trait&#233;&lt;/a&gt;&#160;stipule qu'une agression arm&#233;e contre l'un de ses membres entra&#238;nerait une riposte militaire de l'ensemble de l'organisation dans un cadre de l&#233;gitime d&#233;fense. Cet &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.nato.int/cps/fr/natohq/topics_110496.htm&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;article 5&lt;/a&gt; est au coeur du pacte atlantique dont il constitue &#224; la fois le ciment et la cl&#233; de voute strat&#233;gique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Pendant quarante ans l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; va assurer la d&#233;fense de l'Europe occidentale face &#224; l'alliance militaire rivale du Pacte de Varsovie. S'int&#233;grant dans l'environnement de s&#233;curit&#233; collective mis en place par les Etats-Unis au lendemain de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale, l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; permet une consultation et une coop&#233;ration permanentes entre les &#201;tats membres sur les questions de d&#233;fense. Elle ne dispose pas d'arm&#233;e en tant que telle mais est davantage un &#233;tat-major multinational constitu&#233; de plusieurs grands commandements int&#233;gr&#233;s. Depuis des d&#233;cennies l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; d&#233;veloppe une remarquable interop&#233;rabilit&#233; op&#233;rationnelle interalli&#233;e&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; aujourd'hui in&#233;gal&#233;e pour une organisation de cette taille.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cependant bien plus qu'une alliance militaire classique, l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est &#233;galement une alliance politique dont la vocation est de promouvoir la s&#233;curit&#233; collective au nom des valeurs de la d&#233;mocratie lib&#233;rale. Si la France gaullienne - d&#233;sireuse de conserver une pleine souverainet&#233; fond&#233;e sur l'&#233;mergence d'une dissuasion nucl&#233;aire - s'&#233;mancipe du commandement militaire int&#233;gr&#233; de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; le 10&#160;mars 1966, elle n'en reste pas moins dans la structure politique de l'alliance. Ce faisant, elle signifie son attachement au camp occidental nonobstant la forte influence d'une gauche marxiste sur sa sc&#232;ne politique int&#233;rieure.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'alliance atlantique reste, en effet, une organisation domin&#233;e par les Etats-Unis. Ces derniers constituent la force militaire pr&#233;pond&#233;rante et incontournable sans laquelle l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ne pourrait v&#233;ritablement exister. De sa cr&#233;ation jusqu'&#224; la chute du Rideau de fer, l'organisation se confond ainsi avec le &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;parapluie nucl&#233;aire&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; am&#233;ricain et un lien transatlantique qui finit par se substituer &#224; l'id&#233;e m&#234;me d'une d&#233;fense proprement europ&#233;enne. Prot&#233;g&#233;s par une superpuissance extra-europ&#233;enne, les pays europ&#233;ens membres de l'organisation renoncent, en fait, &#224; b&#226;tir une d&#233;fense commune et souveraine. L'int&#233;r&#234;t est &#233;vident &#224; ne pas avoir &#224; assumer un important effort budg&#233;taire. Ce dernier, d&#233;l&#233;gu&#233; aux Am&#233;ricains, permet &#224; partir des &lt;em&gt;Trente Glorieuses&lt;/em&gt; - et au-del&#224; - de se concentrer sur la reconstruction &#233;conomique et de s'installer dans un certain confort. Par cons&#233;quent, ce sont les proc&#233;dures op&#233;rationnelles comme les normes am&#233;ricaines qui d&#233;sormais s'imposent aux arm&#233;es europ&#233;ennes avec, pour cons&#233;quence, une asphyxie des industries de d&#233;fense du Vieux continent. &#192; l'exception de la France - qui n'est cependant plus qu'une puissance secondaire - la perte d'autonomie est strat&#233;gique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;La fin de la Guerre froide et les mutations de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Avec la fin de la Guerre froide et la dissolution du Pacte de Varsovie (juillet 1991), la menace justifiant la cr&#233;ation de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dispara&#238;t, obligeant l'Alliance &#224; s'adapter au nouvel ordre international. Celui-ci, profond&#233;ment transform&#233; par l'implosion et la disparition de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (d&#233;cembre 1991), voit l'&#233;mergence de menaces dont les natures sont tr&#232;s diff&#233;rentes de celles n&#233;es de l'ancienne logique d'affrontement de blocs voire d'affrontements inter&#233;tatiques classiques&#160;: hybridation des menaces, guerres asym&#233;triques de basse intensit&#233;, conflits transnationaux... Les lourds dispositifs &#233;labor&#233;s dans la perspective d'un conflit de haute intensit&#233; en centre Europe laissent d&#233;sormais la place &#224; des forces de r&#233;action rapides, modulaires, projetables, bien plus souples d'emploi mais beaucoup moins nombreuses. Les brigades ont remplac&#233; les lourdes divisions et les missions se sont &#233;tendues &#224; l'Asie centrale, &#224; l'Afrique et au Moyen-Orient. En France, la conscription est suspendue dans les ann&#233;es 1990 et le format des forces arm&#233;es se r&#233;duit sensiblement.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;De fait, avec la multiplication des crises - dont certaines plongent directement leurs racines dans les confrontations de la Guerre froide&#160;-, c'est la nature m&#234;me de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; qui est profond&#233;ment questionn&#233;e. L'&#233;mergence au grand jour d'un djihadisme international avec les attentats du 11&#160;septembre 2001 am&#232;ne l'Alliance atlantique &#224; se projeter sur la longue dur&#233;e en Asie centrale, en Afghanistan et au-del&#224; (zone &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AFPAK&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;). Des partenariats sont conduits dans le monde entier avec des &#201;tats associ&#233;s qui, sans faire partie de l'Alliance, en &#233;largissent sensiblement le cadre d'action (2). Surtout, l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; sort du paradigme d'une alliance atlantique purement d&#233;fensive, et commence &#224; mener des op&#233;rations offensives au Kosovo en 1999 et en Libye en 2011.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cette derni&#232;re &#233;volution n'est pas sans cons&#233;quence car elle alimente une profonde m&#233;fiance de la Russie envers l'Alliance au-del&#224; de la fin de la Guerre froide et de la ranc&#339;ur historique li&#233;e &#224; la d&#233;faite de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Moscou continue, en effet, de percevoir l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; comme l'&#233;manation de la puissance et de l'influence &#233;tatsuniennes. Une puissance d'autant plus insupportable qu'elle fait d&#233;sormais irruption dans son &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;proche &#233;tranger&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; &#224; la faveur des bouleversements g&#233;opolitiques n&#233;s de la chute du Rideau de fer. L'adh&#233;sion &#224; l'Union europ&#233;enne (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;UE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;) de nombreux anciens &#201;tats satellites de l'ex-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'est, en effet, souvent accompagn&#233;e d'une adh&#233;sion &#224; l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; pour des raisons de m&#233;fiance historique envers la Russie comme en rejet &#224; la dictature et &#224; la terreur de l'&#233;poque communiste. La crise estonienne (2007) comme l'utilisation par Moscou des mouvements s&#233;cessionnistes en G&#233;orgie (2008) et, surtout, en Ukraine (2014) s'inscrivent dans une opposition durable de la Russie &#224; une proximit&#233; de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; de ses fronti&#232;res nonobstant des tentatives de rapprochement et d'apaisement avec cette derni&#232;re (3).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;De la d&#233;fense de l'Europe &#224; la d&#233;fense europ&#233;enne&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La fin de la Guerre froide constitue donc la grande rupture dans l'histoire de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Avec la disparition de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt; et les bouleversements g&#233;opolitiques induits, s'installe l'id&#233;e selon laquelle les grands affrontements conventionnels inter&#233;tatiques au coeur de l'Europe appartiennent d&#233;sormais au pass&#233;. Commence &#224; se poser la question d'une r&#233;forme de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et, dans ce contexte, d'aucuns pr&#233;disent que l'Alliance ne s'en rel&#232;vera pas&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; qu'elle est condamn&#233;e &#224; dispara&#238;tre &#224; terme. En effet, une alliance a, par d&#233;finition, besoin d'un ennemi strat&#233;gique pour exister.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Pourtant, l'organisation atlantique va continuer &#224; perdurer. Elle accompagne l'&#233;mergence de l'&lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://european-union.europa.eu/index_fr&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Union europ&#233;enne&lt;/a&gt; et celle d'une d&#233;fense europ&#233;enne avec qui elle a en commun 22 &#201;tats membres. Ces derniers sont cependant divis&#233;s entre ceux qui font confiance aux &#201;tats-Unis et veulent privil&#233;gier l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (&#201;tats scandinaves et d'Europe centrale), et ceux qui d&#233;sirent construire une d&#233;fense europ&#233;enne souveraine plus distante vis-&#224;-vis de Washington. La Grande-Bretagne qui n'a jamais soutenue l'id&#233;e d'une d&#233;fense europ&#233;enne - nonobstant les accords de Lancaster House (2010) - en affaiblit davantage la r&#233;alit&#233; avec sa sortie de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;UE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; en 2021 (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BREXIT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;). En effet, la Grande-Bretagne et la France figurent, encore aujourd'hui, comme les deux seules puissances militaires r&#233;elles en Europe occidentale.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La France, quant &#224; elle, garde une position originale. Historiquement critique vis-&#224;-vis d'un alignement sur les &#201;tats-Unis et souhaitant une v&#233;ritable autonomie strat&#233;gique europ&#233;enne, elle est devenue un partenaire militaire de premier plan pour Washington. Depuis 1966, les forces arm&#233;es fran&#231;aises n'ont cess&#233; de collaborer avec l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; atteignant un degr&#233; d'interop&#233;rabilit&#233; particuli&#232;rement pouss&#233;. C'est avec le Pr&#233;sident Fran&#231;ois &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MITTERRAND&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1916-1996) - &#224; l'occasion de la premi&#232;re Guerre du Golfe (1990-1991) et des guerres de l'ex-Yougoslavie (1991-2001) - qu'une premi&#232;re tentative de r&#233;int&#233;gration dans le commandement militaire de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est envisag&#233;e. La tentative est renouvel&#233;e avec le Pr&#233;sident Jacques &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHIRAC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1932-2019) mais elle &#233;choue sur le refus des Etats-Unis d'attribuer &#224; la France un commandement majeur (4).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Finalement, c'est le Pr&#233;sident Nicolas &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SARKOZY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1955-) qui, en avril 2009, d&#233;cide du retour de la France au sein du commandement militaire de l'Alliance. Ce retour a sa logique. Engag&#233;s sous commandement &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; en Afghanistan, les militaires fran&#231;ais &#233;taient jusqu'&#224; pr&#233;sent exclus des d&#233;cisions prises au sein de celle-ci. Les &#233;tats-majors fran&#231;ais sont donc r&#233;int&#233;gr&#233;s dans la planification op&#233;rationnelle de l'organisation atlantique, et deux commandements importants sont d&#233;sormais assur&#233;s par des officiers g&#233;n&#233;raux fran&#231;ais&#160;: Norfolk et Lisbonne. Seule nuance, la France garde sa souverainet&#233; nucl&#233;aire et reste &#224; l'&#233;cart du Groupe de Planification Nucl&#233;aire (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GPN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;) de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;De la mort annonc&#233;e de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#224; son renforcement&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cependant, l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; post-Guerre froide continue de rester le t&#233;moin fort de l'atlantisme et est de plus en plus critiqu&#233;, &#224; ce titre, par les partisans d'une d&#233;fense europ&#233;enne. En disparaissant la menace sovi&#233;tique consacrait la victoire de la d&#233;mocratie lib&#233;rale et de l'&#233;conomie de march&#233;. Partant, elle a m&#233;caniquement affaibli le lien transatlantique au moment o&#249; les Etats-Unis demandent aux Europ&#233;ens d'assumer plus fortement leur responsabilit&#233; de d&#233;fense. Cette demande s'inscrit par ailleurs dans un contexte international o&#249; Washington prend de plus en plus conscience de la mont&#233;e en puissance de la Chine. Sous la pr&#233;sidence de Barack &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OBAMA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (2009-2017) les &#201;tats-Unis privil&#233;gient d&#233;sormais une bascule strat&#233;gique de l'Atlantique vers le Pacifique (5) que confirme la pr&#233;sidence de Donald J. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TRUMP&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (2017-2021). Le d&#233;sengagement am&#233;ricain annonc&#233; par cette rupture strat&#233;gique fait entrer l'organisation atlantique dans une p&#233;riode d'incertitudes. Celle-ci conna&#238;t un point d'orgue lorsque le Pr&#233;sident &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TRUMP&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; la qualifie d' &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;obsol&#232;te&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (6) sur fond de mauvaises relations avec les Europ&#233;ens. La d&#233;claration a, en effet, laiss&#233; croire &#224; un prochain abandon des Europ&#233;ens par les Etats-Unis devant leurs responsabilit&#233;s militaires (6).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La perspective historique d'un d&#233;sengagement am&#233;ricain de l'Europe&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; celle d'une disparition de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dans sa forme jusqu'&#224; pr&#233;sent connue au moment o&#249; les deux seules arm&#233;es europ&#233;ennes capables d'assurer l'ensemble du spectre des op&#233;rations militaires sortent &#233;puis&#233;es par trois d&#233;cennies d'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OPEX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, placent la question d'une d&#233;fense europ&#233;enne au c&#339;ur du d&#233;bat avec une urgence jusqu'&#224; pr&#233;sent inconnue. D'autant plus que les relations entre l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;UE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et la Russie se d&#233;gradent &#224; partir de 2014, date &#224; laquelle Moscou annexe la Crim&#233;e et utilise la s&#233;cession prorusse en Ukraine pour envahir une partie du Donbass. Sur ce, les frustrations cons&#233;cutives &#224; un mauvais arbitrage de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; suite &#224; des tensions m&#233;diterran&#233;ennes entre la France et la Turquie (7) font dire au Pr&#233;sident Emmanuel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MACRON&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1977-) que l'Alliance atlantique est en &#233;tat de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;mort c&#233;r&#233;brale&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (8).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est l'invasion militaire de l'Ukraine par la Russie, le 24&#160;f&#233;vrier 2022, qui va, finalement, rompre avec ce d&#233;bat non tranch&#233; sur l'avenir de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. L'adh&#233;sion de l'Ukraine &#224; cette derni&#232;re est la ligne rouge que Vladimir &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;POUTINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1952-) a fix&#233;. La non application des accords de Minsk 2 et le pourrissement de la situation dans le Donbass depuis 2014 conduisent en f&#233;vrier 2022 &#224; une v&#233;ritable guerre comme l'Europe n'en avait connu depuis la fin de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale. Face &#224; l'impuissance europ&#233;enne, l'Alliance atlantique appara&#238;t plus que jamais comme la seule d&#233;fense viable de l'Europe occidentale. Ce sont par ailleurs les Etats-Unis, la Grande-Bretagne et le Canada qui avaient repris en main l'organisation des forces ukrainiennes au lendemain de leur d&#233;faite de 2014 dans le Donbass. D'embl&#233;e, l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; renforce son dispositif dans les pays membres limitrophes &#224; l'Ukraine, &#224; la Russie et &#224; la Bi&#233;lorussie&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; achemine du mat&#233;riel militaire aux forces de Kiev et met &#224; disposition de celles-ci ses capacit&#233;s de renseignement.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='330' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/himarspngdocid14-cfe84f5c.png?1788465828' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;color:#ff0000;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le M 142 Hight Mobility Artillery Rocket System (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HIMARS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;) est un Lance-Roquettes Multiples (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LRM&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;) d&#233;velopp&#233; par l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Army &#224; partir d'un camion d'origine autrichienne (Steyr). A&#233;rotransportable, le syst&#232;me se caract&#233;rise par une grande mobilit&#233; et la capacit&#233; &#224; tirer une grande vari&#233;t&#233; de munitions dont des missiles balistiques. Il est d&#233;sormais livr&#233; &#224; l'arm&#233;e ukrainienne afin de contrebalancer la sup&#233;riorit&#233; num&#233;rique de l'artillerie russe.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'actualit&#233; du conflit russo-ukrainien remet donc l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; au centre du jeu, et ce n'est pas le moindre des paradoxes d'observer que c'est avec cette guerre - engag&#233;e par Moscou pour emp&#234;cher Kiev d'adh&#233;rer &#224; l'Alliance atlantique - que l'arm&#233;e ukrainienne amorce, de mani&#232;re acc&#233;l&#233;r&#233;e, sa conversion aux normes...&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. En voie d'&#233;puisement apr&#232;s plusieurs mois de combats de haute intensit&#233; dans les trois dimensions (terre, air, mer), l'arsenal des forces ukrainiennes - jusqu'&#224; pr&#233;sent constitu&#233; de mat&#233;riels russes et ex-sovi&#233;tiques - est d&#233;sormais en cours de remplacement avec du mat&#233;riel occidental&#160;: missiles antichars &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.raytheonmissilesanddefense.com/what-we-do/land-warfare/precision-weapons/javelin-missile&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FGM&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-148 Javelin,&lt;/a&gt; &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.armyrecognition.com/polish_missile_vehicles_systems_weapons_poland_uk/piorun_grom-m_manpads_man-portable_air-defense_systems_short-range_missile_technical_data_sheet_pictures_video_12612165.html&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MANPADS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Piorun&lt;/a&gt; (9), pi&#232;ces d'artillerie &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.armement-innovations.fr/grands-programmes/caesar&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CAESAR&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; et &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://lockheedmartin.com/en-us/products/high-mobility-artillery-rocket-system.html&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HIMARS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;,&lt;/a&gt; missiles antinavires &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.boeing.com/history/products/agm-84d-harpoon-missile.page&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AGM&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-84 Harpoon&#8230;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;On aurait cependant tort de r&#233;duire l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#224; un simple outil strat&#233;gico-technico-normatif&lt;/span&gt;.&#160;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;Plus qu'une alliance militaire &#8211; si int&#233;gr&#233;e soit-elle &#8211; l'organisation incarne plus que jamais le bras arm&#233; de la d&#233;mocratie lib&#233;rale et de ses valeurs politiques, &#233;conomiques et culturelles dont les Etats-Unis sont le fer de lance. Les enjeux d'influence et de civilisation sont, par cons&#233;quent, essentiels au-del&#224; de l'importance imm&#233;diate des enjeux frontaliers et territoriaux. Peu mis en avant dans le traitement m&#233;diatique du conflit, ils tracent tr&#232;s certainement des lignes rouges dans la perception du rapport de force vu de Moscou. Avec, entre autres, le tournant de&#160;la &lt;/span&gt;&lt;em style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;R&#233;volution orange&lt;/em&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt; (2004-2005) mais aussi des mouvements radicaux comme les &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FEMEN&lt;/span&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; en repr&#233;sentant 25% du march&#233; mondial de la &lt;/span&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GPA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;, l'Ukraine est la pointe avanc&#233;e de l'Occident culturel et soci&#233;tal dans le monde slave. D'une autre mani&#232;re ce &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;choc de civilisation&lt;/span&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; est &#233;galement annonc&#233; vis-&#224;-vis de la Chine qui - sans &#234;tre directement d&#233;sign&#233;e comme une menace (contrairement &#224; la Russie) &#8211; est d&#233;crite dans la nouvelle doctrine de l'&lt;/span&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt; comme un &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;d&#233;fi syst&#233;mique&lt;/span&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; auquel l'Occident et l'Alliance atlantique doivent faire face (10).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. L'exercice &lt;em&gt;Reforger&lt;/em&gt; &#233;tait un exercice annuel organis&#233; par l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; durant la Guerre froide. Il avait lieu en Allemagne et avait pour objectif de contr&#244;ler les capacit&#233;s de d&#233;ploiement des forces alli&#233;es en cas d'attaque du Pacte de Varsovie.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Dans le cadre de diff&#233;rentes instances (Conseil de Partenariat Euro-Atlantique, Dialogue m&#233;diterran&#233;en, Initiative de coop&#233;ration d'Istanbul&#8230;), l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; int&#232;gre une quarantaine de pays non membres dans un large partenariat politico-s&#233;curitaire.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le Partenariat pour la paix dans lequel entre la Russie le 22&#160;juin 1994 et le Conseil &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-Russie cr&#233;&#233; le 28&#160;mai 2022.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Notamment le commandement Sud de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#224; Naples.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;em&gt;Asia pivot&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Interview donn&#233;e aux journaux &lt;em&gt;The Times&lt;/em&gt; et &lt;em&gt;Bild&lt;/em&gt;, publi&#233;e le lundi 16&#160;janvier 2017.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Soup&#231;onn&#233; de transporter des armes de la Turquie vers la Libye, le cargo Cirkin battant pavillon tanzanien fait l'objet d'une interception par la fr&#233;gate Courbet F-712 &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/marine/nos-equipements/fregates-type-fayette-flf&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;(classe La Fayette)&lt;/a&gt; le mercredi 10&#160;juin 2020. Le b&#226;timent de guerre fran&#231;ais agit dans le cadre de l'op&#233;ration &lt;em&gt;Sea Guardian&lt;/em&gt; qui vise &#224; lutter contre le terrorisme et le trafic d'armes en M&#233;diterran&#233;e, mais il est entrav&#233; dans sa manoeuvre par trois b&#226;timents de guerre turc dont la fr&#233;gate &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TCG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; G&#246;kova F-496 qui l'illumine. Action de verrouillage du tir, l'illumination est utilis&#233;e comme le dernier avertissement avant l'ouverture du feu. Son utilisation est d'autant plus surprenante que la Turquie est un pays alli&#233; au sein de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Face au refus de cette derni&#232;re de clarifier le litige avec la Turquie, la France annonce son retrait de &lt;em&gt;Sea Guardian&lt;/em&gt; le 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;er&lt;/sup&gt;&#160;juillet 2020.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Emmanuel Macron in his own words&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; in &lt;em&gt;The Economist&lt;/em&gt;, November 7th, 2019.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le Piorun (&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;tonnerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;foudre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;) est la version polonaise am&#233;lior&#233;e du &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.military-today.com/missiles/strela_2.htm&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Strela 2M&lt;/a&gt; sovi&#233;tique.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le concept strat&#233;gique 2022 pr&#233;sent&#233; lors du &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.nato.int/cps/fr/natohq/news_196144.htm&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Sommet de Madrid (28-30&#160;juin 2022).&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;__________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;KEMPF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Olivier), &lt;em&gt;L'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XXI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle. La transformation d'un h&#233;ritage&lt;/em&gt;, &#201;ditions du Rocher, 2&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; &#233;d. 2014, 614 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ZIMA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Am&#233;lie), &lt;em&gt;L'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QSJ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; n&#176;&#160;4210, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PUF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, 2021, 128 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ZORGBIBE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Charles), &lt;em&gt;Histoire de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;, &#201;ditions Complexe, 2002, 300 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;img alt=&#034;&#034; height='333' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/caesar_ukrainien-4cd4b6bb.jpg?1788465927' style='max-width: 700px; max-height: 500px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le mercredi 15&#160;juin 2022 dans le Donbass, des artilleurs ukrainiens mettent en oeuvre un canon &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CAESAR&lt;/span&gt; livr&#233; par la France (source - &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AFP&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		
		<enclosure url="https://www.education-defense.fr/IMG/pdf/concept_strategique_2022.pdf" length="302759" type="application/pdf" />
		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>La bataille de Las Navas de Tolosa (1212)</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/La-bataille-de-Las-Navas-de-Tolosa-1212</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/La-bataille-de-Las-Navas-de-Tolosa-1212</guid>
		<dc:date>2021-07-03T04:56:08Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Christianisme</dc:subject>
		<dc:subject>Islam</dc:subject>
		<dc:subject>Civilisation/Soci&#233;t&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Enseignement de d&#233;fense</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;La conqu&#234;te musulmane et les d&#233;buts de la r&#233;sistance chr&#233;tienne &lt;br class='autobr' /&gt; Religion conqu&#233;rante d&#232;s ses origines, l'Islam atteint la p&#233;ninsule ib&#233;rique au d&#233;but du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle soit moins d'un si&#232;cle apr&#232;s son &#233;mergence dans la p&#233;ninsule arabique. Sous le gouvernement de la dynastie omeyyade, les arm&#233;es arabo-berb&#232;res &#233;liminent rapidement la monarchie wisigothique, s'approprient un territoire correspondant &#224; une grande partie de l'ancienne Hispania romaine et imposent la nouvelle religion. Cet&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Moyen-Age" rel="directory"&gt;Moyen &#194;ge&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton677.png?1788464809' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='146' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;La conqu&#234;te musulmane et les d&#233;buts de la r&#233;sistance chr&#233;tienne&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Religion conqu&#233;rante d&#232;s ses origines, l'Islam atteint la p&#233;ninsule ib&#233;rique au d&#233;but du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle soit moins d'un si&#232;cle apr&#232;s son &#233;mergence dans la p&#233;ninsule arabique. Sous le gouvernement de la dynastie omeyyade, les arm&#233;es arabo-berb&#232;res &#233;liminent rapidement la monarchie wisigothique, s'approprient un&#160;territoire correspondant &#224; une grande partie de l'ancienne &lt;em&gt;Hispania&lt;/em&gt; romaine et imposent la nouvelle religion. Cet espace politico-religieux islamique qui s'installe pour la premi&#232;re fois en Europe occidentale entre dans l'Histoire sous le nom d'&lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt; (1). Porte d'entr&#233;e de l'Islam au nord de la M&#233;diterran&#233;e, c'est d'&lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt; que partaient les arm&#233;es qui allaient razzier au-del&#224; des Pyr&#233;n&#233;es, &lt;a href=&#034;http://education-defense.fr/spip.php?article549&#034;&gt;en territoires aquitain et franc.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#192; l'origine province du Califat, &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt; devient un &#233;mirat quasi ind&#233;pendant dont la capitale est Cordoue. Avec la chute des Omeyyades, cet &#233;mirat s'autoproclame califat en 929 (2).&#160;Durant des si&#232;cles, les conqu&#233;rants musulmans imprim&#232;rent une marque profonde dans la p&#233;ninsule ib&#233;rique, fondant une civilisation qui a fait coexister, plus qu'ailleurs, les trois grandes religions monoth&#233;istes. Si cette coexistence entre les communaut&#233;s a pu &#234;tre &#233;pisodiquement pacifique, Chr&#233;tiens (3) comme Juifs sont avant tout plac&#233;s sous la domination musulmane ce que r&#233;v&#232;le leur statut de &lt;em&gt;dhimmi&lt;/em&gt; (4). De l'&#233;mirat au califat - et que ce dernier eut &#233;t&#233; omeyyade, almoravide ou almohade&#160;-, la politique est rest&#233;e celle d'une islamisation de la soci&#233;t&#233; en d&#233;pit des r&#233;sistances. Conversions forc&#233;es, pers&#233;cutions, encouragement &#224; l'apostasie (notamment celle des enfants) provoquent de nombreuses insurrections, toutes brutalement r&#233;prim&#233;es. R&#233;duction en esclavage et d&#233;portations sont fr&#233;quentes, et les martyrs chr&#233;tiens sont nombreux.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Rejet&#233;s au nord sur les marges pyr&#233;n&#233;ennes, dans les Monts Cantabriques et dans les r&#233;gions p&#233;riph&#233;riques de Galice et des Asturies, les Chr&#233;tiens qui refusent la domination musulmane vont tenter de survivre durant plusieurs g&#233;n&#233;rations. Leur r&#233;sistance s'appuie sur la r&#233;alit&#233; f&#233;odale de l'&#233;poque qui voit des comt&#233;s prendre leur autonomie et s'&#233;riger progressivement en petits &#201;tats appel&#233;s &#224; grandir&#160;: Aragon, Castille, Portugal. D'autres royaumes se sont aussi cr&#233;&#233;s d&#232;s les d&#233;buts de l'invasion musulmane comme ce fut le cas en Navarre et dans les Asturies. Premier &#201;tat chr&#233;tien fond&#233; au lendemain de l'effondrement wisigothique, le Royaume des Asturies incarne d'embl&#233;e la r&#233;sistance &#224; la progression musulmane d&#232;s le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle. C'est en son sein, et au fil des rivalit&#233;s successorales, que devait na&#238;tre le Royaume de Leon dont un comt&#233; devait &#233;galement engendrer le Royaume de Castille au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La difficult&#233; des Musulmans &#224; coloniser un espace encore vide d'hommes laisse une chance de survie &#224; ces &#201;tats chr&#233;tiens rest&#233;s longtemps embryonnaires, et qui se disputent farouchement entre eux alliances, territoires et fronti&#232;res. Cette p&#233;riode qui s'&#233;tend jusqu'au tournant du mill&#233;naire est celle d'une grande faiblesse o&#249;, en d&#233;pit de rares succ&#232;s, les Chr&#233;tiens ne parviennent pas &#224; inverser le rapport de force. Par ailleurs, il n'est pas rare de les voir se diviser au point de s'allier opportun&#233;ment avec les Musulmans pour se faire la guerre entre eux. De leur c&#244;t&#233;, &#233;mirs et califes utilisent ces alliances qui ont l'avantage de neutraliser l'ennemi chr&#233;tien en attendant de pouvoir le soumettre d&#233;finitivement. Cependant, l'&#201;mirat de Cordoue est lui aussi aux prises avec ses propres conflits n&#233;s de changements dynastiques contest&#233;s, sur fond d'oppositions religieuses voire de rivalit&#233;s tribales et ethniques. C'est une guerre civile qui, en 1031, met fin au Califat de Cordoue. &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt; n'a d&#233;sormais plus d'unit&#233; et conna&#238;t une v&#233;ritable implosion d'o&#249; &#233;mergent plus d'une vingtaine de taifas (5). Sur cette terre d'&lt;em&gt;Hispania&lt;/em&gt; o&#249; domine le morcellement politique, les luttes ressemblent davantage &#224; des affrontements internes aux mondes musulman et chr&#233;tien.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='458' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/1-35pngdocid1341-21e841d7.png?1788465827' style='max-width: 550px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:#ff0000;&#034;&gt;Les &lt;em&gt;Cantigas de Santa Maria&lt;/em&gt; sont un manuscrit de chants m&#233;di&#233;vaux d&#233;di&#233;s &#224; la Vierge Marie et dat&#233;s du r&#232;gne d'Alphonse X de Castille (1221-1284). Tr&#232;s richement illustr&#233;s, on y trouve des miniatures repr&#233;sentant l'affrontement entre les crois&#233;s et les Musulmans. La repr&#233;sentation artistique cherche, cependant, &#224; identifier les camps avec des combattants almohades en turbans et des chevaliers chr&#233;tiens cerveli&#232;re en t&#234;te. On remarquera &#233;galement, sur le bouclier d'un cavalier musulman, un figur&#233; qui ressemble &#224; une &#233;toile juive. En fait, dans une bataille rang&#233;e comme celle qui fut livr&#233;e &#224; Las Navas de Tolosa, les combattants &#233;taient v&#233;ritablement casqu&#233;s et, c&#244;t&#233; chr&#233;tien, le heaume ferm&#233; commen&#231;ait &#224; se r&#233;pandre en remplacement du heaume conique &#224; nasal. Ind&#233;pendamment des choix tactiques, le d&#233;veloppement d'une cavalerie lourde, puissante et bien prot&#233;g&#233;e, fut un facteur de sup&#233;riorit&#233; militaire pour les arm&#233;es occidentales.&lt;/span&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Le renouveau chr&#233;tien de l'&lt;em&gt;An Mil&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Pourtant, ce sont les faits religieux qui, &#224; partir du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, vont restructurer l'affrontement g&#233;opolitique dans la p&#233;ninsule ib&#233;rique. Si l'historiographie a fait de cette p&#233;riode un point de basculement entre un temps de conqu&#234;tes et de guerres civiles (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;-X&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;) auquel a succ&#233;d&#233; un temps de guerre sainte (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XV&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;), le fait religieux est, en fait, rest&#233; permanent tout au long d'un conflit qui commence au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle avec les premi&#232;res razzias de Musa ben &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NUSAYR&lt;/span&gt; (640-716) et qui s'ach&#232;ve avec la &lt;a href=&#034;http://education-defense.fr/spip.php?article368&#034;&gt;prise de Grenade&lt;/a&gt; par les Rois catholiques en 1492, soit huit si&#232;cles d'affrontement. Toujours ponctuelles et &#233;ph&#233;m&#232;res, les alliances entre Chr&#233;tiens et Musulmans ont surtout &#233;t&#233; dict&#233;es par l'opportunisme de rapports de force impossibles &#224; changer sur le moment, par l'addition des faiblesses mutuelles et par un cynisme command&#233; par les divisions internes de part et d'autre. Si croisade et djihad s'affirment plus nettement &#224; partir du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, c'est parce qu'un &#233;quilibre est en train de se rompre qui permet &#224; la Chr&#233;tient&#233; de relever la t&#234;te.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le tournant du mill&#233;naire c'est cette p&#233;riode aux contours chronologiques flous que les historiens ont aussi appel&#233; l'&lt;em&gt;An Mil&lt;/em&gt;. Sur cette p&#233;riode qui d&#233;passe largement le si&#232;cle en son amont mais aussi en son aval, l'Occident conna&#238;t de profondes mutations qui le font progressivement sortir des d&#233;sordres et des faiblesses h&#233;rit&#233;s de la disparition de l'ordre romain. Ainsi du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IX&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, un ensemble de progr&#232;s techniques et agricoles ainsi que le d&#233;but d'un vaste mouvement de d&#233;frichement amorcent un essor d&#233;mographique, &#233;conomique et urbain dans toute l'Europe. L'&lt;em&gt;An Mil&lt;/em&gt; voit &#233;galement un essor de l'&#201;glise avec la r&#233;forme gr&#233;gorienne et un Christianisme qui, d&#233;sormais, se confond avec la civilisation europ&#233;enne. Le renouveau du monachisme - avec les r&#233;formes de Cluny et de C&#238;teaux - en est une butte t&#233;moin parmi d'autres. C'est &#233;galement l'&#233;poque des grands p&#232;lerinages dont celui de Saint-Jacques-de-Compostelle qui draine vers la Galice de plus en plus de p&#232;lerins venus de toute l'Europe.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les croisades - dont la premi&#232;re date de la fin du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle - font aussi partie de ces p&#232;lerinages qui participent de l'affermissement de la civilisation chr&#233;tienne. Leur av&#232;nement correspond &#224; une prise de conscience spirituelle et politique de la menace que fait planer un Islam guerrier et conqu&#233;rant sur les Chr&#233;tiens et leurs lieux saints. Si certaines croisades ont pu &#234;tre d&#233;voy&#233;es, si des int&#233;r&#234;ts politiques et &#233;conomiques ont pu venir se greffer sur leur vocation initiale, la d&#233;livrance de J&#233;rusalem, la d&#233;fense du Saint-S&#233;pulcre comme la protection des p&#232;lerins chr&#233;tiens s'y rendant, sont rest&#233;s les buts fondamentaux et profonds de ces p&#232;lerinages arm&#233;s. Arm&#233;s car la violence islamique ne laissait pas d'autres choix que de reprendre les Lieux saints et de d&#233;fendre les Chr&#233;tiens par la force. Ainsi, les croisades ont &#233;t&#233; avant tout des guerres d&#233;fensives en r&#233;action &#224; l'expansion musulmane. C'est la volont&#233; de soumettre et d'islamiser qui en fait na&#238;tre l'esprit&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; non ce dernier qui aurait suscit&#233; en retour le &lt;em&gt;djihad&lt;/em&gt;. C'est notamment dans la p&#233;ninsule ib&#233;rique, &#224; partir de l'&lt;em&gt;An Mil&lt;/em&gt;, que cette lutte d&#233;fensive va prendre tout son sens, et qu'elle devait &#234;tre men&#233;e avec constance jusqu'&#224; son aboutissement ultime au moment o&#249; &#233;chouaient les croisades d'Orient et que disparaissaient les &#233;ph&#233;m&#232;res &#201;tats latins d'Orient.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Ce que l'on appellera tardivement et &lt;em&gt;a posteriori&lt;/em&gt; la &lt;em&gt;Reconquista&lt;/em&gt; (6) d&#233;signe ainsi un affrontement de plusieurs si&#232;cles entre les royaumes chr&#233;tiens du nord de la p&#233;ninsule et &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;&#160;o&#249; &#8211; il est vrai &#8211; &#224; l'universalisme religieux de la croisade s'est juxtapos&#233;e une volont&#233; de reconqu&#234;te territoriale dans une dimension protonationale. En d&#233;pit de l'essor d'une civilisation mozarabe brillante et d'influences culturelles r&#233;ciproques entre Chr&#233;tiens, Juifs et Musulmans, la guerre est rest&#233;e une donn&#233;e permanente durant ces huit si&#232;cles, et c'est une confrontation traduisant la fronti&#232;re de civilisations trac&#233;e par des identit&#233;s fondamentalement religieuses qui l'a emport&#233;. Diffus jusqu'au X&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, ce choc de nature religieuse s'est s'exacerb&#233; plus qu'il ne s'est affirm&#233; comme un processus nouveau &#224; partir du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle. Il a &#233;t&#233; renforc&#233; par l'appel au &lt;em&gt;djihad&lt;/em&gt; des Almoravides et des Almohades auquel r&#233;pondit un afflux de crois&#233;s occidentaux d'origine non hispanique. L&#233;gitimant ainsi la croisade en &lt;em&gt;Hispania&lt;/em&gt;, le Pape C&#233;lestin &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;III&lt;/span&gt; (1106-1198) affirmait en 1192 que &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Les Chr&#233;tiens ne pr&#233;tendent pas s'approprier des terres &#233;trang&#232;res, mais rentrer en possession de l'h&#233;ritage de leurs parents dont ils avaient &#233;t&#233; injustement d&#233;poss&#233;d&#233;s par les ennemis de la Croix du Christ.&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La reconqu&#234;te chr&#233;tienne s'ancre donc dans une tr&#232;s longue dur&#233;e. Elle est pendant longtemps min&#233;e par les dissensions qui opposent de jeunes royaumes en pleine croissance. La diplomatie pontificale comme les politiques matrimoniales n'auront alors de cesse de vouloir att&#233;nuer des conflits internes aux maisons royales mais aussi les conflits les opposant entre elles. Nul doute que l'expansion territoriale est au c&#339;ur de ces d&#233;chirements qui font le jeu des califats et des taifas d'&lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;. Cependant, cette &lt;em&gt;Hispania&lt;/em&gt; des cinq royaumes est dans une logique ascendante nonobstant des d&#233;faites ponctuelles. Consolidation des institutions, accroissement territorial, d&#233;veloppement &#233;conomique et d&#233;veloppement d'une rude noblesse militaire caract&#233;risent leur &#233;volution &#224; partir de l'&lt;em&gt;An Mil&lt;/em&gt;. Le ph&#233;nom&#232;ne est d'autant plus important qu'au m&#234;me moment &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt; sombre dans l'anarchie des taifas, et si les Chr&#233;tiens manquent encore d'hommes pour acc&#233;l&#233;rer la reconqu&#234;te, les terres reprises aux marges sont syst&#233;matiquement mises en d&#233;fense par des paysans libres &#224; la fois combattants et d&#233;fricheurs.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Surtout, d&#232;s le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, on assiste &#224; la g&#233;n&#233;ralisation d'un syst&#232;me de tributs annuels que les souverains chr&#233;tiens pr&#233;l&#232;vent d&#233;sormais sur des taifas affaiblies. Ces derni&#232;res ne disposent plus de forces suffisantes pour se d&#233;fendre &#224; la fois contre les royaumes chr&#233;tiens mais aussi contre d'autres taifas. Elles entrent donc dans une logique de vassalisation dont les &lt;em&gt;parias&lt;/em&gt; d&#233;signent ces tributs vers&#233;s &#8211; notamment &#224; la Castille - pour &#234;tre prot&#233;g&#233;. Alors qu'aux si&#232;cles pr&#233;c&#233;dents, l'&#201;mirat de Cordoue imposait ce type de ran&#231;on aux royaumes chr&#233;tiens, voil&#224; que le syst&#232;me des &lt;em&gt;parias&lt;/em&gt; montre une inversion du rapport de force au profit des royaumes chr&#233;tiens. Ruin&#233;es, les principaut&#233;s musulmanes connaissent des r&#233;voltes contre ces pr&#233;l&#232;vements fiscaux. C'est ainsi que le soul&#232;vement de Tol&#232;de conduit &#224; sa prise d&#233;finitive par les Castillans en mai 1085. La chute de la ville est &#224; la fois symbolique et strat&#233;gique. Elle est symbolique pour avoir &#233;t&#233; la capitale de la royaut&#233; wisigothique, mais elle est aussi strat&#233;gique car sa situation fixe pour plusieurs si&#232;cles la fronti&#232;re entre les mondes chr&#233;tien et musulman sur le fleuve Tage.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Almoravides et Almohades&#160;: la guerre sainte et une contre-offensive musulmane de deux si&#232;cles&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cette forte pression chr&#233;tienne incite les taifas &#224; chercher du secours en Afrique aupr&#232;s de la dynastie Almoravide alors en pleine expansion. D'origine berb&#232;re, les Almoravides nomadisaient aux confins du Sahara mauritanien et de la partie occidentale de l'Alg&#233;rie. Repr&#233;sentants d'un Islam berb&#233;ro-maghr&#233;bin de tendance malikite, ils entament un mouvement de conqu&#234;te d&#232;s le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle r&#233;pandant la terreur parmi les populations noires qui vivaient dans les espaces correspondant de nos jours au Soudan et au S&#233;n&#233;gal. Leur centre de gravit&#233; &#233;tant l'actuel Maroc, ils fond&#232;rent la ville de Marrakech qui devint leur capitale en 1071.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;R&#233;pondant &#224; l'appel des taifas, le calife almoravide Yusuf ben T&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHFIN&lt;/span&gt; (1006-1106) mena trois exp&#233;ditions successives en &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;. Un an apr&#232;s la prise de Cordoue, il &#233;crase, le 23&#160;octobre 1086, l'arm&#233;e castillane &#224; Sagrajas (Zalaca) desserrant l'&#233;treinte autour de S&#233;ville et Saragosse. Comprenant la faiblesse et l'incapacit&#233; des taifas &#224; r&#233;sister efficacement contre les royaumes chr&#233;tiens&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; percevant aussi leur jeu opportuniste entre ces derniers et ses ambitions, il d&#233;cide de les soumettre. Le r&#232;gne de Yusuf ben T&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHFIN&lt;/span&gt; correspond donc au dangereux retour d'un Islam qui met en avant la guerre sainte et refait par l'&#233;p&#233;e l'unit&#233; d'&lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;. Vaincu &#224; Sagrajas et &#224; Consuegra (15&#160;ao&#251;t 1097), le plus puissant des &#201;tats chr&#233;tiens de la p&#233;ninsule &#8211; la Castille - est aussi affaibli par la perte de ses &lt;em&gt;parias&lt;/em&gt;. L'&#233;lan de la reconqu&#234;te est stopp&#233;, et la coalition chr&#233;tienne est d&#233;sormais sur la d&#233;fensive nonobstant les prouesses d'un Rodrigo &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DIAZ&lt;/span&gt; de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIVAR&lt;/span&gt; (1043-1099), alias le &lt;em&gt;Cid Campeador&lt;/em&gt;, &#224; Valence.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La mont&#233;e en puissance des Almoravides est cependant de courte dur&#233;e. Remis en cause par un mouvement religieux au sein d'un autre groupe de tribus berb&#232;res, les Almoravides sont renvers&#233;s lorsque Marrakech est prise par les Almohades en 1147. Issue de ce mouvement religieux sous influence chiite, oppos&#233;e au Malikisme et pr&#244;nant un retour &#224; l'Islam des origines, la nouvelle dynastie reprend le domaine almoravide et poursuit la guerre aux marges de la Chr&#233;tient&#233; notamment en &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;. Cet affrontement se r&#233;sume surtout en chevauch&#233;es aussi bien musulmanes que chr&#233;tiennes en territoires ennemis. Raids et razzias sont men&#233;s &#224; partir de forteresses situ&#233;es sur la fronti&#232;re militaire (le Tage). Les grandes batailles qui r&#233;unissent des forces de quelques dizaines de milliers de combattants sont rares, si ce n'est exceptionnelles car elles sont co&#251;teuses. Elles refl&#232;tent avant tout les capacit&#233;s d&#233;mographiques, &#233;conomiques et techniques de l'&#233;poque de part et d'autre. Des actions navales peuvent &#233;galement &#234;tre men&#233;es afin de contr&#244;ler des ports (Lisbonne, Almeria) et d'en faire (pour les Musulmans) des bases de pirates.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;S'imposant &#224; partir de la deuxi&#232;me moiti&#233; du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, les Almohades vont r&#233;affirmer le z&#232;le expansionniste de l'Islam. Dans un premier temps, ils se consacrent au contr&#244;le du domaine nord-africain qu'ils reprennent aux Almoravides. Si cette politique de consolidation accorde un r&#233;pit aux royaumes chr&#233;tiens d'&lt;em&gt;Hispania&lt;/em&gt;, elle permet aussi aux Almohades de pr&#233;parer une offensive majeure dans la p&#233;ninsule ib&#233;rique. D&#233;cid&#233;e d&#232;s 1150, celle-ci se d&#233;veloppe &#224; partir des ann&#233;es 1170. Durant quatre d&#233;cennies, elle va exercer une dangereuse pression militaire qui culmine avec la terrible d&#233;faite d'Alarcos le 19&#160;juillet 1195. Divis&#233;s au moment o&#249; une puissante arm&#233;e almohade d&#233;barque en &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;, les royaumes chr&#233;tiens laissent Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt; de Castille (6) affronter seul le Calife Abu Yusuf Yaqub &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AL&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MANSUR&lt;/span&gt; (1160-1199). Comparable au d&#233;sastre de Sagrajas, la bataille d'Alarcos rencontre un immense retentissement dans le monde musulman d'autant plus qu'elle succ&#232;de &#224; la victoire du Sultan d'&#201;gypte &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SALADIN&lt;/span&gt; (1138-1193) &#224; Hattin (8) et &#224; la chute du Royaume de J&#233;rusalem en 1187. Le &lt;em&gt;djihad&lt;/em&gt; semble triompher sur tous les fronts mais les Almohades ne parviennent pas &#224; exploiter leur succ&#232;s, et&#160;Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt; gagne une tr&#234;ve d'une d&#233;cennie qui - m&#234;me si elle lui est d&#233;favorable - lui permet de reconstituer son arm&#233;e. Surtout, le rapport de force entre Chr&#233;tient&#233; et Islam n'est fondamentalement pas remis en cause dans la p&#233;ninsule contrairement &#224; la situation en Terre sainte. La fronti&#232;re militaire entre le monde chr&#233;tien au nord et le monde musulman au sud reste toujours fix&#233;e au Tage et, en d&#233;pit des assauts almohades en 1197, Tol&#232;de et Madrid r&#233;sistent. Les royaumes chr&#233;tiens ne perdent pas de vue la reprise de la guerre, surtout la Castille plus que jamais d&#233;sireuse de venger le d&#233;sastre d'Alarcos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='499' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/cartepngdocid134-0363a3ad.png?1788465875' style='max-width: 550px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Las Navas de Tolosa&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est l'&#233;v&#234;que d'Osma, Rodrigo &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JIMENEZ&lt;/span&gt; de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RADA&lt;/span&gt; (1170-1247), devenu archev&#234;que de Tol&#232;de en 1209, qui va d&#233;ployer une intense activit&#233; diplomatique afin d'&#339;uvrer &#224; la r&#233;conciliation des souverains chr&#233;tiens, pr&#233;alable indispensable pour affronter &#224; nouveau l'ennemi musulman. En 1209, Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt; de Castille, Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; d'Aragon (9) et Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; du Portugal (1185-1223) d&#233;cident d'unir leurs forces en vue d'une reprise des hostilit&#233;s. Se joignent &#224; eux d'anciens rivaux&#160;: Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IX&lt;/span&gt;, Roi de Leon (1171-1230) et Sanche &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VII&lt;/span&gt;, Roi de Navarre (1154-1234). Tous deux avaient guerroy&#233; quelques ann&#233;es auparavant contre la Castille, le premier aux c&#244;t&#233;s des Almoravides et le second aux c&#244;t&#233;s des Almohades. La Papaut&#233; les avait alors frapp&#233;s d'excommunication. Avec la fin de la tr&#234;ve en f&#233;vrier 1209, les n&#233;gociations de l'archev&#234;que de Tol&#232;de portent cependant leurs fruits et le Pape Innocent &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;III&lt;/span&gt; (1160-1216) peut promulguer une bulle pontificale lan&#231;ant un appel &#224; la croisade en &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;. Ceux qui accepteront de se rendre dans la p&#233;ninsule ib&#233;rique pour y combattre les Musulmans b&#233;n&#233;ficieront des m&#234;mes indulgences que ceux qui, au m&#234;me moment, s'appr&#234;tent &#224; se croiser pour la Terre sainte.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans ces premi&#232;res ann&#233;es du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, une coalition allant du Royaume du Portugal au Royaume d'Aragon en passant par le Leon, la Navarre et la Castille est, donc, en train de se reconstituer. Au m&#234;me moment, en Afrique du Nord, le nouveau calife almohade, Muhammad &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt; (&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?-1213), fils du vainqueur d'Alarcos, rassemble, lui aussi, une arm&#233;e importante. Concentr&#233;e &#224; Marrakech, celle-ci franchit le d&#233;troit de Gibraltar et d&#233;barque dans la p&#233;ninsule ib&#233;rique au d&#233;but de l'ann&#233;e 1211. Se portant imm&#233;diatement vers le point d'appui chr&#233;tien le plus avanc&#233; &#8211; la forteresse de Salvatierra &#8211; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt; &#233;tablit un si&#232;ge qu'il pensait rapide.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Situ&#233;e aux confins de la Sierra Morena, la plaine du Campo de Calatrava est depuis le milieu du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle le territoire chr&#233;tien le plus avanc&#233; en pays musulman. Les combats sont incessants et la forteresse de Calatrava en est le verrou. Conquise par les Castillans en 1147, elle est confi&#233;e aux Templiers qui ne parviennent cependant pas &#224; la d&#233;fendre et l'abandonnent &#224; quelques moines cisterciens. Sur le mod&#232;le des Templiers, ces derniers parviennent &#224; constituer une troupe que le Pape &#233;rige en ordre militaire le 14&#160;septembre 1164&#160;: l'ordre de Calatrava. Cependant, la pression almohade est trop forte au lendemain du d&#233;sastre d'Alarcos, et les d&#233;fenseurs sont oblig&#233;s de quitter Calatrava pour se replier sur une autre forteresse situ&#233;e non loin&#160;: le ch&#226;teau fort de Salvatierra. Tr&#232;s isol&#233;, celui-ci tient pourtant jusqu'en juin 1211 date &#224; laquelle le Calife &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt; vient l'assi&#233;ger. Les chevaliers de Calatrava r&#233;sistent pendant une cinquantaine de jours et font perdre un temps pr&#233;cieux &#224; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt;. La guerre au Moyen-&#194;ge &#233;tant saisonni&#232;re pour des raisons de difficult&#233; de ravitaillement des arm&#233;es, le Calife se voit contraint de suspendre les op&#233;rations avec l'arriv&#233;e de l'automne.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La r&#233;sistance de Salvatierra a ainsi fix&#233; une importante arm&#233;e almohade. Malgr&#233; la prise de la forteresse chr&#233;tienne, ce gain de temps donne &#224; l'arm&#233;e crois&#233;e plusieurs mois pour s'organiser. Chevaliers venus de Castille, de Navarre, d'Aragon, du Leon et du Portugal sont renforc&#233;s par les milices urbaines, celles-ci fournissant l'infanterie lourde. Les archev&#234;ques de Bordeaux et de Narbonne, ainsi que l'&#233;v&#234;que de Nantes sont pr&#233;sents. Ils am&#232;nent avec eux d'importants contingents de chevaliers francs et languedociens. Les ordres militaires ont eux aussi battu le rappel de leurs troupes&#160;: Templiers, Hospitaliers, chevaliers de l'ordre de Santiago et de Calatrava&#8230; C'est une puissante arm&#233;e de plusieurs milliers de combattants qui se concentre d&#232;s lors &#224; Tol&#232;de en cette Pentec&#244;te 1212.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sous le commandement d'Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;, les crois&#233;s quittent la ville le 20&#160;juin et marchent vers le sud. Plusieurs places fortes importantes sont reprises aux Musulmans dont Alarcos, Salvatierra et Calatrava qui tombe le 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;er&lt;/sup&gt;&#160;juillet. La progression de l'arm&#233;e chr&#233;tienne se heurte cependant &#224; la Sierra Morena, une longue cha&#238;ne montagneuse orient&#233;e ouest-est, difficile &#224; traverser. Qui plus est, les passes de cette barri&#232;re rocheuse sont solidement tenues par l'ennemi. Aid&#233;s par des informateurs locaux, les crois&#233;s parviennent pourtant &#224; contourner la Sierra Morena par le sud et, le 13&#160;juillet, ils d&#233;bouchent sur le plateau de Las Navas de Tolosa o&#249; se trouve devant eux l'arm&#233;e de Muhammad &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt;. Ayant quitt&#233; S&#233;ville le 22&#160;juin, celui-ci venait d'&#233;tablir son camp.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Apr&#232;s quelques jours d'observation mutuelle, la bataille est livr&#233;e le 16&#160;juillet &#224; l'initiative d'Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;. L'engagement reste classique. Profitant d'un terrain plat et d&#233;gag&#233;, les crois&#233;s utilisent la puissance de leur chevalerie en d&#233;pit de leur inf&#233;riorit&#233; num&#233;rique. Bien prot&#233;g&#233;s, lourdement arm&#233;s, mont&#233;s sur de puissants destriers, les chevaliers chr&#233;tiens sont non seulement impatients de venger le souvenir cuisant d'Alarcos, mais ils sont &#233;galement convaincus de la justesse spirituelle de leur cause notamment dans les rangs des ordres militaires. La charge a lieu au centre o&#249; l'infanterie almohade plie sous le choc, mais elle parvient &#224; tenir grace &#224; ses archers qui mettent rapidement en difficult&#233; les chevaliers. Alors que se d&#233;veloppe une furieuse m&#234;l&#233;e au centre, les cavaliers berb&#232;res et andalous d'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt; chargent sur les ailes du corps de bataille castillan. Plus l&#233;g&#232;re, la cavalerie musulmane n'a pas pour objectif de d&#233;livrer un choc aussi puissant que celui des chevaliers chr&#233;tiens, mais plut&#244;t d'envelopper les milices et les gens &#224; pied charg&#233;s de flanquer ces derniers. La manoeuvre est dangereuse pour les crois&#233;s ce que per&#231;oivent les contingents navarrais et aragonais jusqu'&#224; pr&#233;sent tenus en r&#233;serve. Leur charge d&#233;gage alors les deux ailes menac&#233;es et font basculer la victoire dans le camp chr&#233;tien. Les Almohades commencent &#224; reculer et lorsque les crois&#233;s arrivent au contact de leurs archers le point de rupture de la bataille est atteint. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt; s'enfuit et son arm&#233;e l&#226;che pied. Une grande partie de cette derni&#232;re est an&#233;antie au cours de la retraite d&#233;sordonn&#233;e qui s'ensuit.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La victoire chr&#233;tienne de Las Navas de Tolosa porte un coup d'arr&#234;t d&#233;finitif &#224; la puissance almohade. Elle en brise la colonne vert&#233;brale quand bien m&#234;me n'est-elle pas imm&#233;diatement exploit&#233;e faute de moyens suffisants et d'une &#233;pid&#233;mie de dysenterie qui affaiblit l'arm&#233;e crois&#233;e. Cependant, si les Chr&#233;tiens peuvent encore conna&#238;tre des &#233;checs locaux, les Musulmans ne sont plus en mesure d'inverser une dynamique et un rapport de force qui penchent d&#233;sormais tr&#232;s nettement en faveur de la reconqu&#234;te des royaumes hispaniques. &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt; se fragmente en taifas rivales pour la troisi&#232;me fois de son histoire. Incapables d'affronter les Chr&#233;tiens, elles sont vaincues les unes apr&#232;s les autres et disparaissent. Avant la fin du si&#232;cle, des villes importantes tombent d&#233;finitivement&#160;: Cordoue en 1236, S&#233;ville en 1248 et Cadix en 1261. Les verrous strat&#233;giques de l'Andalousie - notamment la vall&#233;e du Guadalquivir - sont &#233;galement conquis. Alors que la dynastie almohade dispara&#238;t en 1269 sous les coups d'une autre famille berb&#232;re, les M&#233;rinides, &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt; se replie &#224; l'extr&#234;me sud de la p&#233;ninsule o&#249; son destin se confond d&#233;sormais, et pour les deux si&#232;cles &#224; venir, avec celui d'un &#233;mirat vassal de la Castille. La chute de sa capitale, Grenade, le 2&#160;janvier 1492, devait marquer la fin de l'Espagne musulmane.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. L'expression donnera son nom &#224; l'actuelle r&#233;gion de l'Andalousie qui, pourtant, ne constituait qu'une petite partie d'un ensemble territorial plus vaste.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf.&#160;Install&#233; &#224; Damas, le Califat omeyyade est renvers&#233; par une nouvelle dynastie en 750&#160;: celle des Abbassides. D&#233;pla&#231;ant le centre du pouvoir &#224; Bagdad, les Abbassides gouvern&#232;rent jusqu'en 1258 (sac de Bagdad par les Mongols) mais furent d&#233;poss&#233;d&#233;s d&#232;s le X&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle de l'Afrique du Nord, de l'&#201;gypte et d'une partie du Moyen-Orient par une autre dynastie&#160;: celle des Fatimides. &#192; la division politique, le Califat fatimide ajoute la division religieuse &#233;tant chiite (courant isma&#233;lien).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Les Chr&#233;tiens constituent le peuplement majoritaire.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le terme &lt;em&gt;dhimmi&lt;/em&gt; d&#233;signe le statut juridique discriminatoire de la personne non musulmane qui vit dans un &#201;tat et sous un gouvernement musulmans. Notion issue du droit coranique, le &lt;em&gt;dhimmi&lt;/em&gt;&#160;est oblig&#233; de payer un imp&#244;t annuel de capitation (la &lt;em&gt;jiz&#238;a&lt;/em&gt;). Il lui est interdit de porter les armes. En &#233;change, il b&#233;n&#233;ficie d'une protection et d'une tol&#233;rance relative car celle-ci peut lui &#234;tre retir&#233;e &#224; n'importe quel moment. Il en est de m&#234;me pour la libert&#233; des cultes non musulmans qui, quoi qu'il en soit, ne peuvent s'exprimer officiellement ni publiquement. En pr&#233;sence d'un peuplement chr&#233;tien majoritaire en &lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;, les conqu&#233;rants musulmans ont pu cependant laisser une relative libert&#233; de culte aux Chr&#233;tiens dans un premier temps.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Une taifa d&#233;signe un petit royaume musulman ind&#233;pendant. On distingue trois g&#233;n&#233;rations de taifas. La premi&#232;re date de la d&#233;sagr&#233;gation du Califat de Cordoue en 1031. La deuxi&#232;me appara&#238;t avec la d&#233;sagr&#233;gation du Califat almoravide qui avait entre-temps reconstitu&#233; l'unit&#233; d'&lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;. La troisi&#232;me et derni&#232;re g&#233;n&#233;ration succ&#232;de &#224; l'effondrement de la puissance almohade au d&#233;but du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Selon l'historien Daniel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BALOUP&lt;/span&gt;, l'usage du terme &lt;em&gt;Reconquista&lt;/em&gt; remonte au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, p&#233;riode de la mont&#233;e des nationalismes et des romans nationaux. C'est davantage la notion de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;restauration&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (des territoires perdus par les Wisigoths) qui appara&#238;t d&#232;s le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle pour d&#233;crire le ph&#233;nom&#232;ne.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Alphonse &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;, n&#233; en 1155 et d&#233;c&#233;d&#233; en 1214, est le p&#232;re de Blanche de Castille (1188-1252), la m&#232;re du futur Louis &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IX&lt;/span&gt;/Saint Louis (1214-1270).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Livr&#233;e le 4&#160;juillet 1187, la bataille d'Hattin voit la destruction de la derni&#232;re arm&#233;e chr&#233;tienne capable de d&#233;fendre les Lieux saints&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; plus particuli&#232;rement celle des ordres militaires dont les prisonniers sont syst&#233;matiquement extermin&#233;s par &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SALADIN&lt;/span&gt;. Cette d&#233;faite d&#233;cisive scelle le destin politique des &#201;tats latins d'Orient.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le territoire aragonais &#233;tant situ&#233; pour partie au nord-est de la p&#233;ninsule ib&#233;rique et pour une autre partie en Languedoc, Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; d'Aragon (1174-1213) h&#233;rite d'une politique d'influence traditionnelle au-del&#224; des Pyr&#233;n&#233;es. Les liens matrimoniaux et vassaliques, qui l'attachaient &#224; d'importants seigneurs proven&#231;aux et languedociens, sont cependant remis en cause par la croisade de l'&#201;glise contre le Catharisme (1209-1229). &#192; front renvers&#233; avec Rome durant la Croisade des Albigeois, et soutenant les comtes de Toulouse, de Foix et de Comminges contre les crois&#233;s de Simon de Montfort (1188-1218) dont il redoutait l'expansion, Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt; est tu&#233; &#224; la bataille de Muret le 12&#160;septembre 1213, un an apr&#232;s sa victoire &#224; Las Navas de Tolosa.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;__________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AILLET&lt;/span&gt; (Cyrille), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AYMES&lt;/span&gt; (Jean-Ren&#233;), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BENNASSAR&lt;/span&gt; (Bartolom&#233;), &lt;em&gt;L'Espagne. Des origines &#224; nos jours&lt;/em&gt;, Fayard, 2013, 288 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;a href=&#034;https://framespa.univ-tlse2.fr/accueil/annuaire/annuaire-des-chercheurs/baloup-daniel#/&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BALOUP&lt;/span&gt; (Daniel),&lt;/a&gt; &lt;em&gt;La Reconqu&#234;te. Un projet politique entre Chr&#233;tient&#233; et Islam&lt;/em&gt;, Albin Michel, 2023, 184 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CONRAD&lt;/span&gt; (Philippe), &lt;em&gt;Histoire de la Reconquista&lt;/em&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QSJ&lt;/span&gt; n&#176;&#160;3287, Paris, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PUF&lt;/span&gt;, 1998, 128 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IBRAHIM&lt;/span&gt; (Raymond), &lt;em&gt;L'&#233;p&#233;e et le cimeterre. Quatorze si&#232;cles de guerre entre l'Islam et l'Occident&lt;/em&gt;, &#201;ditions Jean-Cyrille Godefroy, 2021, 350 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LEROY&lt;/span&gt; (B&#233;atrice), &lt;em&gt;La bataille de Las Navas de Tolosa 16&#160;juillet 1212&lt;/em&gt;, Lemme Edit, 2012, 98 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MENJOT&lt;/span&gt; (Denis), &lt;em&gt;Les Espagnes m&#233;di&#233;vales 409-1474&lt;/em&gt;, Hachette, 2013, 240 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;P&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;REZ&lt;/span&gt; (Joseph), &lt;em&gt;Histoire de l'Espagne&lt;/em&gt;, Fayard, 1996, 926 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='488' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/las_navas_de_tol-eb5237f4.png?1788465853' style='max-width: 550px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:#ff0000;&#034;&gt;Les blasons des puissances chr&#233;tiennes pr&#233;sentes &#224; Las Navas de Tolosa. De gauche &#224; droite&#160;: l'ordre du Temple (auquel s'ajoutent les ordres Hospitalier, de Santiago et de Calatrava), les royaumes de Navarre, de Castille et d'Aragon. En prenant d'assaut le camp de Muhammad &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AN&lt;/span&gt;-N&#194;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SIR&lt;/span&gt;, le Roi Sanche &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VII&lt;/span&gt; et ses hommes s'ouvrent un passage &#224; travers les rangs des esclaves noirs du Calife qui s'&#233;taient encha&#238;n&#233;s les uns aux autres afin de former une garde rapproch&#233;e infranchissable. En souvenir de cette action les armoiries de Navarre sont, encore de nos jours, repr&#233;sent&#233;es de gueules aux cha&#238;nes d'or en croix et en sautoir. L'&#233;meraude vert (dit &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;au naturel&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;) en son centre est la pierre pr&#233;cieuse prise sur le turban du Calife almohade. Les armes de Navarre, ici pr&#233;sent&#233;es, sont donc post&#233;rieures &#224; la bataille de 1212. Avant cette date, elles &#233;taient repr&#233;sent&#233;es de gueules au rais d'escarboucle pommet&#233; d'or.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Le Mar&#233;chal Mikha&#239;l TOUKHATCHEVSKI</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Le-Marechal-Mikhail-TOUKHATCHEVSKI</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Le-Marechal-Mikhail-TOUKHATCHEVSKI</guid>
		<dc:date>2020-01-11T10:38:47Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Histoire</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Enseignement de d&#233;fense</dc:subject>
		<dc:subject>Totalitarisme</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Originaire de la r&#233;gion de Smolensk, Mikha&#239;l Nikola&#239;evitch &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt; est n&#233; le 16&#160;f&#233;vrier 1893 dans une famille aristocratique russe dont il reprend la tradition militaire. H&#233;ritant d'une &#233;ducation soign&#233;e, il d&#233;veloppe une culture litt&#233;raire et musicale avant d'entrer dans le corps des officiers de l'Arm&#233;e imp&#233;riale. C'est comme jeune officier que &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt; affronte l'&#233;preuve de la guerre pour la premi&#232;re fois. Sous-lieutenant au r&#233;giment Semenovski, il combat aux marges de&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/La-Deuxieme-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;La Deuxi&#232;me Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton616.png?1788464796' class='spip_logo spip_logo_right' width='134' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;img alt=&#034;&#034; height='431' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/4-22jpgdocid1235-7f35bbee.jpg?1788465959' style='max-width: 550px; max-height: 500px;' width='500' /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div class=&#034;spip_document_1237 spip_document spip_documents spip_document_audio spip_document_avec_legende spip_document_player spip_documents_player spip_doc_player&#034; data-legende-len=&#034;53&#034; data-legende-lenx=&#034;x&#034;
&gt; &lt;figure class=&#034;spip_doc_inner&#034;&gt; &lt;div class=&#034;mejs-audio-wrapper audio-wrapper mejs-audio-wrapper-skin-mejs&#034; style='width:400px;max-width:100%;margin:0 auto;'&gt; &lt;audio class=&#034;mejs mejs-1237 mejs__mejs&#034; data-id=&#034;a44a9e839430275bb6e9b9218b50f53b&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/mp3/march_of_the_semenovsqky_regiment.mp3' type=&#034;&#034; data-mejsoptions='{&#034;alwaysShowControls&#034;: true,&#034;loop&#034;:false,&#034;audioWidth&#034;:&#034;100%&#034;,&#034;iconSprite&#034;:&#034;https://www.education-defense.fr/plugins/player-v4.3.0/lib/mejs/build/mejs-controls.svg?1789671213&#034;}' data-mejsplugins='null' controls=&#034;controls&#034; &gt;&lt;/audio&gt;
&lt;/div&gt;&lt;span style=&#034;display: none;&#034;&gt;
&lt;div class=&#034;base64-df8093fd&#034; title=&#034;PHNjcmlwdD4vKjwhW0NEQVRBWyovdmFyIG1lanNwYXRoPSdwbHVnaW5zL3BsYXllci12NC4zLjAvbGliL21lanMvYnVpbGQvbWVkaWFlbGVtZW50LWFuZC1wbGF5ZXIubWluLmpzPzE3ODk2NzEyMTInLG1lanNjc3M9J3BsdWdpbnMvcGxheWVyLXY0LjMuMC9saWIvbWVqcy9idWlsZC9tZWRpYWVsZW1lbnRwbGF5ZXIubWluLmNzcz8xNzg5NjcxMjEyJzsKdmFyIG1lanNsb2FkZXIsbWVqc3N0YXJ0OyFmdW5jdGlvbigpe3ZhciBlPW1lanNsb2FkZXI7dm9pZCAwPT09ZSYmKG1lanNsb2FkZXI9ZT17Z3M6bnVsbCxwbHVnOnt9LGNzczp7fSxpbml0Om51bGwsYzowLGNzc2xvYWQ6bnVsbH0pLGUuaW5pdHx8KGUuY3NzbG9hZD1mdW5jdGlvbihzKXtpZih2b2lkIDA9PT1lLmNzc1tzXSl7ZS5jc3Nbc109ITA7dmFyIHQ9ZG9jdW1lbnQuY3JlYXRlRWxlbWVudCgibGluayIpO3QuaHJlZj1zLHQucmVsPSJzdHlsZXNoZWV0Iix0LnR5cGU9InRleHQvY3NzIixkb2N1bWVudC5nZXRFbGVtZW50c0J5VGFnTmFtZSgiaGVhZCIpWzBdLmFwcGVuZENoaWxkKHQpfX0sZS5nZXRTY3JpcHQ9ZnVuY3Rpb24oZSxzKXt2YXIgdD1kb2N1bWVudC5jcmVhdGVFbGVtZW50KCJzY3JpcHQiKSxuPWRvY3VtZW50LmdldEVsZW1lbnRzQnlUYWdOYW1lKCJzY3JpcHQiKVswXTt0LmFzeW5jPTEsdC5vbmxvYWQ9dC5vbnJlYWR5c3RhdGVjaGFuZ2U9ZnVuY3Rpb24oZSxuKXsobnx8IXQucmVhZHlTdGF0ZXx8L2xvYWRlZHxjb21wbGV0ZS8udGVzdCh0LnJlYWR5U3RhdGUpKSYmKHQub25sb2FkPXQub25yZWFkeXN0YXRlY2hhbmdlPW51bGwsdD12b2lkIDAsIW4mJnMmJnNldFRpbWVvdXQocywwKSl9LHQuc3JjPWUsbi5wYXJlbnROb2RlLmluc2VydEJlZm9yZSh0LG4pfSxlLmluaXQ9ZnVuY3Rpb24oKXshMD09PWUuZ3MmJmRvY3VtZW50LnF1ZXJ5U2VsZWN0b3JBbGwoImF1ZGlvLm1lanMsdmlkZW8ubWVqcyIpLmZvckVhY2goKGZ1bmN0aW9uKHMpe2lmKCFzLmNsYXNzTGlzdC5jb250YWlucygiZG9uZSIpJiYhcy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoIm1lanNfX3BsYXllciIpKXt2YXIgdDtzLmNsYXNzTGlzdC5hZGQoImRvbmUiKSwodD1zLmlkKXx8KHQ9Im1lanMtIitzLmRhdGFzZXQuaWQrIi0iK2UuYysrLHMuaWQ9dCk7dmFyIG4sYT17b3B0aW9uczp7fSxwbHVnaW5zOnt9LGNzczpbXSxxdWFsaXRpZXM6W10sc291cmNlczpbXX07Zm9yKG4gaW4gYSl7dmFyIGk7KGk9cy5kYXRhc2V0WyJtZWpzIituXSkmJihhW25dPUpTT04ucGFyc2UoaSkpfWZ1bmN0aW9uIG8ocyl7ZS5nZXRTY3JpcHQoYS5wbHVnaW5zW3NdLChmdW5jdGlvbigpe2UucGx1Z1tzXT0hMCxkKCl9KSl9ZnVuY3Rpb24gZCgpe3ZhciBzPSEwO2Zvcih2YXIgbiBpbiBhLmNzcyllLmNzc2xvYWQoYS5jc3Nbbl0pO2Zvcih2YXIgaSBpbiBhLnBsdWdpbnMpdm9pZCAwPT09ZS5wbHVnW2ldPyhzPSExLGUucGx1Z1tpXT0hMSxvKGkpKTohMT09PWUucGx1Z1tpXSYmKHM9ITEpO2lmKHMpe2Eub3B0aW9ucy5zdWNjZXNzPWZ1bmN0aW9uKGUscyl7ZnVuY3Rpb24gdCgpe3ZhciBzPWUuY2xvc2VzdCgiLm1lanNfX2lubmVyIik7ZS5wYXVzZWQ/KHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2luZyIpLHNldFRpbWVvdXQoKGZ1bmN0aW9uKCl7cy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoInBhdXNpbmciKSYmKHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGxheWluZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2luZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2VkIikpfSksMTAwKSk6KHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2VkIikscy5jbGFzc0xpc3QucmVtb3ZlKCJwYXVzaW5nIikscy5jbGFzc0xpc3QuYWRkKCJwbGF5aW5nIikpfXQoKSxlLmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoInBsYXkiLHQsITEpLGUuYWRkRXZlbnRMaXN0ZW5lcigicGxheWluZyIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZSIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZWQiLHQsITEpLHMuYXV0b3BsYXkmJihlLm11dGVkPSEwKX07bmV3IE1lZGlhRWxlbWVudFBsYXllcih0LGEub3B0aW9ucyl9fWQoKX19KSl9KSxlLmdzfHwoInVuZGVmaW5lZCIhPXR5cGVvZiBtZWpzY3NzJiZlLmNzc2xvYWQobWVqc2NzcyksZS5ncz1lLmdldFNjcmlwdChtZWpzcGF0aCwoZnVuY3Rpb24oKXtlLmdzPSEwLGUuaW5pdCgpLCJsb2FkaW5nIj09PWRvY3VtZW50LnJlYWR5U3RhdGUmJmRvY3VtZW50LmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoIkRPTUNvbnRlbnRMb2FkZWQiLGUuaW5pdCksb25BamF4TG9hZChlLmluaXQpfSkpKX0oKTsKLypdXT4qLzwvc2NyaXB0Pg==&#034;&gt;&lt;/div&gt; &lt;style&gt;.mejs-audio-wrapper-skin-mejs {
}
.mejs-audio-wrapper-skin-mejs &gt; audio{ height:40px !important; display: block; width: 100% !important; background: #666;
}
&lt;/style&gt;&lt;/span&gt;&lt;figcaption class='spip_doc_legende'&gt; &lt;div class='spip_doc_titre crayon document-titre-1237 '&gt;&lt;strong&gt;Marche du r&#233;giment de la Garde imp&#233;riale Semonovski
&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt; &lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;&lt;/doc1237|player&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Originaire de la r&#233;gion de Smolensk, Mikha&#239;l Nikola&#239;evitch &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est n&#233; le 16&#160;f&#233;vrier 1893 dans une famille aristocratique russe dont il reprend la tradition militaire. H&#233;ritant d'une &#233;ducation soign&#233;e, il d&#233;veloppe une culture litt&#233;raire et musicale avant d'entrer dans le corps des officiers de l'Arm&#233;e imp&#233;riale. C'est comme jeune officier que &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; affronte l'&#233;preuve de la guerre pour la premi&#232;re fois. Sous-lieutenant au r&#233;giment Semenovski, il combat aux marges de l'Empire austro-hongrois, en Galicie, o&#249; il est fait prisonnier par les Allemands en f&#233;vrier 1915. D&#233;tenu dans un camp d'officiers &#224; Ingolstadt, en Bavi&#232;re, il y rencontre Charles de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GAULLE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1890-1970) avec lequel il gardera un lien intellectuel fort. S'&#233;vadant &#224; l'&#233;t&#233; 1917, il regagne la Russie o&#249; on le retrouve &#224; Petrograd &#224; la veille de la r&#233;volution.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;b&gt;Un artisan de la victoire bolchevique&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Acquis aux id&#233;es r&#233;volutionnaires et ayant rencontr&#233; Vladimir I. L&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1870-1924), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; adh&#232;re rapidement au parti bolchevique. Il met ainsi &#224; la disposition de la R&#233;volution ses comp&#233;tences militaires &#224; un moment o&#249; nombre de ses pairs choisissent le camp des Blancs. D&#233;sign&#233; comme commissaire militaire, il participe aux combats dans lesquels la r&#233;volution communiste joue &#224; la fois sa survie et ses fronti&#232;res au lendemain des trait&#233;s de Brest-Litovsk (3&#160;mars 1918) et de Versailles (28&#160;juin 1919). Nomm&#233; commissaire militaire et commandant sur le front Ouest, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; combat les arm&#233;es blanches mais aussi les Polonais. C'est au cours de cette campagne (f&#233;vrier 1919-mars 1921) o&#249; les forces sovi&#233;tiques essuient un revers important devant Varsovie, que &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; entre en conflit avec un autre commandant &#224; qui il reproche son incomp&#233;tence&#160;: Joseph &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1878-1953). La d&#233;testation mutuelle entre les deux hommes date de cette &#233;poque.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;En Russie, l'&#233;crasement des arm&#233;es contre-r&#233;volutionnaires ne met pas pour autant fin &#224; la guerre civile. Sur fond de famine, le pouvoir bolchevique doit, en effet, affronter d'importants soul&#232;vements venus notamment de ses propres rangs. Nombre de bolcheviques de la premi&#232;re heure, reprochent &#224; la R&#233;volution de s'&#233;loigner de son id&#233;al et veulent mettre un terme au communisme de guerre. C'est &#224; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; que revint la responsabilit&#233; d'&#233;craser une r&#233;volution paysanne dans la r&#233;gion de Tambov et, surtout, la mutinerie des marins de Kronstadt en mars 1921. Arsenal important situ&#233; sur la Mer Baltique, Kronstadt &#233;tait le si&#232;ge d'une garnison et d'une population ouvri&#232;re qui furent &#224; la pointe de la r&#233;volution d'octobre. Cependant, en 1921, une gr&#232;ve r&#233;clamant davantage de libert&#233; et remettant en cause l'autorit&#233; du gouvernement de L&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; se transforma en un v&#233;ritable mouvement insurrectionnel. Dans les deux cas, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'acquitte de sa mission sans &#233;tats d'&#226;me, allant jusqu'&#224; utiliser des gaz asphyxiants et tuant des milliers d'insurg&#233;s.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;L'organisateur de l'Arm&#233;e rouge et le strat&#232;ge&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#192; l'issue de ces tragiques &#233;v&#233;nements, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; conna&#238;t une rapide ascension qui le plonge dans une institution militaire qu'il faut d&#233;sormais r&#233;organiser si ce n'est construire. &#192; l'&#233;t&#233; 1921, on le retrouve &#224; la t&#234;te de l'Acad&#233;mie militaire (la future Acad&#233;mie Frounz&#233;). De 1925 &#224; mai 1928, il dirige l'&#233;tat-major g&#233;n&#233;ral de l'Arm&#233;e rouge. De 1928 &#224; 1931, il est le commandant de la r&#233;gion militaire de Leningrad, pour ensuite devenir vice-ministre aux affaires militaires et directeur de l'armement de l'Arm&#233;e rouge. C'est &#224; ce poste qu'il oriente de mani&#232;re d&#233;cisive l'Arm&#233;e sovi&#233;tique dans la modernit&#233;. L'arm&#233;e de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est celle des grands programmes de la guerre m&#233;canis&#233;e (blind&#233;s, avions), mais aussi de l'exp&#233;rimentation de nouvelles tactiques en collaboration avec l'arm&#233;e allemande. Ces liens avec le haut commandement de la Reichswehr seront par la suite utilis&#233;s contre lui.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;S'illusionnant sur les r&#233;alit&#233;s &#233;conomiques de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; pressent cependant le lien particuli&#232;rement &#233;troit entre la puissance industrielle et le prochain conflit. &#192; ce titre, il s'int&#233;resse de pr&#232;s au d&#233;veloppement industriel non seulement de son pays mais &#233;galement aux Etats-Unis, d&#233;sirant transformer l'arm&#233;e sovi&#233;tique en une immense force m&#233;canis&#233;e appuy&#233;e sur une puissante logistique industrielle. N'ayant pas l'ind&#233;pendance d'esprit d'un &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SVETCHINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ou d'un &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ISSERSON&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; se r&#233;v&#232;le davantage comme un strat&#232;ge et un organisateur plut&#244;t qu'un th&#233;oricien. Il est cependant acquis &#224; la r&#233;flexion de ces brillants officiers, qu'il va tenter de mettre en pratique du moins d'un point de vue doctrinal. &#192; la veille de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale, l'Arm&#233;e rouge se r&#233;v&#232;le ainsi &#224; l'avant-garde en mati&#232;re d'emploi de grandes unit&#233;s blind&#233;es, d'une aviation d'assaut, de grandes unit&#233;s a&#233;roport&#233;es&#8230; Cette avance conceptuelle est cependant fortement limit&#233;e par la faiblesse g&#233;n&#233;rale du niveau d'instruction de l'arm&#233;e, et des officiers subalternes en particulier. Les purges staliniennes ach&#232;veront de d&#233;grader la discipline et la valeur morale de l'Arm&#233;e rouge, et il faudra attendre &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article251&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;l'invasion allemande&lt;/a&gt; pour que l'h&#233;ritage doctrinal de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, synth&#232;se des th&#233;oriciens de &lt;a href=&#034;http://education-defense.fr/spip.php?article609&#034;&gt;l'art op&#233;ratif,&lt;/a&gt; prenne corps au bord du gouffre.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Mikha&#239;l &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; conna&#238;t la cons&#233;cration en 1935, lorsqu'avec le r&#233;tablissement des grades, il est nomm&#233; mar&#233;chal de l'Union sovi&#233;tique &#224; l'&#226;ge de 42 ans. Il voyage en Grande-Bretagne et en France o&#249; il retrouve, en f&#233;vrier 1936, de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GAULLE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; devenu entre-temps colonel. Les deux hommes partagent la m&#234;me vision d'emploi des unit&#233;s blind&#233;es, et l'ann&#233;e pr&#233;c&#233;dente &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; a fait traduire en russe &lt;em&gt;Vers l'arm&#233;e de m&#233;tier&lt;/em&gt; (1934) afin de diffuser au sein du corps des officiers de l'Arm&#233;e rouge les conceptions de la guerre m&#233;canis&#233;e de de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GAULLE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. L'homme a cependant de puissants ennemis, et se heurte &#224; l'hostilit&#233; de son rival le Mar&#233;chal &lt;a href=&#034;http://education-defense.fr/spip.php?article618&#034;&gt;Kliment &lt;/a&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;a href=&#034;http://education-defense.fr/spip.php?article618&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VOROCHILOV&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1881-1969) oppos&#233; &#224; sa politique de modernisation de l'Arm&#233;e rouge, mais soutenu par &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; en d&#233;pit de qualit&#233;s intellectuelles m&#233;diocres.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;La chute&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est surtout l'animosit&#233; que le dictateur du Kremlin voue de longue date &#224; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; qui va provoquer la perte de ce dernier. Une animosit&#233; que renforce le fait de percevoir en ce brillant mar&#233;chal un rival potentiel&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; qui plus est chef appr&#233;ci&#233; de l'arm&#233;e. Paradoxalement, les deux hommes partagent la m&#234;me crainte &#224; l'endroit de l'Allemagne hitl&#233;rienne et de son r&#233;armement. Nonobstant les programmes d'entra&#238;nement commun avec la Reichswehr, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est toujours rest&#233; lucide sur le danger allemand allant jusqu'&#224; &#233;voquer la n&#233;cessit&#233; d'une guerre pr&#233;ventive contre le Reich nazi alors que &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; d&#233;sire, au contraire, jouer la prudence. Conscient des faiblesses structurelles de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt; et connaissant la faiblesse des d&#233;mocraties europ&#233;ennes, celui-ci ne souhaite pas h&#226;ter un conflit qui l'isolerait face &#224; l'Allemagne. C'est donc le s&#233;ide de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, Nikola&#239; I. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IEJOV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1895-1940), responsable du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NKVD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et cheville ouvri&#232;re des purges staliniennes, qui fut charg&#233; d'&#233;liminer &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Manipulant plusieurs services de contre-espionnage, dont le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; de &lt;a href=&#034;http://education-defense.fr/spip.php?article396&#034;&gt;Reinhard &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HEYDRICH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1904-1942)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&#160;&#8211; qui y vit l'opportunit&#233; de se d&#233;barrasser d'une personnalit&#233; tr&#232;s hostile &#224; l'Allemagne &#8211; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IEJOV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; parvint &#224; monter un faux dossier accr&#233;ditant la trahison du mar&#233;chal sur la base de ses liens avec de hauts responsables militaires allemands.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le complot de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IEJOV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; rendait d&#233;sormais possible de s'en prendre &#224; une personnalit&#233; aussi prestigieuse que &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Devant se rendre en avril 1937 aux c&#233;r&#233;monies du couronnement du Roi George &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VI&lt;/span&gt; en Grande-Bretagne&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt; se voit contraint de rester en &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; o&#249; il est destitu&#233; de ses fonctions et est affect&#233;, d&#233;but mai, &#224; un commandement secondaire&#160;: celui de la r&#233;gion militaire de la Volga. Isol&#233;, &#233;loign&#233; de Moscou et de sa sph&#232;re d'influence, se m&#233;prenant encore sur le r&#244;le r&#233;el de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#160;est arr&#234;t&#233; le 26&#160;mai &#224; Kou&#239;bychev. Avec 7 autres g&#233;n&#233;raux d'arm&#233;e, il est accus&#233; de trahison au plus haut niveau au sein m&#234;me de la direction de l'Arm&#233;e rouge. Interrog&#233; par &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IEJOV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; en personne et tortur&#233;, il signe des aveux reconnaissant l'existence d'un complot contre l'&#201;tat sovi&#233;tique. Reconnu coupable au terme d'un proc&#232;s supervis&#233; de bout en bout par &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#160;est fusill&#233; le vendredi 11&#160;juin 1937 dans la prison de la Loubianka.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'ex&#233;cution du Mar&#233;chal Mikha&#239;l &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est entr&#233;e dans l'Histoire comme le symbole des purges staliniennes, de la parano&#239;a de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; lui-m&#234;me, et de la nature criminelle du communisme sovi&#233;tique. Au-del&#224; de la personne de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, elle inaugure une terrible &#233;puration de deux ann&#233;es au sein de l'Arm&#233;e rouge mais &#233;galement dans d'autres secteurs de la soci&#233;t&#233; sovi&#233;tique. De mai 1937 &#224; septembre 1938, 35 020 officiers sont arr&#234;t&#233;s et radi&#233;s des cadres de l'arm&#233;e dans le meilleur des cas, ex&#233;cut&#233;s au pire. Si les historiens ont, depuis, nuanc&#233; l'importance de ce nombre qui a repr&#233;sent&#233; au plus fort de la purge que 10% de l'ensemble des effectifs du corps des officiers, c'est la nature de ce qui a &#233;t&#233; frapp&#233; qui permet de parler d'une v&#233;ritable &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;d&#233;capitation&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; de l'Arm&#233;e rouge. En deux ans ce sont 3 mar&#233;chaux sur 5, 13 g&#233;n&#233;raux d'arm&#233;e sur 15, 8 amiraux sur 9, 50 g&#233;n&#233;raux de corps d'arm&#233;e sur 57, 154 g&#233;n&#233;raux de division sur 186, 16 commissaires d'arm&#233;e sur 16, 25 commissaires de corps d'arm&#233;e sur 28 qui sont ex&#233;cut&#233;s. N&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;onobstant les insuffisances patentes de l'arm&#233;e sovi&#233;tique, c'est le meilleur qui vient d'&#234;tre &#233;limin&#233; &#224; la veille d'un conflit. L'historien Jean &lt;/span&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LOPEZ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;, quant &#224; lui, insiste moins sur les hommes qui ont disparu que sur le poison id&#233;ologique et l'atmosph&#232;re d&#233;l&#233;t&#232;re que cette purge diffuse au sein de l'Arm&#233;e rouge. L'Histoire emp&#234;che d'imaginer ce que &lt;/span&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt; et les officiers assassin&#233;s en 1937-1938 auraient r&#233;ellement pu faire en 1941, au moment o&#249; le Reich lance ses arm&#233;es sur l'&lt;/span&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034; style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;. Toujours est-il que leur disparition n'a pas &#233;t&#233; sans cons&#233;quences directes dans les d&#233;sastres sovi&#233;tiques des ann&#233;es 1941-1942.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;D&#233;vou&#233; corps et &#226;me &#224; la r&#233;volution bolchevique, artisan de sa victoire, bourreau de Tambov et de Kronstadt mais aussi organisateur visionnaire de l'Arm&#233;e rouge, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOUKHATCHEVSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; sera r&#233;habilit&#233; par Nikita &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;KHROUCHTCHEV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1894-1971) en 1957, et la th&#233;orie de son intelligence avec l'Allemagne officiellement reconnue comme fausse.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;__________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;COURTOIS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (St&#233;phane) et al. &lt;em&gt;Le Livre noir du communisme. Crimes, terreur, r&#233;pression&lt;/em&gt;, Pocket, 2009, 1120 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;G&#201;R&#201; (Fran&#231;ois), &lt;em&gt;Pens&#233;e strat&#233;gique&lt;/em&gt;, Paris, Larousse, 2000, 318 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LASTOURS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Sophie de), &lt;em&gt;Toukhatchevski. Le b&#226;tisseur de l'Arm&#233;e rouge&lt;/em&gt;, Paris, Albin Michel, 1996, 334 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LOPEZ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Jean) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTKHMEZURI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Lasha), &lt;em&gt;Barbarossa. 1941. La guerre absolue&lt;/em&gt;, Paris, Pass&#233;s/Compos&#233;s, 2019, 958 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>La F&#234;te de la F&#233;d&#233;ration (1790)</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/La-Fete-de-la-Federation-1790</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/La-Fete-de-la-Federation-1790</guid>
		<dc:date>2019-06-17T15:55:37Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire</dc:subject>
		<dc:subject>Politique</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Crise/R&#233;volution</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;La F&#234;te de la F&#233;d&#233;ration par Isidore &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HELMAN&lt;/span&gt; (eau-forte, 1790) &lt;br class='autobr' /&gt; Le 14&#160;juillet 1790, une grande f&#234;te civique se tient &#224; Paris sur le Champs-de-Mars o&#249; une foule de 100 000 personnes entoure la famille royale. Cette manifestation est empreinte d'une grande solennit&#233;&#160;: une messe est c&#233;l&#233;br&#233;e, un Te Deum est chant&#233; et Louis &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt; (1754-1793) pr&#234;te serment de fid&#233;lit&#233; &#224; la Nation et &#224; la Loi apr&#232;s que l'aient fait le Pr&#233;sident de l'Assembl&#233;e nationale, les d&#233;put&#233;s et la foule pr&#233;sente. Si elle&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Guerres-de-la-Revolution-et-de-l-Empire" rel="directory"&gt;Guerres de la R&#233;volution et de l'Empire&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton554.png?1788464860' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='309' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/fete_de_la_feder-5c008af2.jpg?1788465925' style='max-width: 550px; max-height: 300px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La F&#234;te de la F&#233;d&#233;ration par Isidore &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HELMAN&lt;/span&gt; (eau-forte, 1790)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le 14&#160;juillet 1790, une grande f&#234;te civique se tient &#224; Paris sur le Champs-de-Mars o&#249; une foule de 100 000 personnes entoure la famille royale. Cette manifestation est empreinte d'une grande solennit&#233;&#160;: une messe est c&#233;l&#233;br&#233;e, un &lt;em&gt;Te Deum&lt;/em&gt;&#160;est chant&#233; et&#160;&lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article371&#034;&gt;Louis &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1754-1793)&lt;/a&gt; pr&#234;te serment de fid&#233;lit&#233; &#224; la Nation et &#224; la Loi apr&#232;s que l'aient fait le Pr&#233;sident de l'Assembl&#233;e nationale, les d&#233;put&#233;s et la foule pr&#233;sente. Si elle rappelle - par le choix de la date - le premier anniversaire de la &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article553&#034;&gt;prise de la Bastille,&lt;/a&gt;&#160;la f&#234;te se pr&#233;sente surtout comme l'expression d'une unit&#233; nationale recherch&#233;e par la jeune r&#233;volution. Elle se veut le point de d&#233;part d'une nouvelle &#233;poque.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;En effet, &#224; cette date, la R&#233;volution fran&#231;aise a d&#233;j&#224; profond&#233;ment boulevers&#233; l'ordre politique et social du royaume, &#233;tablissant d&#233;sormais un lien contractuel entre les nouveaux citoyens et la Monarchie &#224; travers les id&#233;es de Nation, de constitution. Sur l'exemple de f&#234;tes civiques spontan&#233;es en province, souvent organis&#233;es autour des milices de la Garde nationale, la F&#234;te de la F&#233;d&#233;ration est organis&#233;e dans cet esprit par le Marquis Gilbert du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MOTIER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; de La &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FAYETTE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1757-1834), commandant de la Garde nationale de Paris. La fraternisation solennelle marqu&#233;e par un serment civique est un ph&#233;nom&#232;ne alors &#224; la mode. Dans tout le royaume, on assiste &#224; la formation de f&#233;d&#233;rations d'&#233;lus et de d&#233;l&#233;gu&#233;s proclamant l'&#233;galit&#233; devant la Loi et la sup&#233;riorit&#233; de la Nation sur les r&#233;alit&#233;s locales.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Avec le serment des d&#233;put&#233;s et du Roi autour de l'autel de la Patrie, la F&#234;te de la F&#233;d&#233;ration du 14&#160;juillet 1790 donne l'image de la grande unit&#233; nationale attendue. Il n'en est rien et la grande manifestation ne sera qu'une occasion unique et non renouvel&#233;e durant la p&#233;riode r&#233;volutionnaire. Acclam&#233; par la foule sur le Champ-de-Mars, Louis &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt; n'acceptait pas en son for int&#233;rieur la nouvelle situation. Deux jours auparavant, le 12&#160;juillet, l'Assembl&#233;e nationale adoptait une constitution civile du clerg&#233; qui cr&#233;ait une &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#201;glise constitutionnelle&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; et portait en elle les germes durables d'une &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article407&#034;&gt;division entre Fran&#231;ais mais aussi entre les Catholiques et la R&#233;volution.&lt;/a&gt;&#160;Partout dans le royaume, de vives r&#233;sistances &#224; celle-ci se font jour alors que dans la m&#234;me p&#233;riode le mouvement jacobin se radicalise. En son sein s'affirme d&#233;j&#224; l'ascension de personnes tel que Maximilien de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ROBESPIERRE&lt;/span&gt; (1758-1794) dont l'intransigeance id&#233;ologique pr&#233;figurait une brutalit&#233; politique in&#233;dite, quasi totalitaire au sens moderne du terme. Le terrorisme d'&#201;tat &#233;tait sur le point de na&#238;tre.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'historien Hippolyte &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TAINE&lt;/span&gt; (1828-1893) ne s'y trompait gu&#232;re quant au caract&#232;re illusoire d'une f&#234;te civique qui fut c&#233;l&#233;br&#233;e partout en France ce 14&#160;juillet 1790,&#160;lui qui disait des r&#233;volutionnaires&#160;: &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Ils ont &#233;t&#233; transport&#233;s, ravis, guid&#233;s au-dessus d'eux-m&#234;mes. Leur effort a produit tout ce qu'il pouvait produire, c'est-&#224;-dire un d&#233;luge d'effusions d'apparat et d'&#233;piderme, une mascarade de bonne foi, une &#233;bullition de sentiment qui s'&#233;vapore par son propre &#233;talage. Bref, un carnaval aimable et qui dure un jour.&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;__________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FAYARD&lt;/span&gt; (Jean-Fran&#231;ois), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FIERRO&lt;/span&gt; (Alfred), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TULARD&lt;/span&gt; (Jean), &lt;em&gt;Histoire et dictionnaire de la R&#233;volution fran&#231;aise 1789-1799&lt;/em&gt;, Paris, Robert Laffont, 1987, 1214 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FURET&lt;/span&gt; (Fran&#231;ois) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OZOUF&lt;/span&gt; (Mona), &lt;em&gt;Dictionnaire critique de la R&#233;volution fran&#231;aise. &#201;v&#233;nements&lt;/em&gt;, T1, Flammarion, 2017, 384 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt; (Claude), &lt;em&gt;Crois et meurs&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;! Histoire incorrecte de la R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/em&gt;, Tallandier-Perrin, Paris, 2019, 510 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;WAHNICH&lt;/span&gt; (Sophie), &lt;/span&gt;&lt;em style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;La R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/em&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;, Hachette &#201;ducation, 2012, 304 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>La prise de la Bastille (1789)</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/La-prise-de-la-Bastille-1789</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/La-prise-de-la-Bastille-1789</guid>
		<dc:date>2019-06-17T15:03:26Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire</dc:subject>
		<dc:subject>Politique</dc:subject>
		<dc:subject>Enseignement de d&#233;fense</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Crise/R&#233;volution</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;La prise de la Bastille par Jean-Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HOU&lt;/span&gt;&#203;L (aquarelle, 1789) &lt;br class='autobr' /&gt; Depuis le Moyen &#194;ge, les explosions populaires dans Paris ont souvent eu comme arri&#232;re-plan des crises &#233;conomiques ayant pour cons&#233;quence une forte augmentation du prix du pain et du bl&#233;. S'ajoute &#224; ces difficult&#233;s d&#233;j&#224; connues, une conjoncture politique in&#233;dite au d&#233;but de l'&#233;t&#233; 1789. L'ouverture des &#201;tats g&#233;n&#233;raux, le 5&#160;mai 1789, et la crise li&#233;e &#224; la question du vote ont ainsi d&#233;bouch&#233;, contre toute attente, &#224; la&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Guerres-de-la-Revolution-et-de-l-Empire" rel="directory"&gt;Guerres de la R&#233;volution et de l'Empire&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton553.jpg?1788464851' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='100' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height=&#034;&#034; style='max-width: 500px;max-width: min(100%,500px); max-height: 10000px' width=&#034;&#034; /&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='373' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/jean-pierre_houe-bffaa190.jpg?1788466014' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La prise de la Bastille par Jean-Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HOU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#203;L (aquarelle, 1789)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Depuis le Moyen &#194;ge, les explosions populaires dans Paris ont souvent eu comme arri&#232;re-plan des crises &#233;conomiques ayant pour cons&#233;quence une forte augmentation du prix du pain et du bl&#233;. S'ajoute &#224; ces difficult&#233;s d&#233;j&#224; connues, une conjoncture politique in&#233;dite au d&#233;but de l'&#233;t&#233; 1789. L'ouverture des &#201;tats g&#233;n&#233;raux, le 5&#160;mai 1789, et la crise li&#233;e &#224; la question du vote ont ainsi d&#233;bouch&#233;, contre toute attente, &#224; la formation d'une assembl&#233;e nationale constituante (17&#160;juin). Quand bien m&#234;me ces &#233;v&#233;nements politiques se d&#233;roulent &#224; Versailles, la nouvelle assembl&#233;e - qui annonce le transfert de la souverainet&#233; du Roi &#224; la Nation - b&#233;n&#233;ficie d'embl&#233;e du soutien de l'opinion publique parisienne. Cette remise en cause de l'autorit&#233; de&#160;&lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article371&#034;&gt;Louis &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt; (1754-1793)&lt;/a&gt;&#160;s'accentue, le 11&#160;juillet, avec le renvoi par le Roi de son Ministre Jacques &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NECKER&lt;/span&gt; (1732-1804) &#233;galement appr&#233;ci&#233; par l'opinion publique. La col&#232;re dans la capitale du royaume ne cesse donc de grandir, et la pr&#233;sence aux portes de Paris de r&#233;giments &#233;trangers au service du Roi&#160;entretient un sentiment de rumeurs et d'ins&#233;curit&#233; qu'attestent d&#233;j&#224; un climat de violence et l'incendie des barri&#232;res d'octroi.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;D&#233;sirant s'armer, des milliers de Parisiens d&#233;j&#224; &#233;quip&#233;s de piques s'emparent de 33 000 fusils et de 12 pi&#232;ces d'artillerie entrepos&#233;s dans l'H&#244;tel national des Invalides au matin du 14&#160;juillet. Les partisans de l'assembl&#233;e nationale constituante savent que les troupes alors pr&#233;sentes sont soit sans ordre du Roi, soit ne veulent pas ouvrir le feu sur la foule. En milieu de matin&#233;e, cette derni&#232;re se dirige sur la forteresse de la Bastille o&#249; se trouve la poudre et les munitions n&#233;cessaires &#224; l'usage des fusils. C'est davantage cette raison qu'un soul&#232;vement contre le symbole de l'absolutisme royal - reconstruit &lt;em&gt;a posteriori&lt;/em&gt; par l'historiographie r&#233;publicaine - qui explique l'affrontement qui aura lieu jusqu'en fin d'apr&#232;s-midi.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Construite sous le r&#232;gne de Charles V (1338-1380), dans la deuxi&#232;me moiti&#233; du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, la Bastille se pr&#233;sentait comme une forteresse particuli&#232;rement visible dans le paysage parisien. Situ&#233;e au sud-est de la ville, elle &#233;tait alors destin&#233;e &#224; d&#233;fendre la Porte Saint-Antoine (d'o&#249; son nom de Bastille Saint-Antoine). B&#226;timent &#224; vocation militaire donc, la Bastille a aussi abrit&#233;, selon les &#233;poques, un lieu de r&#233;ception, une partie du Tr&#233;sor royal et les archives du Lieutenant de police de la capitale. Si la forteresse a pu servir de prison royale d&#232;s la fin du Moyen &#194;ge, c'est au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVII&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle - avec le Cardinal de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RICHELIEU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1585-1642) - qu'elle devint la prison d'&#201;tat connue jusqu'&#224; sa destruction au lendemain m&#234;me de sa prise par les Parisiens.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le 14&#160;juillet 1789, l'assaut de la foule d&#233;bute en fin de matin&#233;e suite &#224; un malheureux coup de canon tir&#233; au moment o&#249; s'engagent des n&#233;gociations entre les repr&#233;sentants des Parisiens et l'autorit&#233; militaire. La Bastille est alors d&#233;fendue par le Marquis Bernard-R&#233;n&#233; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JOURDAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAUYNAY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1740-1789) et 103 soldats&#160;: des soldats du r&#233;giment suisse de Salis-Samade et une majorit&#233; de v&#233;t&#233;rans. La faiblesse des moyens militaires du Gouverneur face &#224; des milliers de personnes oblige celui-ci &#224; n&#233;gocier une reddition en d&#233;pit d'une r&#233;sistance qui fait une centaine de morts dans les rangs des assi&#233;geants. La garnison cesse donc le combat aux environs de 17.00, livrant la forteresse, la poudre et les munitions aux Parisiens. Seuls 7 prisonniers sont trouv&#233;s et lib&#233;r&#233;s. Aucun n'&#233;tait alors incarc&#233;r&#233; pour des raisons politiques ni frapp&#233; par un quelconque arbitraire royal (lettres de cachet). Dans une volont&#233; d'apaisement, Louis &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ordonne l'&#233;vacuation de la ville par les troupes royales en soir&#233;e, mais entre-temps le Marquis de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAUNAY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est assassin&#233; et d&#233;capit&#233; au cours de son transfert en captivit&#233; nonobstant la promesse qu'il n'y aurait eu aucune ex&#233;cution en &#233;change de sa reddition.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Si le massacre du Gouverneur de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAUNAY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; par la foule parisienne appara&#238;t comme le premier d'une longue liste, cette journ&#233;e du 14&#160;juillet 1789 consacre surtout la faiblesse et l'effondrement de l'autorit&#233; royale. Elle entre dans l'Histoire comme le symbole annon&#231;ant, avec la proclamation de l'assembl&#233;e Constituante, ce que l'on va bient&#244;t appeler la R&#233;volution fran&#231;aise.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div class=&#034;spip_document_1074 spip_document spip_documents spip_document_audio spip_document_avec_legende spip_document_player spip_documents_player spip_doc_player&#034; data-legende-len=&#034;27&#034; data-legende-lenx=&#034;&#034;
&gt; &lt;figure class=&#034;spip_doc_inner&#034;&gt; &lt;div class=&#034;mejs-audio-wrapper audio-wrapper mejs-audio-wrapper-skin-mejs&#034; style='width:400px;max-width:100%;margin:0 auto;'&gt; &lt;audio class=&#034;mejs mejs-1074 mejs__mejs&#034; data-id=&#034;bc90700a7992eb57e54ead03f82576ac&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/mp3/ah_ca_ira.mp3' type=&#034;&#034; data-mejsoptions='{&#034;alwaysShowControls&#034;: true,&#034;loop&#034;:false,&#034;audioWidth&#034;:&#034;100%&#034;,&#034;iconSprite&#034;:&#034;https://www.education-defense.fr/plugins/player-v4.3.0/lib/mejs/build/mejs-controls.svg?1789671213&#034;}' data-mejsplugins='null' controls=&#034;controls&#034; &gt;&lt;/audio&gt;
&lt;/div&gt;&lt;span style=&#034;display: none;&#034;&gt;
&lt;div class=&#034;base64-df8093fd&#034; title=&#034;PHNjcmlwdD4vKjwhW0NEQVRBWyovdmFyIG1lanNwYXRoPSdwbHVnaW5zL3BsYXllci12NC4zLjAvbGliL21lanMvYnVpbGQvbWVkaWFlbGVtZW50LWFuZC1wbGF5ZXIubWluLmpzPzE3ODk2NzEyMTInLG1lanNjc3M9J3BsdWdpbnMvcGxheWVyLXY0LjMuMC9saWIvbWVqcy9idWlsZC9tZWRpYWVsZW1lbnRwbGF5ZXIubWluLmNzcz8xNzg5NjcxMjEyJzsKdmFyIG1lanNsb2FkZXIsbWVqc3N0YXJ0OyFmdW5jdGlvbigpe3ZhciBlPW1lanNsb2FkZXI7dm9pZCAwPT09ZSYmKG1lanNsb2FkZXI9ZT17Z3M6bnVsbCxwbHVnOnt9LGNzczp7fSxpbml0Om51bGwsYzowLGNzc2xvYWQ6bnVsbH0pLGUuaW5pdHx8KGUuY3NzbG9hZD1mdW5jdGlvbihzKXtpZih2b2lkIDA9PT1lLmNzc1tzXSl7ZS5jc3Nbc109ITA7dmFyIHQ9ZG9jdW1lbnQuY3JlYXRlRWxlbWVudCgibGluayIpO3QuaHJlZj1zLHQucmVsPSJzdHlsZXNoZWV0Iix0LnR5cGU9InRleHQvY3NzIixkb2N1bWVudC5nZXRFbGVtZW50c0J5VGFnTmFtZSgiaGVhZCIpWzBdLmFwcGVuZENoaWxkKHQpfX0sZS5nZXRTY3JpcHQ9ZnVuY3Rpb24oZSxzKXt2YXIgdD1kb2N1bWVudC5jcmVhdGVFbGVtZW50KCJzY3JpcHQiKSxuPWRvY3VtZW50LmdldEVsZW1lbnRzQnlUYWdOYW1lKCJzY3JpcHQiKVswXTt0LmFzeW5jPTEsdC5vbmxvYWQ9dC5vbnJlYWR5c3RhdGVjaGFuZ2U9ZnVuY3Rpb24oZSxuKXsobnx8IXQucmVhZHlTdGF0ZXx8L2xvYWRlZHxjb21wbGV0ZS8udGVzdCh0LnJlYWR5U3RhdGUpKSYmKHQub25sb2FkPXQub25yZWFkeXN0YXRlY2hhbmdlPW51bGwsdD12b2lkIDAsIW4mJnMmJnNldFRpbWVvdXQocywwKSl9LHQuc3JjPWUsbi5wYXJlbnROb2RlLmluc2VydEJlZm9yZSh0LG4pfSxlLmluaXQ9ZnVuY3Rpb24oKXshMD09PWUuZ3MmJmRvY3VtZW50LnF1ZXJ5U2VsZWN0b3JBbGwoImF1ZGlvLm1lanMsdmlkZW8ubWVqcyIpLmZvckVhY2goKGZ1bmN0aW9uKHMpe2lmKCFzLmNsYXNzTGlzdC5jb250YWlucygiZG9uZSIpJiYhcy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoIm1lanNfX3BsYXllciIpKXt2YXIgdDtzLmNsYXNzTGlzdC5hZGQoImRvbmUiKSwodD1zLmlkKXx8KHQ9Im1lanMtIitzLmRhdGFzZXQuaWQrIi0iK2UuYysrLHMuaWQ9dCk7dmFyIG4sYT17b3B0aW9uczp7fSxwbHVnaW5zOnt9LGNzczpbXSxxdWFsaXRpZXM6W10sc291cmNlczpbXX07Zm9yKG4gaW4gYSl7dmFyIGk7KGk9cy5kYXRhc2V0WyJtZWpzIituXSkmJihhW25dPUpTT04ucGFyc2UoaSkpfWZ1bmN0aW9uIG8ocyl7ZS5nZXRTY3JpcHQoYS5wbHVnaW5zW3NdLChmdW5jdGlvbigpe2UucGx1Z1tzXT0hMCxkKCl9KSl9ZnVuY3Rpb24gZCgpe3ZhciBzPSEwO2Zvcih2YXIgbiBpbiBhLmNzcyllLmNzc2xvYWQoYS5jc3Nbbl0pO2Zvcih2YXIgaSBpbiBhLnBsdWdpbnMpdm9pZCAwPT09ZS5wbHVnW2ldPyhzPSExLGUucGx1Z1tpXT0hMSxvKGkpKTohMT09PWUucGx1Z1tpXSYmKHM9ITEpO2lmKHMpe2Eub3B0aW9ucy5zdWNjZXNzPWZ1bmN0aW9uKGUscyl7ZnVuY3Rpb24gdCgpe3ZhciBzPWUuY2xvc2VzdCgiLm1lanNfX2lubmVyIik7ZS5wYXVzZWQ/KHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2luZyIpLHNldFRpbWVvdXQoKGZ1bmN0aW9uKCl7cy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoInBhdXNpbmciKSYmKHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGxheWluZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2luZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2VkIikpfSksMTAwKSk6KHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2VkIikscy5jbGFzc0xpc3QucmVtb3ZlKCJwYXVzaW5nIikscy5jbGFzc0xpc3QuYWRkKCJwbGF5aW5nIikpfXQoKSxlLmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoInBsYXkiLHQsITEpLGUuYWRkRXZlbnRMaXN0ZW5lcigicGxheWluZyIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZSIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZWQiLHQsITEpLHMuYXV0b3BsYXkmJihlLm11dGVkPSEwKX07bmV3IE1lZGlhRWxlbWVudFBsYXllcih0LGEub3B0aW9ucyl9fWQoKX19KSl9KSxlLmdzfHwoInVuZGVmaW5lZCIhPXR5cGVvZiBtZWpzY3NzJiZlLmNzc2xvYWQobWVqc2NzcyksZS5ncz1lLmdldFNjcmlwdChtZWpzcGF0aCwoZnVuY3Rpb24oKXtlLmdzPSEwLGUuaW5pdCgpLCJsb2FkaW5nIj09PWRvY3VtZW50LnJlYWR5U3RhdGUmJmRvY3VtZW50LmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoIkRPTUNvbnRlbnRMb2FkZWQiLGUuaW5pdCksb25BamF4TG9hZChlLmluaXQpfSkpKX0oKTsKLypdXT4qLzwvc2NyaXB0Pg==&#034;&gt;&lt;/div&gt; &lt;style&gt;.mejs-audio-wrapper-skin-mejs {
}
.mejs-audio-wrapper-skin-mejs &gt; audio{ height:40px !important; display: block; width: 100% !important; background: #666;
}
&lt;/style&gt;&lt;/span&gt;&lt;figcaption class='spip_doc_legende'&gt; &lt;div class='spip_doc_titre crayon document-titre-1074 '&gt;&lt;strong&gt;Ah &#231;a ira, &#231;a ira, &#231;a ira
&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt; &lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;&lt;/doc1074|player&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;__________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FAYARD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Jean-Fran&#231;ois), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FIERRO&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Alfred), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TULARD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Jean), &lt;em&gt;Histoire et dictionnaire de la R&#233;volution fran&#231;aise 1789-1799&lt;/em&gt;, Paris, Robert Laffont, 1987, 1214 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FURET&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Fran&#231;ois) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OZOUF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Mona), &lt;em&gt;Dictionnaire critique de la R&#233;volution fran&#231;aise. &#201;v&#233;nements&lt;/em&gt;, T1, Flammarion, 2017, 384 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;em&gt;Le livre noir de la R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/em&gt;, Cerf, 2008, 900 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PICHOT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BRAVARD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Philippe), &lt;em&gt;La R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/em&gt;, Via Romana, 2014, 294 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Claude), &lt;em&gt;Crois et meurs&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;! Histoire incorrecte de la R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/em&gt;, Tallandier-Perrin, Paris, 2019, 510 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;WAHNICH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Sophie), &lt;em&gt;La R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/em&gt;, Hachette &#201;ducation, 2012, 304 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>La bataille de Toulouse (721)</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/La-bataille-de-Toulouse-721</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/La-bataille-de-Toulouse-721</guid>
		<dc:date>2019-05-31T12:36:55Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Islam</dc:subject>
		<dc:subject>Enseignement de d&#233;fense</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;&#201;v&#232;nement important, pourtant m&#233;connu et &#233;clips&#233; par la bataille de Poitiers en 732, la bataille de Toulouse s'inscrit dans une double perspective&#160;: la conqu&#234;te musulmane d'une partie de l'Europe occidentale et l'anarchie qui r&#232;gne dans le royaume des Francs depuis le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle. &lt;br class='autobr' /&gt; La conqu&#234;te musulmane et la naissance d'Al-Andalus &lt;br class='autobr' /&gt; Au lendemain de la mort de Mahomet (v. 570-v. 632), les Arabo-musulmans se lancent dans un mouvement de conqu&#234;te hors p&#233;ninsule arabique, port&#233;s &#224; la fois&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Moyen-Age" rel="directory"&gt;Moyen &#194;ge&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton549.png?1788464792' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='141' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#201;v&#232;nement important, pourtant m&#233;connu et &#233;clips&#233; par la bataille de Poitiers en 732, la bataille de Toulouse s'inscrit dans une double perspective&#160;: la conqu&#234;te musulmane d'une partie de l'Europe occidentale et l'anarchie qui r&#232;gne dans le royaume des Francs depuis le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;La conqu&#234;te musulmane et la naissance d'Al-Andalus&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Au lendemain de la mort de Mahomet (v. 570-v. 632), les Arabo-musulmans se lancent dans un mouvement de conqu&#234;te hors p&#233;ninsule arabique, port&#233;s &#224; la fois par un dynamisme religieux et une dynamique d'unit&#233; politico-religieuse (le califat). Cet &#233;lan guerrier se fait &#224; la fois en direction de l'Asie centrale mais aussi de l'Afrique du Nord. Au fil de leurs victoires, les Arabes soumettent de nombreux peuples et incorporent dans leurs arm&#233;es des contingents ethniques islamis&#233;s.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Unis dans un premier temps autour des califes de la dynastie ommeyade, dont la capitale est Damas, les Musulmans franchissent la M&#233;diterran&#233;e par le d&#233;troit de Gibraltar, et entreprennent la conqu&#234;te de l'Europe occidentale par la p&#233;ninsule ib&#233;rique. C'est la naissance d'&lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;, nom d&#233;signant les territoires ib&#233;riques sous domination musulmane, et qui vont le rester jusqu'&#224; la fin du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XV&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le 19&#160;juillet 711 &#224; Guadalete, non loin de Cadix, l'arm&#233;e wisigothique est &#233;cras&#233;e par le gouverneur ommeyade Tariq ibn &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ZIYAD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Le Roi &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RODERIC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, ainsi qu'une grande partie de sa noblesse, restent sur le champ de bataille. En consacrant la destruction de la puissance wisigothique, cette bataille se r&#233;v&#232;le d&#233;cisive. Elle acc&#233;l&#232;re la conqu&#234;te de la p&#233;ninsule par les Musulmans face &#224; des peuples divis&#233;s, en luttes intestines perp&#233;tuelles et incapables de s'y opposer efficacement. D&#233;sormais, et pour une longue p&#233;riode, c'est le Duch&#233; d'Aquitaine - une fois la Vasconie travers&#233;e - et, au-del&#224;, le Royaume des Francs (&lt;em&gt;Regnum Francorum&lt;/em&gt;) qui&#160;sont directement expos&#233;s aux razzias venues du sud.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Francs et Aquitains&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Autrefois partie du royaume wisigoth dont il abritait la premi&#232;re capitale (Toulouse), l'Aquitaine est depuis tomb&#233;e sous l'influence franque (bataille de Vouill&#233;, 507). La puissance franque est cependant min&#233;e par des guerres fratricides qui ont vu la naissance de trois entit&#233;s rivales - la Neustrie, l'Austrasie et la Bourgogne &#8211; nonobstant le maintien de l'id&#233;e d'un &lt;em&gt;Regnum francorum&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;S'&#233;tendant de la Loire aux Pyr&#233;n&#233;es, disputant l'Auvergne au royaume austrasien, s'organisant autour de deux provinces (Bourges et Bordeaux), l'Aquitaine n'est pas un royaume mais l'anarchie m&#233;rovingienne lui donne de fait une grande ind&#233;pendance. Celle-ci est d'autant plus utile que la r&#233;gion joue un r&#244;le de fronti&#232;re militaire face aux Basques. S'organise ainsi une aristocratie guerri&#232;re gasconne (ou vasconne) autour d'un Duc, que la dynastie neustrienne - dans sa rivalit&#233; avec l'Austrasie &#8211; ira jusqu'&#224; reconna&#238;tre comme vice-roi voire comme roi.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Issu de la noblesse vasconne, le Duc Eudes d'Aquitaine (v. 681-735) inscrit donc sa politique dans ce contexte de rivalit&#233; permanente entre les Francs, cherchant surtout &#224; s'&#233;manciper de leur tutelle. Sa lutte contre le Maire du Palais, et Duc des Francs, Charles Martel (688-741) est cependant interrompue par la pouss&#233;e musulmane venue du sud. Conduite par le gouverneur ommeyade Al-Samh ibn Malik &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;KHAWLANI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, une arm&#233;e musulmane prend la ville de Narbonne en 720 et vient assi&#233;ger, l'ann&#233;e suivante, Toulouse o&#249; se trouve Eudes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Priv&#233; de tout soutien franc, le Duc d'Aquitaine engage une bataille d&#233;sesp&#233;r&#233;e avec des forces nettement inf&#233;rieures en nombre le 9&#160;juin 721. Op&#233;rant une sortie, il surprend cependant l'arm&#233;e ommeyade trop confiante, dont le camp n'&#233;tait pas suffisamment prot&#233;g&#233;. Contre toute attente, les forces vasconnes parviennent &#224; encercler l'ennemi et &#224; le tailler en pi&#232;ces. La bataille est une victoire qui d&#233;gage Toulouse et oblige les Musulmans &#224; fuir. Pr&#232;s de 3700 combattants arabo-berb&#232;res sont tu&#233;s dont le Gouverneur &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;KHAWLANI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; lui-m&#234;me.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La bataille de Toulouse est un coup d'arr&#234;t important mais ponctuel et non d&#233;cisif. Elle n'emp&#234;che nullement les arm&#233;es musulmanes de se repr&#233;senter. En 730, le nouveau gouverneur d'&lt;em&gt;Al-Andalus&lt;/em&gt;, Abd &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AR&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RAHMAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, revient ainsi &#224; la t&#234;te de forces bien plus puissantes qu'en 721. Pour le nouvel &#201;mir de Cordoue, il s'agit non seulement de poursuivre la conqu&#234;te de la Gaule, mais aussi de venger la d&#233;faite de Toulouse et de d&#233;faire les alliances entre Eudes et d'autres seigneurs arabes rejetant son autorit&#233;. Eudes est ainsi &#233;cras&#233; &#224; Bordeaux, au cours d'une sanglante bataille qui laisse l'Aquitaine sans d&#233;fense et n'offre d'autre choix que d'appeler &#224; l'aide l'ennemi d'hier&#160;: Charles Martel. Ce dernier, ayant entre temps pris conscience du danger musulman, doit &#224; la lutte d&#233;sesp&#233;r&#233;e du Duc Eudes les ann&#233;es n&#233;cessaires &#224; l'organisation et &#224; la concentration de l'arm&#233;e qui allait arr&#234;ter Abd &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AR&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RAHMAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; en 732.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='412' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/2-53jpgdocid1069-2cbfb883.jpg?1788465969' style='max-width: 700px; max-height: 700px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La bataille de Poitiers illustr&#233;e par Charles de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STEUBEN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1837)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Poitiers, une bataille symbolique&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Livr&#233;e le 25&#160;octobre 732 entre Tours et Poitiers (1), la bataille dite de Poitiers est consid&#233;r&#233;e par l'historiographie classique comme le coup d'arr&#234;t marquant le sursaut chr&#233;tien face &#224; la pouss&#233;e musulmane en Europe occidentale au d&#233;but du Moyen-&#194;ge. Au point que cette confrontation guerri&#232;re est encore, de nos jours, appropri&#233;e par le mouvement identitaire hostile &#224; une immigration de masse (et de confession majoritairement musulmane). En fait, c'est surtout &#224; partir du X&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle et du renouveau de l'&lt;em&gt;An Mil&lt;/em&gt; que la contre-offensive chr&#233;tienne se fera vraiment sentir, notamment dans &lt;a href=&#034;http://education-defense.fr/spip.php?article677&#034;&gt;la p&#233;ninsule ib&#233;rique.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Rendue possible par la longue r&#233;sistance du Duc Eudes qui fit gagner un temps pr&#233;cieux &#224; Charles Martel, la victoire de celui-ci ne profita cependant pas &#224; l'Aquitaine. La mort de l'&#201;mir de Cordoue sur le champ de bataille sauva la ville de Tours, mais la d&#233;faite arabe ne fut pas exploit&#233;e par les Francs qui laiss&#232;rent l'ennemi se replier et mettre &#224; sac le Duch&#233; d'Aquitaine. Dans les ann&#233;es qui suivirent la victoire de Poitiers, le Maire du Palais guerroya surtout dans le Midi de la Gaule, reprenant la Provence aux Arabes (739). Jusqu'en 759, les Francs combattirent &#233;galement pour arracher &#224; l'&#201;mir de Cordoue la Septimanie (r&#233;gion de Narbonne). La priorit&#233; n'&#233;tait pas &#224; la sauvegarde d'un duch&#233; qui pr&#233;tendait &#224; l'autonomie, et dont la grande arm&#233;e franque rassembl&#233;e par le Duc des Francs n'attendait que l'affaiblissement. De fait, lorsque Eudes mourut en 735, le Duch&#233; d'Aquitaine avait d&#233;j&#224; fait sa soumission &#224; Charles Martel.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Aujourd'hui lieu-dit Moussais-la-Bataille sur la commune de Vouneuil-sur-Vienne.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;__________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;WERNER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Karl-Ferdinand), &lt;em&gt;Les origines&lt;/em&gt;, Fayard, 1984, 540 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;img alt=&#034;&#034; height='164' src='https://www.education-defense.fr/local/cache-vignettes/L307xH164/1-23pngdocid1070-d81ab3b8-becc1.png?1794141151' style='max-width: 300px; max-height: 100px;' width='307' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La francisque m&#233;rovingienne &#233;tait aussi utilis&#233;e comme arme de jet&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>L'armistice du 11&#160;novembre 1918</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/L-armistice-du-11-novembre-1918</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/L-armistice-du-11-novembre-1918</guid>
		<dc:date>2018-11-11T15:54:45Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Enseignement de d&#233;fense</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Peinture anonyme de 1918 montrant le moment o&#249; la d&#233;l&#233;gation allemande se pr&#233;sente devant la d&#233;l&#233;gation alli&#233;e &#224; Rethondes. Le Mar&#233;chal Ferdinand &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FOCH&lt;/span&gt; se tient face au repr&#233;sentant allemand Matthias &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ERZBERGER&lt;/span&gt; (debout de dos). &lt;br class='autobr' /&gt; L'effondrement de l'Allemagne en 1918 &lt;br class='autobr' /&gt; L'ann&#233;e 1918 voit la reprise de la guerre de mouvement avec la sortie du conflit de la Russie. La paix s&#233;par&#233;e sign&#233;e &#224; Brest-Litovsk le 3&#160;mars 1918 permet &#224; l'Allemagne de concentrer ses derni&#232;res forces dans une grande&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Premiere-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;Premi&#232;re Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton531.jpg?1788464823' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='121' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='254' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/armisticejpgdoci-77170fca.jpg?1788465993' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Peinture anonyme de 1918 montrant le moment o&#249; la d&#233;l&#233;gation allemande se pr&#233;sente devant la d&#233;l&#233;gation alli&#233;e &#224; Rethondes. Le Mar&#233;chal Ferdinand &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FOCH&lt;/span&gt; se tient face au repr&#233;sentant allemand Matthias &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ERZBERGER&lt;/span&gt; (debout de dos).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;L'effondrement de l'Allemagne en 1918&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'ann&#233;e 1918 voit la reprise de la guerre de mouvement avec la sortie du conflit de la Russie. La paix s&#233;par&#233;e sign&#233;e &#224; Brest-Litovsk le 3&#160;mars 1918 permet &#224; l'Allemagne de concentrer ses derni&#232;res forces dans une grande offensive sur le front occidental (1). La &lt;a href=&#034;http://www.cheminsdememoire-nordpasdecalais.fr/lhistoire/batailles/loffensive-allemande-du-printemps-1918-la-kaiserschlacht.html&#034;&gt;&lt;em&gt;Kaiserschlacht&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; &#8211; ou bataille de l'Empereur &#8211; va durer de mars &#224; juillet 1918&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; p&#233;riode durant laquelle l'Arm&#233;e imp&#233;riale va lancer trois offensives meurtri&#232;res ayant pour objectif de rompre le front alli&#233;, et d'emporter la d&#233;cision avant que la mont&#233;e en puissance am&#233;ricaine ne remette en cause le rapport de force.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Ces offensives du printemps 1918 sont cependant un &#233;chec. Alors que le Reich venait de perdre 1 million d'hommes en quelques mois, le front occidental n'&#233;tait toujours pas rompu. Pire, &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article241&#034;&gt;les effectifs am&#233;ricains ne cessent d'augmenter&lt;/a&gt; dans le m&#234;me temps&#160;: au nombre de 300 000 en mars 1918, les &lt;em&gt;Sammies&lt;/em&gt; &#233;taient d&#233;sormais 1,8 million sur le sol fran&#231;ais en octobre. L'initiative est d&#233;sormais dans le camp alli&#233;, et le Grand Quartier G&#233;n&#233;ral allemand (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GQG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;) - command&#233; par le Mar&#233;chal Paul von &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HINDENBURG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1847-1934) et le G&#233;n&#233;ral Erich &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUDENDORFF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1865-1937) &#8211; acquiert la conviction d'une d&#233;faite in&#233;luctable d&#232;s le mois d'ao&#251;t. Durant le mois de septembre, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HINDENBURG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et son chef d'&#233;tat-major r&#233;v&#232;lent au gouvernement allemand la gravit&#233; de la situation militaire, et demandent l'engagement imm&#233;diat de pourparlers en vue de conclure un armistice.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#192; partir de ce moment, la situation se d&#233;t&#233;riore rapidement ouvrant une crise d&#233;cisive. Le 14&#160;septembre, le Reich austro-hongrois demande l'armistice et le 29 c'est la Bulgarie qui sort du conflit. La crise militaire entre alors en r&#233;sonnance avec une crise politique bien plus grave&#160;: la population allemande ne comprenant plus le sens des sacrifices humains et &#233;conomiques &#224; fournir. L'incompr&#233;hension d'une d&#233;faite imminente filtrant de mani&#232;re aussi soudaine, se transforme d&#232;s le mois d'octobre en une v&#233;ritable col&#232;re populaire tourn&#233;e contre le r&#233;gime imp&#233;rial.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Refusant les clauses de l'armistice pr&#233;sent&#233;es par les alli&#233;s, l'Empereur Guillaume &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1859-1941) ne fait qu'attiser cette col&#232;re, qui se mue en une v&#233;ritable r&#233;volution. Le 27&#160;octobre, les socialistes demandent l'abdication du Kaiser et le 3&#160;novembre les &#233;quipages de la Flotte et des d&#233;p&#244;ts de l'arsenal de Kiel se mutinent. R&#233;cup&#233;r&#233;e par la gauche communiste (2), l'agitation gagne rapidement toute l'Allemagne laissant craindre une r&#233;volution comme celle qui se produisit un an auparavant en Russie. Le 9&#160;novembre, &#224; Berlin, alors que &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LIEBKNECHT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; proclame la &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;R&#233;publique socialiste libre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, Guillaume &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; abdique et part en exil en Hollande. R&#233;fugi&#233; &#224; Spa aupr&#232;s du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GQG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, le Kaiser esp&#233;rait encore &#233;craser la r&#233;volution berlinoise, mais en d&#233;pit de son attachement &#224; l'Empire l'&#233;tat-major lui fit savoir que les troupes ne le suivrait pas. Devant cette double impasse &#8211; militaire et politique - poursuivre les hostilit&#233;s n'avait plus de sens.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='505' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/pressepngdocid10-4f203197.png?1788465831' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div class=&#034;spip_document_1013 spip_document spip_documents spip_document_audio spip_document_avec_legende spip_document_player spip_documents_player spip_doc_player&#034; data-legende-len=&#034;21&#034; data-legende-lenx=&#034;&#034;
&gt; &lt;figure class=&#034;spip_doc_inner&#034;&gt; &lt;div class=&#034;mejs-audio-wrapper audio-wrapper mejs-audio-wrapper-skin-mejs&#034; style='width:400px;max-width:100%;margin:0 auto;'&gt; &lt;audio class=&#034;mejs mejs-1013 mejs__mejs&#034; data-id=&#034;7f9afe9ec397b9bb836c2a0897bd3c65&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/mp3/sonnerie_au_drapeau-2.mp3' type=&#034;&#034; data-mejsoptions='{&#034;alwaysShowControls&#034;: true,&#034;loop&#034;:false,&#034;audioWidth&#034;:&#034;100%&#034;,&#034;iconSprite&#034;:&#034;https://www.education-defense.fr/plugins/player-v4.3.0/lib/mejs/build/mejs-controls.svg?1789671213&#034;}' data-mejsplugins='null' controls=&#034;controls&#034; &gt;&lt;/audio&gt;
&lt;/div&gt;&lt;span style=&#034;display: none;&#034;&gt;
&lt;div class=&#034;base64-df8093fd&#034; title=&#034;PHNjcmlwdD4vKjwhW0NEQVRBWyovdmFyIG1lanNwYXRoPSdwbHVnaW5zL3BsYXllci12NC4zLjAvbGliL21lanMvYnVpbGQvbWVkaWFlbGVtZW50LWFuZC1wbGF5ZXIubWluLmpzPzE3ODk2NzEyMTInLG1lanNjc3M9J3BsdWdpbnMvcGxheWVyLXY0LjMuMC9saWIvbWVqcy9idWlsZC9tZWRpYWVsZW1lbnRwbGF5ZXIubWluLmNzcz8xNzg5NjcxMjEyJzsKdmFyIG1lanNsb2FkZXIsbWVqc3N0YXJ0OyFmdW5jdGlvbigpe3ZhciBlPW1lanNsb2FkZXI7dm9pZCAwPT09ZSYmKG1lanNsb2FkZXI9ZT17Z3M6bnVsbCxwbHVnOnt9LGNzczp7fSxpbml0Om51bGwsYzowLGNzc2xvYWQ6bnVsbH0pLGUuaW5pdHx8KGUuY3NzbG9hZD1mdW5jdGlvbihzKXtpZih2b2lkIDA9PT1lLmNzc1tzXSl7ZS5jc3Nbc109ITA7dmFyIHQ9ZG9jdW1lbnQuY3JlYXRlRWxlbWVudCgibGluayIpO3QuaHJlZj1zLHQucmVsPSJzdHlsZXNoZWV0Iix0LnR5cGU9InRleHQvY3NzIixkb2N1bWVudC5nZXRFbGVtZW50c0J5VGFnTmFtZSgiaGVhZCIpWzBdLmFwcGVuZENoaWxkKHQpfX0sZS5nZXRTY3JpcHQ9ZnVuY3Rpb24oZSxzKXt2YXIgdD1kb2N1bWVudC5jcmVhdGVFbGVtZW50KCJzY3JpcHQiKSxuPWRvY3VtZW50LmdldEVsZW1lbnRzQnlUYWdOYW1lKCJzY3JpcHQiKVswXTt0LmFzeW5jPTEsdC5vbmxvYWQ9dC5vbnJlYWR5c3RhdGVjaGFuZ2U9ZnVuY3Rpb24oZSxuKXsobnx8IXQucmVhZHlTdGF0ZXx8L2xvYWRlZHxjb21wbGV0ZS8udGVzdCh0LnJlYWR5U3RhdGUpKSYmKHQub25sb2FkPXQub25yZWFkeXN0YXRlY2hhbmdlPW51bGwsdD12b2lkIDAsIW4mJnMmJnNldFRpbWVvdXQocywwKSl9LHQuc3JjPWUsbi5wYXJlbnROb2RlLmluc2VydEJlZm9yZSh0LG4pfSxlLmluaXQ9ZnVuY3Rpb24oKXshMD09PWUuZ3MmJmRvY3VtZW50LnF1ZXJ5U2VsZWN0b3JBbGwoImF1ZGlvLm1lanMsdmlkZW8ubWVqcyIpLmZvckVhY2goKGZ1bmN0aW9uKHMpe2lmKCFzLmNsYXNzTGlzdC5jb250YWlucygiZG9uZSIpJiYhcy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoIm1lanNfX3BsYXllciIpKXt2YXIgdDtzLmNsYXNzTGlzdC5hZGQoImRvbmUiKSwodD1zLmlkKXx8KHQ9Im1lanMtIitzLmRhdGFzZXQuaWQrIi0iK2UuYysrLHMuaWQ9dCk7dmFyIG4sYT17b3B0aW9uczp7fSxwbHVnaW5zOnt9LGNzczpbXSxxdWFsaXRpZXM6W10sc291cmNlczpbXX07Zm9yKG4gaW4gYSl7dmFyIGk7KGk9cy5kYXRhc2V0WyJtZWpzIituXSkmJihhW25dPUpTT04ucGFyc2UoaSkpfWZ1bmN0aW9uIG8ocyl7ZS5nZXRTY3JpcHQoYS5wbHVnaW5zW3NdLChmdW5jdGlvbigpe2UucGx1Z1tzXT0hMCxkKCl9KSl9ZnVuY3Rpb24gZCgpe3ZhciBzPSEwO2Zvcih2YXIgbiBpbiBhLmNzcyllLmNzc2xvYWQoYS5jc3Nbbl0pO2Zvcih2YXIgaSBpbiBhLnBsdWdpbnMpdm9pZCAwPT09ZS5wbHVnW2ldPyhzPSExLGUucGx1Z1tpXT0hMSxvKGkpKTohMT09PWUucGx1Z1tpXSYmKHM9ITEpO2lmKHMpe2Eub3B0aW9ucy5zdWNjZXNzPWZ1bmN0aW9uKGUscyl7ZnVuY3Rpb24gdCgpe3ZhciBzPWUuY2xvc2VzdCgiLm1lanNfX2lubmVyIik7ZS5wYXVzZWQ/KHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2luZyIpLHNldFRpbWVvdXQoKGZ1bmN0aW9uKCl7cy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoInBhdXNpbmciKSYmKHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGxheWluZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2luZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2VkIikpfSksMTAwKSk6KHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2VkIikscy5jbGFzc0xpc3QucmVtb3ZlKCJwYXVzaW5nIikscy5jbGFzc0xpc3QuYWRkKCJwbGF5aW5nIikpfXQoKSxlLmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoInBsYXkiLHQsITEpLGUuYWRkRXZlbnRMaXN0ZW5lcigicGxheWluZyIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZSIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZWQiLHQsITEpLHMuYXV0b3BsYXkmJihlLm11dGVkPSEwKX07bmV3IE1lZGlhRWxlbWVudFBsYXllcih0LGEub3B0aW9ucyl9fWQoKX19KSl9KSxlLmdzfHwoInVuZGVmaW5lZCIhPXR5cGVvZiBtZWpzY3NzJiZlLmNzc2xvYWQobWVqc2NzcyksZS5ncz1lLmdldFNjcmlwdChtZWpzcGF0aCwoZnVuY3Rpb24oKXtlLmdzPSEwLGUuaW5pdCgpLCJsb2FkaW5nIj09PWRvY3VtZW50LnJlYWR5U3RhdGUmJmRvY3VtZW50LmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoIkRPTUNvbnRlbnRMb2FkZWQiLGUuaW5pdCksb25BamF4TG9hZChlLmluaXQpfSkpKX0oKTsKLypdXT4qLzwvc2NyaXB0Pg==&#034;&gt;&lt;/div&gt; &lt;style&gt;.mejs-audio-wrapper-skin-mejs {
}
.mejs-audio-wrapper-skin-mejs &gt; audio{ height:40px !important; display: block; width: 100% !important; background: #666;
}
&lt;/style&gt;&lt;/span&gt;&lt;figcaption class='spip_doc_legende'&gt; &lt;div class='spip_doc_titre crayon document-titre-1013 '&gt;&lt;strong&gt;Sonnerie au Drapeau
&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt; &lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;&lt;/doc1013|player&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;L'armistice du 11&#160;novembre 1918&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Il revint donc aux fragiles autorit&#233;s politiques du moment de signer un armistice dont les conditions n'avaient pu &#234;tre adoucies faute de temps pour n&#233;gocier avec les alli&#233;s. C'est &#224; Matthias &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ERZBERGER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1875-1921) que revint la lourde responsabilit&#233; de signer le document pr&#233;par&#233; par le Mar&#233;chal Ferdinand &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FOCH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1851-1929) et les gouvernements alli&#233;s (3). Le 7&#160;novembre, &#224; Haudroy (Aisne), le caporal Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SELLIER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1892-1949) du 171&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; R&#233;giment d'infanterie entre dans l'Histoire en sonnant au clairon le cessez-le-feu qui permet &#224; la d&#233;l&#233;gation allemande de traverser les lignes pour rejoindre le Mar&#233;chal &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FOCH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dans la for&#234;t de Compi&#232;gne dans la nuit du 10 au 11&#160;novembre 1918. C'est au carrefour forestier de Rethondes, dans le wagon-salon 2419 D du train fran&#231;ais (4) qu'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ERZBERGER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; signe donc l'armistice aux environs de 5.15 du matin.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;D'abord militaires, les conditions de l'armistice pr&#233;voient d'embl&#233;e l'impossibilit&#233; pour l'Allemagne de reprendre le conflit&#160;: 5000 pi&#232;ces d'artillerie, 25 000 mitrailleuses, 1700 avions, l'ensemble de la flotte sous-marine et de la &lt;em&gt;Hochseeflotte&lt;/em&gt; (5) devaient &#234;tre imm&#233;diatement livr&#233;s aux alli&#233;s. Tous les territoires occup&#233;s en Belgique et en France &#8211; &#224; commencer par l'Alsace-Lorraine &#8211; devaient &#234;tre &#233;vacu&#233;s par l'Arm&#233;e imp&#233;riale, ainsi qu'une bande de territoire de 10 km de profondeur sur la rive allemande du Rhin. Par ces conditions, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FOCH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; entendait mettre l'Allemagne &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#224; la merci des vainqueurs&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; ceux-ci devant pouvoir reprendre une offensive jusqu'&#224; Berlin s'il le fallait. Sur le plan politique, l'armistice annule les trait&#233;s de Brest-Litovsk et de Bucarest (7&#160;mai 1918), et pr&#233;voit un droit des populations fran&#231;aise et belge &#224; des indemnit&#233;s de r&#233;paration.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les conditions de l'armistice sont dures, et pr&#233;figurent d&#233;j&#224; ce que sera le &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Diktat&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; de Versailles. Fix&#233; officiellement &#224; 11.00 dans la matin&#233;e du 11&#160;novembre, l'arr&#234;t des combats sur terre comme sur mer et dans les airs ne fait cependant pas cesser les derni&#232;res trag&#233;dies. Ce 11&#160;novembre 1918, 1170 soldats fran&#231;ais sont encore tu&#233;s, bless&#233;s ou disparaissent dans les derniers bombardements. Il en est aussi pour plus de 4000 Allemands et, &#224; Stenay (Meuse), une compagnie d'infanterie am&#233;ricaine est d&#233;cim&#233;e lors d'un dernier assaut ce m&#234;me jour. Au total, ce sont plus de 10 000 hommes, tous camps confondus, qui p&#233;rissent encore ce 11&#160;novembre 1918 sur l'ensemble du front occidental. Quant aux combats dans les Balkans (front d'Orient), ils se poursuivront jusqu'en mars 1919.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Une d&#233;faite qui ne dit pas son nom. Une victoire qui n'annonce pas la paix&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Une dizaine d'&#201;tats bellig&#233;rants, repr&#233;sentant plus de 70 &#201;tats actuels, se sont affront&#233;s de 1914 &#224; 1918 avec une mobilisation humaine, &#233;conomique, industrielle, scientifique et morale sans &#233;quivalent jusqu'&#224; pr&#233;sent dans l'histoire des conflits humains. Le bilan est &#224; la mesure d'une guerre devenue la premi&#232;re guerre totale de l'Histoire&#160;: 70 millions de soldats ont &#233;t&#233; mobilis&#233;s sur la dur&#233;e de la lutte&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; 10 millions d'entre eux ont &#233;t&#233; tu&#233;s auxquels on ajoutera entre 5 et 10 millions de morts du fait de causes indirectes (blessures, famines, maladies&#8230;). 10 millions de r&#233;fugi&#233;s parcourent l'Europe, et il ne faut pas moins de 16 trait&#233;s internationaux pour r&#233;gler une paix qui transforme profond&#233;ment la g&#233;opolitique europ&#233;enne et mondiale.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;paix&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; est-elle par ailleurs v&#233;ritablement r&#233;gl&#233;e&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? D&#232;s l'&#233;poque, les observateurs les plus lucides comprenaient d&#233;j&#224; que l'arr&#234;t des combats n'&#233;taient peut-&#234;tre qu'une &#233;tape annonciatrice d'un autre conflit&#160;: le red&#233;coupage des fronti&#232;res et des populations au c&#339;ur de l'Europe ainsi que les amputations territoriales (6) &#233;taient sources d'un in&#233;vitable ressentiment des peuples. Surtout en Allemagne o&#249; - ayant atteint les limites de sa r&#233;sistance - l'Arm&#233;e avait tenu bon jusqu'au bout. L'&#233;lan r&#233;volutionnaire ne s'&#233;tait pas diffus&#233; aux troupes sur le front qui, partout, retraitaient en bon ordre en continuant le combat. Il n'y eut pas de d&#233;route ni de rupture du front, et le territoire national ne fut &#224; aucun endroit envahi par les alli&#233;s. Cette situation occulta la d&#233;faite objective de l'arm&#233;e allemande, et alimenta durant l'entre-deux-guerres l'id&#233;e d'une trahison de l'arri&#232;re (7).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;En faisant officiellement cesser les combats, le 11&#160;novembre 1918 rev&#234;t cependant une valeur symbolique particuli&#232;rement forte. Partout en Europe, les soldats et les peuples laissent &#233;clater leur joie de voir la guerre enfin s'arr&#234;ter. Si le ph&#233;nom&#232;ne est europ&#233;en, c'est en France qu'il est le plus vivement ressenti. Puissance bellig&#233;rante principale du conflit, qui a vu les combats les plus violents se d&#233;rouler sur son sol, la France pleure d&#233;sormais ses morts. 1 400 000 soldats fran&#231;ais sont tomb&#233;s depuis l'&#233;t&#233; 1914, et - eu &#233;gard &#224; la natalit&#233; de l'&#233;poque - ces pertes sont catastrophiques pour la d&#233;mographie fran&#231;aise quand bien m&#234;me elles furent aussi &#233;lev&#233;es pour l'Allemagne, la Russie et bien d'autres pays.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les contemporains ne s'y tromperont pas qui verront jusque dans l'art et la litt&#233;rature se d&#233;velopper l'id&#233;e d'un d&#233;clin de la civilisation europ&#233;enne. L'h&#233;morragie humaine donne &#224; la Premi&#232;re Guerre mondiale une dimension matricielle quant &#224; une nouvelle perception de la vie, de la mort, de la soci&#233;t&#233;, de la guerre et d'une Paix d&#233;sormais revendiqu&#233;e &#224; n'importe quel prix, de l'id&#233;e m&#234;me de progr&#232;s. En ce sens, ce conflit a constitu&#233; une v&#233;ritable rupture anthropologique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='355' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/place_de_l_etoil-f73f3158.jpg?1788465901' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La mise en terre du &lt;em&gt;Soldat inconnu&lt;/em&gt;, Place de l'&#201;toile &#224; Paris le 28&#160;janvier 1921&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Le 11&#160;novembre entre dans l'Histoire&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?rubrique65&#034;&gt;La date du 11&#160;novembre&lt;/a&gt; devient donc celle de l'hommage de la Nation fran&#231;aise &#224; ses soldats qui ont permis la victoire de 1918. Comment rendre cependant cet hommage alors que tant ont succomb&#233;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? La France se couvre de monuments aux morts, t&#233;moins dans chaque commune de l'ampleur de la mobilisation et du massacre. Dans la partie nord-est du pays, ce sont de nombreux cimeti&#232;res militaires qui d&#233;sormais s'inscrivent durablement dans les paysages aux environs des champs de bataille, aux c&#244;t&#233;s d'autres cimeti&#232;res britanniques, canadiens, am&#233;ricains&#8230; Ailleurs, les cimeti&#232;res communaux re&#231;oivent leur carr&#233; militaire.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'&#201;tat prend en charge la s&#233;pulture de soldats dont beaucoup n'ont pas &#233;t&#233; retrouv&#233;s&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; leur corps ayant &#233;t&#233; pulv&#233;ris&#233;s dans les bombardements. En plus des sacrifices consentis durant la lutte, bien des familles se voient priv&#233;es du deuil d'un d&#233;funt. L'ossuaire de Douaumont qui m&#233;lange p&#234;le-m&#234;le des milliers d'ossements de soldats aussi bien fran&#231;ais qu'allemands rappelle cet autre traumatisme pour la soci&#233;t&#233; d'apr&#232;s-guerre. D&#232;s le 2&#160;juillet 1915, en pleine guerre, une loi institue la mention &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Mort pour la France&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. En 1916, appara&#238;t pour la premi&#232;re fois l'id&#233;e d'instituer l'inhumation d'un soldat inconnu - d'abord au &lt;a href=&#034;http://www.paris-pantheon.fr&#034;&gt;Panth&#233;on&lt;/a&gt; - afin de rendre un hommage symbolique et permanent &#224; tous les soldats morts au combat. Il est vrai qu'&#224; cette date la soci&#233;t&#233; fran&#231;aise pouvait d&#233;j&#224; entrapercevoir l'&#233;tendue des pertes humaines &#224; chaque jour du conflit. Le d&#233;bat aboutit en 1920, et fixe d&#233;finitivement l'hommage national aux soldats tomb&#233;s durant la Grande Guerre.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est dans la &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article216&#034;&gt;citadelle de Verdun&lt;/a&gt; &#8211; lieu hautement symbolique &#8211; en pr&#233;sence du Ministre des Pensions Andr&#233; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MAGINOT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1877-1932) que, le 8&#160;novembre 1920, le soldat Auguste &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;THIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1899-1982) du 132&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; R&#233;giment d'Infanterie est charg&#233; de d&#233;signer parmi huit cercueils de soldats fran&#231;ais non identifi&#233;s celui qui, d&#233;sormais, sera inhum&#233; au titre du &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Soldat inconnu&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; sous l'Arc de Triomphe et non plus au Panth&#233;on. Ce dernier lieu &#233;tant r&#233;serv&#233; &#224; la sacralisation de personnalit&#233;s politiques et civiles. Le &lt;em&gt;Soldat inconnu&lt;/em&gt; est officiellement inhum&#233; le 11&#160;novembre 1920 au cours d'une c&#233;r&#233;monie officielle (8). En 1923, est plac&#233;e au-dessus de la tombe un dispositif permettant l'allumage d'une flamme. Situ&#233; au centre d'un bouclier orn&#233; de glaives, le foyer est repr&#233;sent&#233; par une bouche de canon tourn&#233;e vers le ciel.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div class=&#034;spip_document_1012 spip_document spip_documents spip_document_audio spip_document_avec_legende spip_document_player spip_documents_player spip_doc_player&#034; data-legende-len=&#034;20&#034; data-legende-lenx=&#034;&#034;
&gt; &lt;figure class=&#034;spip_doc_inner&#034;&gt; &lt;div class=&#034;mejs-audio-wrapper audio-wrapper mejs-audio-wrapper-skin-mejs&#034; style='width:400px;max-width:100%;margin:0 auto;'&gt; &lt;audio class=&#034;mejs mejs-1012 mejs__mejs&#034; data-id=&#034;b71feeb9d5bb3c2b593f7516c480787c&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/mp3/aux_morts-3.mp3' type=&#034;&#034; data-mejsoptions='{&#034;alwaysShowControls&#034;: true,&#034;loop&#034;:false,&#034;audioWidth&#034;:&#034;100%&#034;,&#034;iconSprite&#034;:&#034;https://www.education-defense.fr/plugins/player-v4.3.0/lib/mejs/build/mejs-controls.svg?1789671213&#034;}' data-mejsplugins='null' controls=&#034;controls&#034; &gt;&lt;/audio&gt;
&lt;/div&gt;&lt;span style=&#034;display: none;&#034;&gt;
&lt;div class=&#034;base64-df8093fd&#034; title=&#034;PHNjcmlwdD4vKjwhW0NEQVRBWyovdmFyIG1lanNwYXRoPSdwbHVnaW5zL3BsYXllci12NC4zLjAvbGliL21lanMvYnVpbGQvbWVkaWFlbGVtZW50LWFuZC1wbGF5ZXIubWluLmpzPzE3ODk2NzEyMTInLG1lanNjc3M9J3BsdWdpbnMvcGxheWVyLXY0LjMuMC9saWIvbWVqcy9idWlsZC9tZWRpYWVsZW1lbnRwbGF5ZXIubWluLmNzcz8xNzg5NjcxMjEyJzsKdmFyIG1lanNsb2FkZXIsbWVqc3N0YXJ0OyFmdW5jdGlvbigpe3ZhciBlPW1lanNsb2FkZXI7dm9pZCAwPT09ZSYmKG1lanNsb2FkZXI9ZT17Z3M6bnVsbCxwbHVnOnt9LGNzczp7fSxpbml0Om51bGwsYzowLGNzc2xvYWQ6bnVsbH0pLGUuaW5pdHx8KGUuY3NzbG9hZD1mdW5jdGlvbihzKXtpZih2b2lkIDA9PT1lLmNzc1tzXSl7ZS5jc3Nbc109ITA7dmFyIHQ9ZG9jdW1lbnQuY3JlYXRlRWxlbWVudCgibGluayIpO3QuaHJlZj1zLHQucmVsPSJzdHlsZXNoZWV0Iix0LnR5cGU9InRleHQvY3NzIixkb2N1bWVudC5nZXRFbGVtZW50c0J5VGFnTmFtZSgiaGVhZCIpWzBdLmFwcGVuZENoaWxkKHQpfX0sZS5nZXRTY3JpcHQ9ZnVuY3Rpb24oZSxzKXt2YXIgdD1kb2N1bWVudC5jcmVhdGVFbGVtZW50KCJzY3JpcHQiKSxuPWRvY3VtZW50LmdldEVsZW1lbnRzQnlUYWdOYW1lKCJzY3JpcHQiKVswXTt0LmFzeW5jPTEsdC5vbmxvYWQ9dC5vbnJlYWR5c3RhdGVjaGFuZ2U9ZnVuY3Rpb24oZSxuKXsobnx8IXQucmVhZHlTdGF0ZXx8L2xvYWRlZHxjb21wbGV0ZS8udGVzdCh0LnJlYWR5U3RhdGUpKSYmKHQub25sb2FkPXQub25yZWFkeXN0YXRlY2hhbmdlPW51bGwsdD12b2lkIDAsIW4mJnMmJnNldFRpbWVvdXQocywwKSl9LHQuc3JjPWUsbi5wYXJlbnROb2RlLmluc2VydEJlZm9yZSh0LG4pfSxlLmluaXQ9ZnVuY3Rpb24oKXshMD09PWUuZ3MmJmRvY3VtZW50LnF1ZXJ5U2VsZWN0b3JBbGwoImF1ZGlvLm1lanMsdmlkZW8ubWVqcyIpLmZvckVhY2goKGZ1bmN0aW9uKHMpe2lmKCFzLmNsYXNzTGlzdC5jb250YWlucygiZG9uZSIpJiYhcy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoIm1lanNfX3BsYXllciIpKXt2YXIgdDtzLmNsYXNzTGlzdC5hZGQoImRvbmUiKSwodD1zLmlkKXx8KHQ9Im1lanMtIitzLmRhdGFzZXQuaWQrIi0iK2UuYysrLHMuaWQ9dCk7dmFyIG4sYT17b3B0aW9uczp7fSxwbHVnaW5zOnt9LGNzczpbXSxxdWFsaXRpZXM6W10sc291cmNlczpbXX07Zm9yKG4gaW4gYSl7dmFyIGk7KGk9cy5kYXRhc2V0WyJtZWpzIituXSkmJihhW25dPUpTT04ucGFyc2UoaSkpfWZ1bmN0aW9uIG8ocyl7ZS5nZXRTY3JpcHQoYS5wbHVnaW5zW3NdLChmdW5jdGlvbigpe2UucGx1Z1tzXT0hMCxkKCl9KSl9ZnVuY3Rpb24gZCgpe3ZhciBzPSEwO2Zvcih2YXIgbiBpbiBhLmNzcyllLmNzc2xvYWQoYS5jc3Nbbl0pO2Zvcih2YXIgaSBpbiBhLnBsdWdpbnMpdm9pZCAwPT09ZS5wbHVnW2ldPyhzPSExLGUucGx1Z1tpXT0hMSxvKGkpKTohMT09PWUucGx1Z1tpXSYmKHM9ITEpO2lmKHMpe2Eub3B0aW9ucy5zdWNjZXNzPWZ1bmN0aW9uKGUscyl7ZnVuY3Rpb24gdCgpe3ZhciBzPWUuY2xvc2VzdCgiLm1lanNfX2lubmVyIik7ZS5wYXVzZWQ/KHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2luZyIpLHNldFRpbWVvdXQoKGZ1bmN0aW9uKCl7cy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoInBhdXNpbmciKSYmKHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGxheWluZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2luZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2VkIikpfSksMTAwKSk6KHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2VkIikscy5jbGFzc0xpc3QucmVtb3ZlKCJwYXVzaW5nIikscy5jbGFzc0xpc3QuYWRkKCJwbGF5aW5nIikpfXQoKSxlLmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoInBsYXkiLHQsITEpLGUuYWRkRXZlbnRMaXN0ZW5lcigicGxheWluZyIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZSIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZWQiLHQsITEpLHMuYXV0b3BsYXkmJihlLm11dGVkPSEwKX07bmV3IE1lZGlhRWxlbWVudFBsYXllcih0LGEub3B0aW9ucyl9fWQoKX19KSl9KSxlLmdzfHwoInVuZGVmaW5lZCIhPXR5cGVvZiBtZWpzY3NzJiZlLmNzc2xvYWQobWVqc2NzcyksZS5ncz1lLmdldFNjcmlwdChtZWpzcGF0aCwoZnVuY3Rpb24oKXtlLmdzPSEwLGUuaW5pdCgpLCJsb2FkaW5nIj09PWRvY3VtZW50LnJlYWR5U3RhdGUmJmRvY3VtZW50LmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoIkRPTUNvbnRlbnRMb2FkZWQiLGUuaW5pdCksb25BamF4TG9hZChlLmluaXQpfSkpKX0oKTsKLypdXT4qLzwvc2NyaXB0Pg==&#034;&gt;&lt;/div&gt; &lt;style&gt;.mejs-audio-wrapper-skin-mejs {
}
.mejs-audio-wrapper-skin-mejs &gt; audio{ height:40px !important; display: block; width: 100% !important; background: #666;
}
&lt;/style&gt;&lt;/span&gt;&lt;figcaption class='spip_doc_legende'&gt; &lt;div class='spip_doc_titre crayon document-titre-1012 '&gt;&lt;strong&gt;Sonnerie aux Morts
&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt; &lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;&lt;/doc1012|player&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;F&#233;d&#233;ration de plusieurs associations d'anciens combattants, &lt;a href=&#034;https://www.laflammesouslarcdetriomphe.org&#034;&gt;&lt;em&gt;La Flamme sous l'Arc de Triomphe, Flamme de la Nation&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;, ravive ainsi quotidiennement depuis le 11&#160;novembre 1923 la Flamme. La c&#233;r&#233;monie se tient au cr&#233;puscule (18.30). T&#233;moignage vivant du souvenir que le Pays garde du sacrifice de ses soldats entre 1914 et 1918, le ravivage de la Flamme est plus particuli&#232;rement solennel lors des 11&#160;novembre. La loi du 28&#160;f&#233;vrier 2012 fait, cependant, &#233;voluer la signification de cette date comm&#233;morative. Tout en continuant &#224; rendre hommage au sacrifice des combattants de la Grande Guerre &#8211; dont les derniers se sont &#233;teints en ce d&#233;but de si&#232;cle&#160;-, le 11&#160;novembre devient d&#233;sormais l'hommage national que la France rend &#224; tous ses soldats tomb&#233;s en son nom dans tous les conflits. Jour c&#233;l&#233;brant &#224; l'origine la Victoire de 1918, le 11&#160;novembre est maintenant &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article103&#034;&gt;le trait d'union sacrificiel&lt;/a&gt; de tous les soldats fran&#231;ais morts au combat.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. La fin de la guerre &#224; l'Est permet au Reich allemand de basculer 40 divisions sur le front Ouest.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Le mouvement spartakiste de Rosa &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUXEMBURG&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1871-1919) et Karl &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LIEBKNECHT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1871-1919).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Devenu une pi&#232;ce de mus&#233;e, ce wagon a &#233;galement servi &#224; la signature de l'armistice du 22&#160;juin 1940 avant d'&#234;tre transf&#233;r&#233; en Allemagne o&#249; il fut br&#251;l&#233; en avril 1945 sur ordre d'Adolf &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1889-1945).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Matthias &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ERZBERGER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est une personnalit&#233; du Zentrum dont il repr&#233;sente l'aile gauche. Partisan d'une paix de compromis avec les alli&#233;s d&#232;s 1916, il fait accepter par le Reichstag une r&#233;solution de paix l'ann&#233;e suivante. Repr&#233;sentant l'Allemagne lors des n&#233;gociations de l'armistice et du Trait&#233; de Versailles, il est consid&#233;r&#233; par les milieux nationalistes comme l'un des responsables politiques de la d&#233;faite et de l'acceptation du &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Diktat&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Il est assassin&#233; par deux membres de l'extr&#234;me droite le 26&#160;ao&#251;t 1921 &#224; Bad Griesbach.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. La &lt;em&gt;Hochseeflotte&lt;/em&gt; ou Flotte de Haute Mer &#233;tait la flotte de combat principale de la Marine imp&#233;riale allemande.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. L'Allemagne perd 15% de son territoire de 1914.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. La l&#233;gende du &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;coup de poignard dans le dos&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (&lt;em&gt;Dolchstosslegende&lt;/em&gt;), largement reprise par les nationalistes allemands, est l'id&#233;e selon laquelle l'Arm&#233;e du Kaiser est rest&#233;e invaincue sur le champ de bataille&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; qu'elle n'a finalement &#233;t&#233; vaincue que par le d&#233;faitisme de l'arri&#232;re et la r&#233;volution int&#233;rieure.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. La v&#233;ritable mise en terre aura lieu le 28&#160;janvier 1921.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FERRO&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Marc), &lt;em&gt;11&#160;novembre 1918&lt;/em&gt;, Perrin, 2008, 159 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GMELINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Patrick de), &lt;em&gt;11&#160;novembre 1918. La 11&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; heure du 11&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; jour du 11&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; mois&lt;/em&gt;, Les Presses de la Cit&#233;, 2014, 420 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Michel), &lt;em&gt;Les vainqueurs. Comment la France a gagn&#233; la Grande Guerre&lt;/em&gt;, Tallandier, 2018, 352 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUDENDORFF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Erich), &lt;em&gt;La guerre totale&lt;/em&gt;, Perrin, 2010, 288 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>



</channel>

</rss>