<?xml
version="1.0" encoding="utf-8"?><?xml-stylesheet title="XSL formatting" type="text/xsl" href="https://www.education-defense.fr/spip.php?page=backend.xslt" ?>
<rss version="2.0" 
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
>

<channel xml:lang="fr">
	<title>&#201;ducation &#224; la D&#233;fense et &#224; la S&#233;curit&#233; nationale</title>
	<link>https://www.education-defense.fr/</link>
	<description>Un site d&#233;di&#233; &#224; l'&#201;ducation &#224; la D&#233;fense, &#224; l'enseignement de d&#233;fense et au d&#233;veloppement de l'Esprit de d&#233;fense &#224; l'&#201;cole depuis 2017.</description>
	<language>fr</language>
	<generator>SPIP - www.spip.net</generator>
	<atom:link href="https://www.education-defense.fr/spip.php?id_rubrique=118&amp;page=backend" rel="self" type="application/rss+xml" />

	<image>
		<title>&#201;ducation &#224; la D&#233;fense et &#224; la S&#233;curit&#233; nationale</title>
		<url>https://www.education-defense.fr/IMG/logo/siteon0.png</url>
		<link>https://www.education-defense.fr/</link>
		
		
	</image>


	

	
	



<item xml:lang="fr">
		<title>Penser comme Poutine</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Penser-comme-Poutine</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Penser-comme-Poutine</guid>
		<dc:date>2026-01-15T09:21:13Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>G&#233;opolitique</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Civilisation/Soci&#233;t&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre cognitive</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STOCZKOWSKI&lt;/span&gt; (Wiktor), &lt;i&gt;Penser comme Poutine. Une menace pour nos d&#233;mocraties&lt;/i&gt;, &#201;ditions du Cerf, 2026, 320 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/-La-guerre-cognitive-" rel="directory"&gt;La guerre cognitive&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton936.jpg?1788464797' class='spip_logo spip_logo_right' width='98' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;Directeur d'&#233;tudes &#224; l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;EHESS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &lt;a href=&#034;https://www.ehess.fr/fr/personne/wiktor-stoczkowski&#034; class=&#034;spip_out&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Wiktor &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STOCZKOWSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; est un chercheur travaillant sur l'anthropologie des savoirs dans l'Occident contemporain. Il vient de publier un livre qui &#233;tudie la guerre cognitive que m&#232;ne la Russie de Vladimir &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;POUTINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; contre l'Occident. Analysant &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;l'&lt;/span&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;offensive id&#233;ologique russe&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;, il en r&#233;v&#232;le la perspective, les id&#233;es ma&#238;tresses, leurs articulations, les modes op&#233;ratoires mais aussi la force avec laquelle cette offensive p&#233;n&#232;tre les esprits de nombreuses personnes en Europe comme aux &#201;tats-Unis.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;Fond&#233; sur le mensonge, le cynisme et l'inversion des situations, le narratif poutinien cherche &#224; gommer la distinction entre les d&#233;mocraties et les dictatures. Il privil&#233;gie les rapports de force et la loi du plus fort, recherchant moins l'application&#160;directe de ces rapports dans l'imm&#233;diat &#8211; les forces de la Russie n'y suffiraient &#8211; qu'&#224; soumettre les esprits &#224; une fatalit&#233; qui conduirait &#224; l'acceptation d'un nouvel ordre international, que l'auteur rapproche de la loi de la jungle. Le propos entrera en r&#233;sonance, d'un c&#244;t&#233; avec &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;les grands fauves&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt; d'Huvert V&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DRINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et les &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&#201;tats puissances&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;, du g&#233;n&#233;ral Pierre de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VILLIERS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, et de l'autre avec la th&#233;orie du &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;quatri&#232;me nomos&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt; d'Alexandre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DOUGUINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Et Wiktor &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STOCZKOWSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; de montrer combien cette guerre cognitive s'inscrit pleinement dans la continuit&#233; id&#233;ologique de l'ancienne &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;URSS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et de sa lutte anti-occidentale.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;Que les opinions publiques soient un champ de bataille n'est pas nouveau en soi. Les conflits asym&#233;triques avaient d&#233;j&#224; soulign&#233; le fait. La guerre cognitive va cependant plus loin en cherchant &#224; agir sur les mod&#232;les de pens&#233;e, les sch&#232;mes et les repr&#233;sentations culturelles. Il s'agit avant tout de fa&#231;onner les esprits afin de pouvoir imposer une vision id&#233;ologique. Pour cela le narratif russe a pour lui la coh&#233;rence d'un discours ferm&#233; - celui du r&#233;gime poutinien sur lui-m&#234;me &#8211; qui permet de convaincre de nombreuses personnes en Occident m&#234;me, qui finissent par s'identifier aux mots de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;Vladimir &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;POUTINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. C'est ainsi que pour beaucoup la charge de l'agression russe contre l'Ukraine s'inverse pour trouver comme cause au conflit ukrainien&#160;une volont&#233; d'agression occidentale (via l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;) contre la Russie.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;Les d&#233;mocraties ont, pourtant, tout ce qui leur faut pour s'armer cognitivement &#224; savoir une information plurielle, ouverte et largement d&#233;battue, mais M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STOCZKOWSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'interroge sur la capacit&#233; critique des opinions publiques occidentales &#224; recevoir cette information. Des opinions particuli&#232;rement fragiles et plus que jamais expos&#233;es aux enjeux de la d&#233;sinformation.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span lang=&#034;EN-US&#034;&gt;&lt;span style=&#034;line-height:115%&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/penserjpgdocid18-8e7b6759.jpg?1788538300' style='max-width: 200px; max-height: 200px;' width='500' height='767' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;iframe allow=&#034;autoplay&#034; height=&#034;150px&#034; src=&#034;https://player.audiomeans.fr/player-v2/l-invite-de-la-matinale-a0fcb873fd2b/episodes/0361ce7b-e9f2-42a3-8cd9-df64f03680d8?mp=0&amp;leadin=0&amp;download=0&amp;std=0&amp;vert=0&amp;playlist=0&amp;color=bb0c20&amp;theme=light&amp;embed=1&#034; style=&#034;margin: auto; min-width: 100%; border: 0;&#034; width=&#034;80%&#034;&gt;&lt;/iframe&gt; &lt;p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;
&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&#160;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;
&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;
&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;Entretien de Wiktor&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STOCZKOWSKI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#160;sur &lt;em&gt;Radio Classique&lt;/em&gt; (jeudi 15&#160;janvier 2026)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;
&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;
&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt;&#160;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;
&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;
&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:sans serif;&#034;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>La guerre cognitive&#160;: le nouveau champ de bataille</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/La-guerre-cognitive-le-nouveau-champ-de-bataille</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/La-guerre-cognitive-le-nouveau-champ-de-bataille</guid>
		<dc:date>2025-12-13T07:18:20Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Cyberguerre/Cyberd&#233;fense/Cybers&#233;curit&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Sciences et technologies</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre cognitive</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CLAVERIE&lt;/span&gt; (Bernard), &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;La guerre cognitive&#160;: le nouveau champ de bataille qui exploite nos cerveaux&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, in &lt;i&gt;Polytechnique insights&lt;/i&gt;, 5&#160;f&#233;vrier 2025.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/-La-guerre-cognitive-" rel="directory"&gt;La guerre cognitive&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton931.png?1788464811' class='spip_logo spip_logo_right' width='127' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p align=&#034;center&#034; style=&#034;text-align:center&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GUERRE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;COGNITIVE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#160;: &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NOUVEAU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHAMP&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BATAILLE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QUI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;EXPLOITE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NOS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CERVEAUX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&#034;center&#034; style=&#034;text-align:center&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;La &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;guerre cognitive&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, expression apparue en 2017 dans les discours publics de g&#233;n&#233;raux am&#233;ricains, et rapidement reprise par des scientifiques et des politologues, inqui&#232;te autant qu'elle fascine. Que recouvre cette notion&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? Nous faisons le point sur ce concept &#233;mergent avec Bernard &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CLAVERIE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, professeur de sciences cognitives &#224; l'Institut polytechnique de Bordeaux et fondateur de l'&#201;cole nationale sup&#233;rieure de cognitique.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Le concept de cognitive warfare, traduit en fran&#231;ais par &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;guerre cognitive&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, est aujourd'hui tr&#232;s en vogue dans le monde de la d&#233;fense. Comment est-il n&#233;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Bernard &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CLAVERIE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#160;(1) - La notion est duale, civile et militaire, et on la retrouve aussi sous les termes de &lt;i&gt;cognitive dominance&lt;/i&gt; ou &lt;i&gt;cognitive superiority&lt;/i&gt;. Elle a &#233;t&#233; mise sur le devant de la sc&#232;ne il y a une quinzaine d'ann&#233;es, aux &#201;tats-Unis. Au d&#233;part, elle d&#233;nonce les potentialit&#233;s ouvertes dans le champ de la manipulation par les consid&#233;rables avanc&#233;es des sciences de la cognition, et exprime la suspicion de leur mise en pratique par des &#201;tats ou organisations hostiles. Jusqu'&#224; r&#233;cemment, les psy-ops (op&#233;rations psychologiques) incluant propagande et d&#233;sinformation, mais aussi le marketing offensif dans le domaine civil, s'appuyaient sur des conceptions assez sommaires des processus cognitifs, encore mal compris. Ces op&#233;rations tentaient donc de ma&#238;triser ce qu'elles pouvaient contr&#244;ler, &#224; savoir l'information diffus&#233;e aupr&#232;s de l'ennemi, du concurrent ou du consommateur, en esp&#233;rant ainsi influencer leurs d&#233;cisions et leurs comportements.&#160;Mais le d&#233;veloppement des sciences cognitives dites &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;dures&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, c'est-&#224;-dire non interpr&#233;tatives, v&#233;rifiables, quantifiables, a chang&#233; la donne. En effet, ces disciplines &#233;tudient la pens&#233;e comme un objet mat&#233;riel, &#224; partir des points de vue convergents de divers champs de la connaissance&#160;: les neurosciences, la linguistique, la psychologie, la philosophie analytique et les sciences du num&#233;rique, incluant l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Or, leurs r&#233;sultats montrent qu'il est possible de cibler pr&#233;cis&#233;ment les processus cognitifs eux-m&#234;mes, et donc de modifier directement la pens&#233;e de l'adversaire.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Quelle d&#233;finition peut-on aujourd'hui donner &#224; la guerre cognitive&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Nous sommes confront&#233;s &#224; une menace nouvelle, dont nous tentons encore de comprendre les contours et les moyens d'action. S'il faut donner une d&#233;finition, on peut dire que la guerre cognitive est &lt;i&gt;a minima&lt;/i&gt; un domaine de recherche &#8211; et vraisemblablement une mani&#232;re de contribuer &#224; pr&#233;parer et conduire la guerre ou des actions hostiles &#8211; mis en &#339;uvre par des acteurs &#233;tatiques ou non &#233;tatiques. Elle recouvre les op&#233;rations cherchant &#224; d&#233;former, emp&#234;cher ou annihiler les m&#233;canismes de pens&#233;e de l'adversaire, la conscience de sa situation et sa capacit&#233; de d&#233;cision, par une approche scientifique et en usant de moyens technologiques, en particulier num&#233;riques.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Pourriez-vous nous donner des exemples d'actions qui pourraient en relever&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;La guerre cognitive utilise l'arme des technologies. Elle peut ainsi user de technologies invasives pour alt&#233;rer le support de la pens&#233;e, le cerveau, et plus largement le syst&#232;me nerveux qui sous-tend son fonctionnement. Ainsi, &#224; l'automne 2016, quelque quarante employ&#233;s du minist&#232;re de la D&#233;fense &#224; l'ambassade des &#201;tats-Unis &#224; Cuba ont subitement pr&#233;sent&#233; d'&#233;tranges sympt&#244;mes incapacitants, depuis d&#233;sign&#233;s comme &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;syndrome de La Havane&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. On a ici suspect&#233; une man&#339;uvre cibl&#233;e d'une puissance ennemie, qui aurait expos&#233; ces personnes &#224; des alt&#233;rations neurobiologiques par le biais de rayonnements cibl&#233;s. La guerre cognitive peut surtout tirer profit des technologies num&#233;riques pour perturber des fonctions cognitives sp&#233;cifiques (m&#233;moire, attention, communication, &#233;motions&#8230;) chez des individus cibl&#233;s. On peut par exemple penser aux envois de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SMS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; personnalis&#233;s &#224; des parlementaires pris dans une session de vote concernant leurs proches, ou aux photos d'enfants morts envoy&#233;es &#224; des d&#233;cideurs militaires engag&#233;s dans une op&#233;ration. On vise alors &#224; perturber le fonctionnement de la pens&#233;e &#224; court terme en jouant &#224; la fois sur l'attention, la d&#233;cision et la r&#233;action.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Mais, et c'est le plus inqui&#233;tant, on soup&#231;onne des op&#233;rations qui se d&#233;ploient &#224; bas bruit sur le temps long. Celles-ci recourent aux biais cognitifs, modifient les habitudes de pens&#233;e des victimes, et ont des effets durables, voire irr&#233;versibles, sur la personnalit&#233; cognitive, c'est-&#224;-dire sur la mani&#232;re qu'un individu a de traiter l'information. Il s'agit par exemple d'habituer un pilote &#224; r&#233;agir de mani&#232;re erron&#233;e dans une situation pr&#233;cise, de proc&#233;der au lent d&#233;tournement motivationnel d'un technicien charg&#233; de la maintenance d'un engin via des influences &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;digito-sociales&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, voire de radicaliser des individus au sein de groupes &#224; revendications identitaires, par le biais de plateformes sociales, afin de les amener &#224; se convaincre apparemment librement de la justesse morale d'op&#233;rations l&#233;tales. Les actions sont diffuses, sollicitant monde num&#233;rique et r&#233;el. La preuve d'une agression volontaire peut alors &#234;tre bien plus difficile &#224; &#233;tablir, d'autant que la d&#233;tection d'un effet cognitif est souvent trop tardive et que la personne cibl&#233;e tend spontan&#233;ment &#224; en minimiser l'effet, voire &#224; camoufler le fait qu'elle ait &#233;t&#233; atteinte.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Les outils num&#233;riques, vous le signaliez plus haut, semblent omnipr&#233;sents dans la guerre cognitive&#8230;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Nous ne savons plus vivre sans les outils num&#233;riques&#160;: ils fa&#231;onnent notre pens&#233;e d&#232;s le plus jeune &#226;ge et constituent donc un levier d'action tr&#232;s puissant sur l'intelligence et les &#233;motions, l'esprit et le plaisir, la r&#233;flexion et la planification. De plus, l'h&#233;g&#233;monie de soci&#233;t&#233;s pr&#233;datrices dans l'organisation du monde cyber, conjugu&#233;e &#224; la fragilit&#233; des syst&#232;mes l&#233;gaux encadrant les pratiques nouvelles, a tr&#232;s vite int&#233;ress&#233; les leaders et les id&#233;ologues, qui ont trouv&#233; &#224; cette occasion les moyens d'assumer leurs projets. Les agresseurs s'appuient ainsi sur les comp&#233;tences et moyens de ces soci&#233;t&#233;s priv&#233;es ou sur des proxies d'&#201;tats peu scrupuleux, souvent avec le concours de complices id&#233;ologiques, c'est-&#224;-dire de personnes soumises &#224; une pens&#233;e d&#233;form&#233;e, qui deviennent relais de l'alt&#233;ration de la pens&#233;e d'autrui. Les outils de l'hyperconnectivit&#233; num&#233;rique font ainsi du monde cyber un gigantesque th&#233;&#226;tre d'op&#233;rations, avec, h&#233;las, la complaisance, voire la d&#233;pendance, des utilisateurs qui pr&#233;f&#232;rent, pour la plupart, le risque &#224; la raison.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Comment se prot&#233;ger de ces attaques potentielles&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Il faut essayer d'agir en amont. Au-del&#224; de la protection physique des individus en situation strat&#233;gique, une partie de la solution serait de se lib&#233;rer de notre addiction aux outils num&#233;riques ou d'apprendre &#224; en faire un usage raisonnable et objectif. Cependant, cette ambition semble aujourd'hui irr&#233;alisable&#8230; Le d&#233;veloppement de l'esprit critique, la v&#233;rification des informations, la m&#233;fiance vis-&#224;-vis des contenus partag&#233;s sur &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;INTERNET&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, et la d&#233;connexion aussi fr&#233;quente que possible offrent une autre protection, faillible mais d&#233;j&#224; utile&#8230; cependant, peut-on l'imposer&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align:justify&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Pour le personnel militaire, les personnalit&#233;s politiques et les acteurs industriels strat&#233;giques, qui sont les premi&#232;res cibles d'actions cognitives &#224; court terme, il est possible de recourir &#224; des sensibilisations sp&#233;cifiques et adapt&#233;es. Le projet Gecko (1)&#160;vise ainsi &#224; d&#233;velopper des dispositifs d'exploration de la guerre cognitive en situation de crises fictives, pour pr&#233;parer aux risques les acteurs d&#233;cisionnels ou op&#233;rationnels, civils et militaires, impliqu&#233;s dans des op&#233;rations li&#233;es &#224; la s&#233;curit&#233; nationale, en m&#233;tropole et en outre-mer. Dans certains cas, le recours aux outils d'aide &#224; la d&#233;cision par des moyens num&#233;riques ou de supervision des d&#233;cisions, pourrait aussi s'av&#233;rer efficace. Nous en sommes encore aux balbutiements de l'identification des armes, et donc de la lutte contre cette nouvelle forme de guerre. Reste &#224; discuter des dimensions &#233;thiques de cette action cognitive. Une d&#233;mocratie reste fragile face &#224; ce type d'attaque&#8230; mais peut-elle seulement la mettre en &#339;uvre elle-m&#234;me&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&#034;center&#034; style=&#034;text-align:center&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Propos recueillis par Anne &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ORLIAC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:black&#034;&gt;Bernard &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CLAVERIE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#160;est professeur &#233;m&#233;rite de sciences cognitives &#224; l'Institut Polytechnique de Bordeaux (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;INP&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;).&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:16px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-family:serif;&#034;&gt;Cf.&#160;Le projet Gecko est port&#233; par l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;INALCO&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, en collaboration avec l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ENSC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IRSEM&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, et men&#233; dans le cadre du dispositif &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ASTRID&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; financ&#233; par l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AID&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et h&#233;berg&#233; par l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ANR&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Les failles id&#233;ologiques de l'Occident</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Les-failles-ideologiques-de-l-Occident</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Les-failles-ideologiques-de-l-Occident</guid>
		<dc:date>2025-05-29T06:46:47Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Cyberguerre/Cyberd&#233;fense/Cybers&#233;curit&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Politique</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>M&#233;dias</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre Ukraine-Russie</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre cognitive</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHAPLAULT&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MAESTRACCI&lt;/span&gt; (&#201;douard), &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Comment le Kremlin exploite les failles id&#233;ologiques et politiques de l'Occident&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, in &lt;i&gt;Conflits&lt;/i&gt;, 28&#160;mai 2025.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/-La-guerre-cognitive-" rel="directory"&gt;La guerre cognitive&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton908.jpg?1788464805' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='103' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/1-175jpgdocid185-41fe77b3.jpg?1788521750' style='max-width: 200px; max-height: 200px;' width='500' height='281' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Vladimir &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;POUTINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dans le grand palais du Kremlin le 14&#160;mai 2025 (source - Getty images)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;op&#233;ration sp&#233;ciale&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; d&#233;clench&#233;e par Vladimir Poutine le 24&#160;f&#233;vrier 2022 a des r&#233;percussions qui d&#233;passent tr&#232;s largement le territoire ukrainien abritant les combats ou les villes subissant les bombardements. Dans une volont&#233; d'affaiblir les principaux soutiens de Kiev, le Kremlin a en effet entrepris une guerre hybride visant &#224; saper leur capacit&#233; et leur volont&#233;, politique et sociale, de porter assistance aux forces de Volodymyr Zelensky.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La liste des m&#233;thodes utilis&#233;es par les services russes en la mati&#232;re est connue&#160;: ing&#233;rences, d&#233;sinformation, r&#233;visionnisme historique et g&#233;ographique&#8230; Chacun de ces moyens repose sur un principe de discr&#233;tion qui en rend les effets difficilement d&#233;celables. Cependant, force est de constater que ces techniques de d&#233;stabilisation indirectes ont des r&#233;sultats concrets qui, m&#234;me s'ils s'av&#232;rent parfois marginaux, ont une valeur symbolique &#224; ne pas n&#233;gliger. En exploitant les errements culturels de l'Occident et les divisions politiques nationales qui en sont souvent le corollaire, le Kremlin entend jouer de ces faiblesses pour amoindrir la capacit&#233; des Occidentaux &#224; soutenir la cause ukrainienne.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;La Russie&#160;: nouvel eldorado des ultra-conservateurs&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans un article en date du 2&#160;novembre 2024, l'hebdomadaire britannique &lt;em&gt;The Spectator&lt;/em&gt; partait &#224; la rencontre des Occidentaux ayant d&#233;cid&#233; de s'installer en Russie (1). Le reportage s'int&#233;resse &#224; ces ressortissants, majoritairement am&#233;ricains, allemands, fran&#231;ais et italiens, et met en lumi&#232;re leurs motivations. Bien que certains facteurs &#233;conomiques, comme l'achat d'un logement &#224; des conditions avantageuses ou la demande russe de profils professionnels qualifi&#233;s puissent expliquer ces mouvements, les crit&#232;res id&#233;ologiques apparaissent comme le principal moteur. La totalit&#233; des personnes concern&#233;es semble sensible aux arguments d'un pays qui se pose en dernier bastion du conservatisme.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Contrairement &#224; ses homologues occidentales, la soci&#233;t&#233; russe est imperm&#233;able au courant &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LGBT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et refuse que ne germent en son sein des mouvances, telles que le wokisme ou la &lt;em&gt;cancel culture&lt;/em&gt;. Ces prises de position id&#233;ologiques et soci&#233;tales sont le reflet du discours du pr&#233;sident russe, qui ne cesse de pr&#233;senter son pays comme garant des traditions familiales et religieuses. Un certain nombre de ressortissants &#233;trangers qui voient dans le wokisme une menace pesant sur l'essence m&#234;me des soci&#233;t&#233;s dont ils sont issus sont sensibles &#224; la doctrine du ma&#238;tre du Kremlin. S'ils sont relativement peu nombreux &#224; avoir rejoint la Russie, le reportage en d&#233;nombrait 3500 de 2021 &#224; novembre 2024, leurs motivations ont un poids symbolique qu'il convient de ne pas n&#233;gliger.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;De nombreuses d&#233;mocraties occidentales sont le th&#233;&#226;tre d'un recul de l'h&#233;ritage chr&#233;tien dans la vie publique comme dans la vie priv&#233;e. Cette situation est illustr&#233;e par la la&#239;cit&#233; fran&#231;aise qui, lorsqu'elle est con&#231;ue de mani&#232;re extensive, laisse craindre &#224; une partie de la communaut&#233; chr&#233;tienne la disparition des racines religieuses de leur pays. Le contraste est saisissant avec la Russie, dont le leader s'&#233;rige fr&#233;quemment en d&#233;fenseur de la chr&#233;tient&#233;. On observe par ailleurs, outre-Atlantique, un ph&#233;nom&#232;ne de conversion de catholiques et de protestants &#224; l'orthodoxie.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Un autre &#233;l&#233;ment est r&#233;v&#233;lateur de cette attraction id&#233;ologique, il s'agit de la pr&#233;sence de citoyens de pays occidentaux combattant aux c&#244;t&#233;s des soldats russes. &#192; la fin du mois d'avril dernier, Vladimir Poutine d&#233;clarait ainsi que &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;certains citoyens fran&#231;ais combattent sur le front aux c&#244;t&#233;s de la Russie&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; mettant en avant un partage des valeurs de la Russie (2). Adepte du r&#233;visionnisme historique et soucieux de raviver l'imp&#233;rialisme russe, Vladimir Poutine pr&#233;sente ces soldats fran&#231;ais comme un &#233;cho de la coop&#233;ration franco-russe destin&#233;e &#224; combattre le fascisme lors de la Seconde Guerre mondiale. &#192; ceci pr&#232;s que Poutine consid&#232;re aujourd'hui que le fascisme est incarn&#233; par l'Ukraine. Un reportage r&#233;alis&#233; par &lt;em&gt;Le Figaro&lt;/em&gt; explore en d&#233;tail les motivations des combattants fran&#231;ais pour arriver &#224; la conclusion que celles-ci sont d'ordre id&#233;ologique. Ces soldats, qui ont baptis&#233; leur unit&#233; &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Normandie-Niemen&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; en r&#233;f&#233;rence aux aviateurs fran&#231;ais ayant combattu avec la Russie pendant la Seconde Guerre mondiale, affichent des convictions similaires &#224; celles des Occidentaux partant s'y installer. Un des soldats interrog&#233;s expliquait ainsi&#160;: &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;La guerre en cours se joue entre deux blocs et deux id&#233;ologies, le mondialisme d'un c&#244;t&#233; et la Russie, qui d&#233;fend les valeurs traditionnelles, de l'autre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (3). La port&#233;e de cet engagement doit &#234;tre mesur&#233;e &#224; l'aune de la cause d&#233;fendue qui n'est ni territoriale, ni nationale, mais purement id&#233;ologique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'argument du conservatisme est ainsi utilis&#233; par le Kremlin comme une arme de s&#233;duction destin&#233;e &#224; s'attirer la sympathie des Occidentaux, qui se voient comme les grands oubli&#233;s du lib&#233;ralisme. En jouant sur un sentiment patriotique que les d&#233;mocraties occidentales ont parfois du mal &#224; insuffler et en s'adressant &#224; la frange la plus conservatrice de leurs opinions publiques, le pouvoir russe entend accentuer les divisions sociales de ces derni&#232;res dans une volont&#233; d'affaiblir le soutien populaire quant &#224; l'assistance apport&#233;e &#224; l'Ukraine. Une strat&#233;gie qui trouve son prolongement dans les ing&#233;rences politiques russes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Des divisions politiques qui font le jeu du Kremlin&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Tout comme le Kremlin ambitionne de profiter des clivages sociaux qui s&#233;vissent &#224; l'Ouest, il tente &#233;galement de tirer profit de la polarisation qui en r&#233;sulte sur la sc&#232;ne politique. Ces diff&#233;rentes man&#339;uvres ont pour objectif d'entraver la capacit&#233; de ces pays &#224; soutenir l'Ukraine. Elles peuvent &#234;tre d'ordre ponctuel ou avoir pour dessein un effet &#224; plus long terme visant &#224; paralyser certaines institutions.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les soup&#231;ons d'ing&#233;rence russe dans les processus &#233;lectoraux ne sont pas nouveaux, mais ils semblent se d&#233;multiplier et avoir des cons&#233;quences plus concr&#232;tes que par le pass&#233;. &#192; l'occasion des &#233;lections pr&#233;sidentielles am&#233;ricaines de 2024, Washington avait ainsi accus&#233; certains m&#233;dias d'&#201;tat russes de chercher &#224; en influencer le r&#233;sultat. La cha&#238;ne de t&#233;l&#233;vision publique &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#233;tait notamment accus&#233;e d'avoir vers&#233; 10 millions de dollars &#224; une entreprise am&#233;ricaine dans le but de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;cr&#233;er et distribuer du contenu au public am&#233;ricain contenant des messages cach&#233;s du gouvernement russe&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. La r&#233;action de la cha&#238;ne illustre parfaitement le ton g&#233;n&#233;ralement employ&#233; par Moscou face &#224; ces griefs&#160;: &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Trois choses sont s&#251;res dans la vie&#160;: la mort, les imp&#244;ts et l'ing&#233;rence de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dans les &#233;lections am&#233;ricaines&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (4). Loin d'&#234;tre anodine, cette d&#233;claration teint&#233;e d'ironie vise &#224; faire peser sur les &#233;lections occidentales un sentiment de m&#233;fiance afin d'instaurer le doute quant &#224; leur tenue et leurs r&#233;sultats. Bien loin de d&#233;mentir syst&#233;matiquement et avec force toute accusation d'ing&#233;rence ou d'influence, le Kremlin semble d&#233;sireux de laisser ces derni&#232;res prosp&#233;rer, g&#234;nant d'autant le bon d&#233;roulement de la vie politique des pays concern&#233;s.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;De nombreuses illustrations ont jalonn&#233; la vie r&#233;cente des d&#233;mocraties europ&#233;ennes, avec parfois des cons&#233;quences substantielles. Ce fut notamment le cas de l'&#233;lection pr&#233;sidentielle roumaine initialement tenue en novembre 2024. &#192; l'issue du premier tour, Calin Georgescu, candidat se voyant reprocher des positions pro-russes, &#233;tait arriv&#233; en t&#234;te avant de voir sa candidature &#233;cart&#233;e par la Cour constitutionnelle roumaine, qui invoquait de multiples irr&#233;gularit&#233;s en raison de soup&#231;ons d'ing&#233;rence russe dans une campagne men&#233;e quasi exclusivement via les r&#233;seaux sociaux. Que les soup&#231;ons soient fond&#233;s ou non, une telle d&#233;cision est de nature &#224; conforter la partie de l'opinion publique qui doute de la neutralit&#233; des institutions. M&#233;fiance accentu&#233;e par des d&#233;clarations comme celles d'Elon Musk ou encore du vice-pr&#233;sident am&#233;ricain, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;J.D.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Vance, qui reproche notamment aux dirigeants europ&#233;ens d'annuler les &#233;lections dont les r&#233;sultats leur d&#233;plaisent.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Tout cela conduit &#224; un ralentissement du syst&#232;me d&#233;mocratique vis&#233; ainsi qu'&#224; l'&#233;mergence de doutes quant &#224; sa l&#233;gitimit&#233;. Ces entraves ponctuelles sont prolong&#233;es par une m&#233;thode subtile visant &#224; accentuer la polarisation du paysage politique, rendant ainsi la coop&#233;ration transpartisane quasiment impossible. Il est ainsi devenu courant pour les partis politiques de se reprocher mutuellement une pr&#233;tendue sympathie pour le r&#233;gime russe dans le but d'ostraciser son adversaire. L'argument a pris une dimension corrosive rendant celui qui en est soup&#231;onn&#233; quasiment infr&#233;quentable sur la sc&#232;ne politique. Un parti accus&#233; de sentiments pro-russes sera syst&#233;matiquement exclu de tout projet de coalition. Les &#233;lecteurs du parti en question seront &#233;galement stigmatis&#233;s et leur vote sera r&#233;duit &#224; une suppos&#233;e affinit&#233; russe. Dans ces conditions, les diff&#233;rents clivages qui affectent la vie politique sont renforc&#233;s, compliquant encore davantage le fonctionnement des institutions parlementaires. Une soci&#233;t&#233; qui doit composer avec un syst&#232;me &#224; la l&#233;gitimit&#233; contest&#233;e et des clivages politiques et sociaux rendant tout compromis difficile &#224; atteindre perd en r&#233;activit&#233; et en libert&#233; d'action. &#192; ce titre, la prise de d&#233;cisions sensibles, comme les initiatives de soutien &#224; l'Ukraine ainsi que leur popularit&#233; et leur p&#233;rennit&#233; sont impact&#233;es.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#201;douard &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHAPLAULT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MAESTRACCI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est avocat financier et romancier. Il contribue &#233;galement aux revues &lt;em&gt;Causeur&lt;/em&gt; et &lt;em&gt;Conflits&lt;/em&gt; sur des sujets g&#233;opolitiques.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;a class=&#034;spip_url spip_out auto&#034; href='https://www.spectator.co.uk/article/meet-the-western-conservatives-moving-to-russia/' rel=&#034;nofollow external&#034;&gt;https://www.spectator.co.uk/article/meet-the-western-conservatives-moving-to-russia/&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;a class=&#034;spip_url spip_out auto&#034; href='https://www.lejdd.fr/International/il-y-a-toujours-eu-en-france-des-gens-qui-partagent-les-valeurs-de-la-russie-poutine-salue-lengagement-de-volontaires-aux-cotes-de-ses-troupes-en-ukraine-157619' rel=&#034;nofollow external&#034;&gt;https://www.lejdd.fr/International/il-y-a-toujours-eu-en-france-des-gens-qui-partagent-les-valeurs-de-la-russie-poutine-salue-lengagement-de-volontaires-aux-cotes-de-ses-troupes-en-ukraine-157619&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;a class=&#034;spip_url spip_out auto&#034; href='https://www.lefigaro.fr/international/nous-sommes-dans-la-meme-equipe-ces-francais-dont-vladimir-poutine-salue-l-engagement-aux-cotes-de-la-russie-20250502' rel=&#034;nofollow external&#034;&gt;https://www.lefigaro.fr/international/nous-sommes-dans-la-meme-equipe-ces-francais-dont-vladimir-poutine-salue-l-engagement-aux-cotes-de-la-russie-20250502&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;a class=&#034;spip_url spip_out auto&#034; href='https://www.bbc.com/afrique/articles/ckg13x0v6m4o' rel=&#034;nofollow external&#034;&gt;https://www.bbc.com/afrique/articles/ckg13x0v6m4o&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>La guerre cognitive&#160;: un aspect de la guerre hybride</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/La-guerre-cognitive-un-aspect-de-la-guerre-hybride</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/La-guerre-cognitive-un-aspect-de-la-guerre-hybride</guid>
		<dc:date>2024-08-01T08:58:49Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>R&#233;silience</dc:subject>
		<dc:subject>Esprit de d&#233;fense</dc:subject>
		<dc:subject>Cyberguerre/Cyberd&#233;fense/Cybers&#233;curit&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre Ukraine-Russie</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre cognitive</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre hybride</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARTIN&lt;/span&gt; (Olivier), &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Campagnes de d&#233;sinformation, cyberattaques, ing&#233;rences... Le combat hybride a d&#233;j&#224; commenc&#233;. &#192; nous d'y faire face&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, in &lt;i&gt;Le Figaro&lt;/i&gt;, 25&#160;juillet 2024.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/-La-guerre-cognitive-" rel="directory"&gt;La guerre cognitive&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Officier de l'Arm&#233;e de Terre, sp&#233;cialiste de l'Arme des Transmissions, le commandant Olivier &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est doctorant. Son sujet de recherche s'int&#233;resse au concept de &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article855&#034; class=&#034;spip_out&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;guerre hybride.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;La France ne le sait pas, mais nous sommes en guerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Si ce mot pr&#234;t&#233; &#224; Fran&#231;ois Mitterrand n'&#233;voquait que l'&#233;conomie, il prend un tour plus litt&#233;ral et concret aujourd'hui face &#224; la Russie. Pourtant, nous n'en avons que tr&#232;s partiellement conscience. Comment l'expliquer&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? Cette guerre est hybride et contourne l'usage de la force. Elle rel&#232;ve d'une strat&#233;gie int&#233;grale indirecte. Elle agit sous le seuil de riposte conventionnelle en combinant influence, lutte informationnelle et actions discr&#232;tes voire secr&#232;tes. Elle tire profit d'un champ de bataille multimilieux et multichamps, ouvert &#224; l'art combinatoire. Elle cible principalement la &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;base arri&#232;re&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&#160;: ensemble de l'appui aux forces de combat au sein d'une soci&#233;t&#233;. Mode d'action r&#233;current, sa modernit&#233; r&#233;side dans sa capacit&#233; et ses moyens de fragmenter de la coh&#233;sion nationale. &#192; l'aune des campagnes de d&#233;sinformation et de manipulation en France, la guerre a d&#233;j&#224; commenc&#233;. Il nous faut apprendre &#224; voir ce nouvel art de la guerre et y faire face.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Officiellement, nous ne sommes pas en guerre. L'entr&#233;e en guerre (article 35 de la Constitution) n'a pas &#233;t&#233; invoqu&#233;e. Ni notre soci&#233;t&#233;, ni notre &#233;conomie ne sont sur le pied de guerre. Malgr&#233; les combats en Ukraine, nous agissons comme si le r&#234;ve d'une paix perp&#233;tuelle ne s'&#233;tait pas &#233;loign&#233;. Nos soci&#233;t&#233;s ont cru aux dividendes de la paix, conduisant &#224; une d&#233;mobilisation des esprits et &#224; une intol&#233;rance &#224; la guerre, signe d'un pacifisme exacerb&#233;. Pourtant, nous sommes en &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#233;tat de guerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, au sens kantien du terme&#160;: dans cet entre-deux d'un &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;ni guerre ni paix&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; pouvant mener aux extr&#234;mes. La guerre hybride est ambigu&#235;. Elle &#233;vite une confrontation directe par des op&#233;rations sous le seuil de riposte arm&#233;e. Le ciblage de la &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;base arri&#232;re&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; fran&#231;aise est &#224; l'&#339;uvre via les r&#233;seaux sociaux, des cyberattaques, des man&#339;uvres &#233;conomiques, &#233;nerg&#233;tiques... En t&#233;moignent les ing&#233;rences &#233;trang&#232;res sur les &#233;lections ou sur les hommes politiques, les rapports de Viginum et des services de renseignement. L'implication de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Doppelg&#228;nger&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; dans l'amplification et la diffusion des images des tags repr&#233;sentant des &#233;toiles de David &#224; Paris l'illustre parfaitement.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La situation s&#233;curitaire tend &#224; un paradoxe presque m&#233;taphysique, &#224; l'image du chat de Schr&#246;dinger&#160;: &#224; la fois mort et vivant. Cet &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#233;tat de guerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; explique notre aveuglement. Il repose sur un biais&#160;: notre incapacit&#233; &#224; saisir un changement sans modification brutale. Leibniz l'illustrait par l'exemple de la corde qui se rompt&#160;: nous ne prenons conscience de la fragilisation de la corde qu'au moment o&#249; elle c&#232;de. Or, cette d&#233;gradation suit un lent processus. &#192; l'image du passage de la paix &#224; la guerre, nous cherchons l'&#233;v&#233;nement d&#233;clencheur. Mais dans ce nouveau paradigme de la &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;guerre avant la guerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, il ne viendra peut-&#234;tre pas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'hyper-connectivit&#233; dans un monde globalis&#233; a engendr&#233; de nouveaux champs de confrontation, notamment informationnel et cyber, permettant une manipulation de masse. Ce ciblage vise l'opinion publique et in fine ses d&#233;cideurs. Sixi&#232;me fonction strat&#233;gique en France, l'influence est une &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;arme&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; par procuration pour nos comp&#233;titeurs. La force arm&#233;e n'est plus l'ultime recours. Le militaire n'en d&#233;tient plus le monopole. L'arri&#232;re est au front, alors &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;qu'on ne sent ni l'odeur de la poudre ni celle du sang&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (La guerre hors limites de Qiao Liang et Wang Xiangsui). La guerre hybride contourne l'usage de la force en raison d'un double blocage. L'&#233;quilibre de la terreur nucl&#233;aire implique une premi&#232;re impasse. Arme de non-emploi, elle n'efface pas la possibilit&#233; de la force mais la rend inacceptable tant le d&#233;s&#233;quilibre entre les gains et les pertes est abyssal. Le second est le rapport co&#251;t-efficacit&#233; des forces conventionnelles. L'attaque du fort au fort rend insupportable les co&#251;ts humains et mat&#233;riels jusqu'au renouvellement de la question du seuil nucl&#233;aire. Or, le ciblage hybride &#233;vite cette dialectique de l'hostilit&#233; en restant sous le seuil de la riposte arm&#233;e. Ainsi, la maskirovka use de moyens non militaires voire &#233;vite la lutte inter&#233;tatique. Elle illustre la non-lin&#233;arit&#233;, ch&#232;re au g&#233;n&#233;ral Gerasimov, des conflits actuels&#160;: l'action arm&#233;e ne vient, au besoin, que couronner cette strat&#233;gie. Les &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;petits hommes verts&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; en Crim&#233;e en 2014 en sont un cas d'&#233;cole.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Ce ciblage ne vise pas la destruction des forces mais la fragmentation de la nation pour r&#233;duire en amont la capacit&#233; et la volont&#233; de r&#233;sistance. Elle ne veut pas convaincre par les armes (rationnel), mais persuader (&#233;motionnel). L'objectif est le m&#234;me&#160;: priver l'adversaire de sa libert&#233; d'action. Pour reprendre la trinit&#233; clausewitzienne, la guerre hybride vise le d&#233;litement des liens entre la population, le gouvernement et les arm&#233;es. L'isolement d'une de ces parties doit rendre impossible toute coordination. La soumission doit &#234;tre acceptable dans cette nouvelle version de la dialectique h&#233;g&#233;lienne du ma&#238;tre et de l'esclave. Ceci n'est pas sans rappeler la strat&#233;gie russe en Ukraine.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les pays baltes et leur &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;d&#233;fense globale&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; nous montrent la voie. Cette strat&#233;gie cumulative utilise tous les moyens pour renforcer leur d&#233;fense. Son pilier central r&#233;side dans sa population. Il faut s'en inspirer pour durcir nos structures technologiques, &#233;conomiques et militaires. Un renforcement de la coh&#233;sion nationale, c'est-&#224;-dire de cette &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;sainte trinit&#233;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, met en &#233;chec le ciblage ennemi. Cette r&#233;silience s'appelait nagu&#232;re forces morales. Cela suppose un vaste chantier de r&#233;duction de l'archip&#233;lisation sociale, de l'ins&#233;curit&#233; &#233;conomique, du s&#233;paratisme&#160;: autant de fragilit&#233;s connues, autant de voies d'acc&#232;s pour la guerre hybride adverse.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cible de choix dans le domaine militaire, il s'agit de consolider le &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;syst&#232;me combattant&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&#160;: le militaire et son environnement de combat, entendu comme le tout qu'il forme avec ce qu'il d&#233;fend (famille, valeurs, etc.). Cette pr&#233;servation de la capacit&#233; &#224; s'engager repose sur l'assurance d'une prise en charge collective de cette base arri&#232;re avant le seuil d'affrontement et par l'&#233;tanch&#233;it&#233; informationnelle du front et de l'arri&#232;re une fois franchi.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Face &#224; cette hybridit&#233; tentaculaire, et sans verser dans la parano&#239;a ou le fantasme d'une &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;cinqui&#232;me colonne&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; qui ferait le jeu de nos adversaires, une approche syst&#233;mique n'a de sens qu'interminist&#233;rielle. Une r&#233;ponse efficace suppose une interconnexion des services et le partage de l'information. Le conseil de d&#233;fense et de s&#233;curit&#233; nationale para&#238;t &#234;tre l'instance strat&#233;gique de bon niveau pour coordonner la r&#233;ponse fran&#231;aise. &#192; l'instar de la strat&#233;gie int&#233;grale pr&#244;n&#233;e par le g&#233;n&#233;ral Poirier, il s'agit d'op&#233;rer dans une triple dimension&#160;: culturelle, &#233;conomique et militaire. Face &#224; la guerre hybride, une nation ne conna&#238;t que des postes de combat. Cela signifie se prot&#233;ger, attaquer pour punir l'adversaire, voire le dissuader.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le combat hybride a d&#233;j&#224; commenc&#233;. Bien que parfois indistinct, le ciblage de notre soci&#233;t&#233; est d&#233;j&#224; &#224; l'&#339;uvre. Cette strat&#233;gie indirecte, volontairement ambigu&#235;, entretient un sentiment illusoire de s&#233;curit&#233; pour mieux frapper et &#233;touffer les forces morales de la nation. Sans renier nos valeurs d&#233;mocratiques ou renoncer &#224; nos libert&#233;s, le d&#233;fi est d'y faire face collectivement et de d&#233;montrer que le courage civique n'a pas d&#233;sert&#233; le monde occidental.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Par Olivier Martin&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Woke fiction (2023)</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Woke-fiction-2023</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Woke-fiction-2023</guid>
		<dc:date>2023-12-29T08:32:24Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Question soci&#233;tale</dc:subject>
		<dc:subject>Gauche intellectuelle/Gauchisme culturel/Luttes intersectionnelles</dc:subject>
		<dc:subject>Terrorisme intellectuel</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Islamo-gauchisme/Islamophobie</dc:subject>
		<dc:subject>M&#233;dias</dc:subject>
		<dc:subject>Documentaire/S&#233;rie</dc:subject>
		<dc:subject>Cin&#233;ma</dc:subject>
		<dc:subject>Racisme/Antis&#233;mitisme</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;En quoi l'industrie du divertissement est-elle devenue une v&#233;ritable entreprise id&#233;ologique et comment cherche-t-elle &#224; d&#233;construire les normes anthropologiques&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/-La-guerre-cognitive-" rel="directory"&gt;La guerre cognitive&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton827.png?1788464787' class='spip_logo spip_logo_right' width='129' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/3-67jpgdocid1704-5f8123bc.jpg?1788536699' style='max-width: 200px; max-height: 200px;' width='500' height='750' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Parce qu'il s'attaque directement au socle anthropologique de la civilisation, le Wokisme - terme g&#233;n&#233;rique rassemblant l'ensemble des luttes intersectionnelles - est l'id&#233;ologie de la d&#233;construction la plus d&#233;l&#233;t&#232;re, si ce n'est la plus dangereuse, pour la coh&#233;sion de la soci&#233;t&#233;, celle de la Nation et l'Esprit de D&#233;fense. &#201;manation de pens&#233;es diverses que l'on a regroup&#233; sous l'appellation de &lt;em&gt;French Theory&lt;/em&gt;, f&#233;cond&#233; sur les campus universitaires &#233;tatsuniens, le Wokisme est devenu, de nos jours, un ph&#233;nom&#232;ne essentiellement am&#233;ricain qui a cependant fini par gangr&#233;ner l'ensemble de l'Occident.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Racialiste, indig&#233;niste, communautariste, animaliste, islamo-gauchiste, n&#233;o-f&#233;ministe, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LGBTQIA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;+... Il se pr&#233;sente comme une id&#233;ologie polymorphe particuli&#232;rement difficile &#224; combattre du fait de son caract&#232;re intersectionnel. Ce dernier est cependant l'une de ses faiblesses intrins&#232;ques puisqu'il rassemble sous une m&#234;me banni&#232;re des luttes fondamentalement oppos&#233;es si ce n'est antinomiques (l'islamo-gauchisme et les luttes n&#233;o-f&#233;ministe/&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LGBTQIA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;+ par exemple).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;H&#233;ritier de la sociologie constructiviste, le Wokisme part du principe que tout ce qui a &#233;t&#233; construit peut-&#234;tre d&#233;construit. Partant, il s'attaque aux normes anthropologiques - la nature de l'individu, du couple, de la Famille... - qu'il relativise afin de les substituer &#224; des mod&#232;les dont l'artificialit&#233; et l'imposition par le biais d'une culture de l'effacement de l'espace publique (&lt;em&gt;cancel culture&lt;/em&gt;) disent sa nature totalitaire profonde. Autre d&#233;faut r&#233;dhibitoire port&#233; dans l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ADN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; du Wokisme, c'est au nom d'une &#233;galit&#233; d&#233;mocratique pervertie qu'il tente de s'imposer dans les esprits rejetant &#224; la fois tout esprit critique et toute libert&#233; de conscience.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article104&#034; class=&#034;spip_out&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;De nombreux ouvrages et &#233;tudes&lt;/a&gt; lui sont d&#233;sormais consacr&#233;s (1), qui permettent de d&#233;gager les contours d'un ph&#233;nom&#232;ne id&#233;ologique, culturel et sociologique global. Parmi eux, le livre de l'essayiste Samuel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FITOUSSI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dont on aurait tort de prendre le titre au premier degr&#233; (2). Le Wokisme n'est pas une fiction mais une r&#233;alit&#233; bien &#224; l'oeuvre de la pire des mani&#232;res, et c'est tout le m&#233;rite de l'auteur d'aller le d&#233;nicher dans la grande fabrique mondiale des repr&#233;sentations culturelles et sociales&#160;: l'industrie du cin&#233;ma et des s&#233;ries am&#233;ricaines.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;div class=&#034;spip_document_1705 spip_document spip_documents spip_document_audio spip_document_avec_legende spip_document_player spip_documents_player spip_doc_player&#034; data-legende-len=&#034;87&#034; data-legende-lenx=&#034;xx&#034;
&gt; &lt;figure class=&#034;spip_doc_inner&#034;&gt; &lt;div class=&#034;mejs-audio-wrapper audio-wrapper mejs-audio-wrapper-skin-mejs&#034; style='width:400px;max-width:100%;margin:0 auto;'&gt; &lt;audio class=&#034;mejs mejs-1705 mejs__mejs&#034; data-id=&#034;91d0a6a4967fbb19be1badd739f485e8&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/mp3/samuel_fitoussi.mp3' type=&#034;&#034; data-mejsoptions='{&#034;alwaysShowControls&#034;: true,&#034;loop&#034;:false,&#034;audioWidth&#034;:&#034;100%&#034;,&#034;iconSprite&#034;:&#034;https://www.education-defense.fr/plugins/player-v4.3.0/lib/mejs/build/mejs-controls.svg?1789671213&#034;}' data-mejsplugins='null' controls=&#034;controls&#034; &gt;&lt;/audio&gt;
&lt;/div&gt;&lt;span style=&#034;display: none;&#034;&gt;
&lt;div class=&#034;base64javascript13396289826adca1336a7f94.87791426&#034; title=&#034;PHNjcmlwdD4vKjwhW0NEQVRBWyovdmFyIG1lanNwYXRoPSdwbHVnaW5zL3BsYXllci12NC4zLjAvbGliL21lanMvYnVpbGQvbWVkaWFlbGVtZW50LWFuZC1wbGF5ZXIubWluLmpzPzE3ODk2NzEyMTInLG1lanNjc3M9J3BsdWdpbnMvcGxheWVyLXY0LjMuMC9saWIvbWVqcy9idWlsZC9tZWRpYWVsZW1lbnRwbGF5ZXIubWluLmNzcz8xNzg5NjcxMjEyJzsKdmFyIG1lanNsb2FkZXIsbWVqc3N0YXJ0OyFmdW5jdGlvbigpe3ZhciBlPW1lanNsb2FkZXI7dm9pZCAwPT09ZSYmKG1lanNsb2FkZXI9ZT17Z3M6bnVsbCxwbHVnOnt9LGNzczp7fSxpbml0Om51bGwsYzowLGNzc2xvYWQ6bnVsbH0pLGUuaW5pdHx8KGUuY3NzbG9hZD1mdW5jdGlvbihzKXtpZih2b2lkIDA9PT1lLmNzc1tzXSl7ZS5jc3Nbc109ITA7dmFyIHQ9ZG9jdW1lbnQuY3JlYXRlRWxlbWVudCgibGluayIpO3QuaHJlZj1zLHQucmVsPSJzdHlsZXNoZWV0Iix0LnR5cGU9InRleHQvY3NzIixkb2N1bWVudC5nZXRFbGVtZW50c0J5VGFnTmFtZSgiaGVhZCIpWzBdLmFwcGVuZENoaWxkKHQpfX0sZS5nZXRTY3JpcHQ9ZnVuY3Rpb24oZSxzKXt2YXIgdD1kb2N1bWVudC5jcmVhdGVFbGVtZW50KCJzY3JpcHQiKSxuPWRvY3VtZW50LmdldEVsZW1lbnRzQnlUYWdOYW1lKCJzY3JpcHQiKVswXTt0LmFzeW5jPTEsdC5vbmxvYWQ9dC5vbnJlYWR5c3RhdGVjaGFuZ2U9ZnVuY3Rpb24oZSxuKXsobnx8IXQucmVhZHlTdGF0ZXx8L2xvYWRlZHxjb21wbGV0ZS8udGVzdCh0LnJlYWR5U3RhdGUpKSYmKHQub25sb2FkPXQub25yZWFkeXN0YXRlY2hhbmdlPW51bGwsdD12b2lkIDAsIW4mJnMmJnNldFRpbWVvdXQocywwKSl9LHQuc3JjPWUsbi5wYXJlbnROb2RlLmluc2VydEJlZm9yZSh0LG4pfSxlLmluaXQ9ZnVuY3Rpb24oKXshMD09PWUuZ3MmJmRvY3VtZW50LnF1ZXJ5U2VsZWN0b3JBbGwoImF1ZGlvLm1lanMsdmlkZW8ubWVqcyIpLmZvckVhY2goKGZ1bmN0aW9uKHMpe2lmKCFzLmNsYXNzTGlzdC5jb250YWlucygiZG9uZSIpJiYhcy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoIm1lanNfX3BsYXllciIpKXt2YXIgdDtzLmNsYXNzTGlzdC5hZGQoImRvbmUiKSwodD1zLmlkKXx8KHQ9Im1lanMtIitzLmRhdGFzZXQuaWQrIi0iK2UuYysrLHMuaWQ9dCk7dmFyIG4sYT17b3B0aW9uczp7fSxwbHVnaW5zOnt9LGNzczpbXSxxdWFsaXRpZXM6W10sc291cmNlczpbXX07Zm9yKG4gaW4gYSl7dmFyIGk7KGk9cy5kYXRhc2V0WyJtZWpzIituXSkmJihhW25dPUpTT04ucGFyc2UoaSkpfWZ1bmN0aW9uIG8ocyl7ZS5nZXRTY3JpcHQoYS5wbHVnaW5zW3NdLChmdW5jdGlvbigpe2UucGx1Z1tzXT0hMCxkKCl9KSl9ZnVuY3Rpb24gZCgpe3ZhciBzPSEwO2Zvcih2YXIgbiBpbiBhLmNzcyllLmNzc2xvYWQoYS5jc3Nbbl0pO2Zvcih2YXIgaSBpbiBhLnBsdWdpbnMpdm9pZCAwPT09ZS5wbHVnW2ldPyhzPSExLGUucGx1Z1tpXT0hMSxvKGkpKTohMT09PWUucGx1Z1tpXSYmKHM9ITEpO2lmKHMpe2Eub3B0aW9ucy5zdWNjZXNzPWZ1bmN0aW9uKGUscyl7ZnVuY3Rpb24gdCgpe3ZhciBzPWUuY2xvc2VzdCgiLm1lanNfX2lubmVyIik7ZS5wYXVzZWQ/KHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2luZyIpLHNldFRpbWVvdXQoKGZ1bmN0aW9uKCl7cy5jbGFzc0xpc3QuY29udGFpbnMoInBhdXNpbmciKSYmKHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGxheWluZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2luZyIpLHMuY2xhc3NMaXN0LmFkZCgicGF1c2VkIikpfSksMTAwKSk6KHMuY2xhc3NMaXN0LnJlbW92ZSgicGF1c2VkIikscy5jbGFzc0xpc3QucmVtb3ZlKCJwYXVzaW5nIikscy5jbGFzc0xpc3QuYWRkKCJwbGF5aW5nIikpfXQoKSxlLmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoInBsYXkiLHQsITEpLGUuYWRkRXZlbnRMaXN0ZW5lcigicGxheWluZyIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZSIsdCwhMSksZS5hZGRFdmVudExpc3RlbmVyKCJwYXVzZWQiLHQsITEpLHMuYXV0b3BsYXkmJihlLm11dGVkPSEwKX07bmV3IE1lZGlhRWxlbWVudFBsYXllcih0LGEub3B0aW9ucyl9fWQoKX19KSl9KSxlLmdzfHwoInVuZGVmaW5lZCIhPXR5cGVvZiBtZWpzY3NzJiZlLmNzc2xvYWQobWVqc2NzcyksZS5ncz1lLmdldFNjcmlwdChtZWpzcGF0aCwoZnVuY3Rpb24oKXtlLmdzPSEwLGUuaW5pdCgpLCJsb2FkaW5nIj09PWRvY3VtZW50LnJlYWR5U3RhdGUmJmRvY3VtZW50LmFkZEV2ZW50TGlzdGVuZXIoIkRPTUNvbnRlbnRMb2FkZWQiLGUuaW5pdCksb25BamF4TG9hZChlLmluaXQpfSkpKX0oKTsKLypdXT4qLzwvc2NyaXB0Pg==&#034;&gt;&lt;/div&gt; &lt;style&gt;.mejs-audio-wrapper-skin-mejs {
}
.mejs-audio-wrapper-skin-mejs &gt; audio{ height:40px !important; display: block; width: 100% !important; background: #666;
}
&lt;/style&gt;&lt;/span&gt;&lt;figcaption class='spip_doc_legende'&gt; &lt;div class='spip_doc_titre crayon document-titre-1705 '&gt;&lt;strong&gt;Samuel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FITOUSSI&lt;/span&gt;, Invit&#233; de la Matinale de Radio Classique (vendredi 29&#160;d&#233;cembre 2023)
&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt; &lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans cette &#233;mission, Samuel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FITOUSSI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; pr&#233;sente son livre &lt;em&gt;Woke fiction &lt;/em&gt;(2023)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Lire entre autres &lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VALENTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Pierre), &lt;em&gt;Comprendre la r&#233;volution woke&lt;/em&gt;, Gallimard, 2023, 224 p. et &lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BASTI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201; (Eug&#233;nie), &lt;em&gt;La dictature des ressentis. Sauver la libert&#233; de penser,&lt;/em&gt; Plon, 2023, 240 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FITOUSSI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Samuel), &lt;em&gt;Woke fiction. Comment l'id&#233;ologie change nos films et nos s&#233;ries&lt;/em&gt;, &#201;ditions du Cherche Midi, 2023, 368 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Qu'est-ce que la guerre cognitive&#160;?</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Qu-est-ce-que-la-guerre-cognitive</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Qu-est-ce-que-la-guerre-cognitive</guid>
		<dc:date>2023-12-29T07:39:10Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>R&#233;silience</dc:subject>
		<dc:subject>Philosophie/Th&#233;ologie/Post-v&#233;rit&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Sciences politiques</dc:subject>
		<dc:subject>G&#233;opolitique</dc:subject>
		<dc:subject>Sociologie</dc:subject>
		<dc:subject>Transhumanisme</dc:subject>
		<dc:subject>Question soci&#233;tale</dc:subject>
		<dc:subject>Gauche intellectuelle/Gauchisme culturel/Luttes intersectionnelles</dc:subject>
		<dc:subject>Terrorisme intellectuel</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>M&#233;dias</dc:subject>
		<dc:subject>Anthropologie</dc:subject>
		<dc:subject>Civilisation/Soci&#233;t&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>annonce</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;La guerre cognitive vise &#224; neutraliser ou &#224; d&#233;truire l'ennemi de l'int&#233;rieur. Comment&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? En faisant du cerveau un champ de conflictualit&#233; o&#249; l'objectif est d&#233;sormais d'investir l'intelligence et la mani&#232;re de penser de l'ennemi&#160;: agir sur cette derni&#232;re afin de l'alt&#233;rer, de l'affaiblir voire la neutraliser ou la d&#233;truire. &lt;br class='autobr' /&gt;
Luttes d'influence et propagande ne sont pas des nouveaut&#233;s en soi et sont, au fond, presque aussi vieille que la guerre elle-m&#234;me. Il faut cependant attendre le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/-La-guerre-cognitive-" rel="directory"&gt;La guerre cognitive&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La guerre cognitive vise &#224; neutraliser ou &#224; d&#233;truire l'ennemi de l'int&#233;rieur. Comment&#160;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? En faisant du cerveau un champ de conflictualit&#233; o&#249; l'objectif est d&#233;sormais d'investir l'intelligence et la mani&#232;re de penser de l'ennemi&#160;: agir sur cette derni&#232;re afin de l'alt&#233;rer, de l'affaiblir voire la neutraliser ou la d&#233;truire.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Luttes d'influence et propagande ne sont pas des nouveaut&#233;s en soi et sont, au fond, presque aussi vieille que la guerre elle-m&#234;me. Il faut cependant attendre le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle avec les bouleversements li&#233;s &#224; la R&#233;volution industrielle, le d&#233;veloppement de la presse, l'&#233;mergence des opinions publiques et des grandes id&#233;ologies (notamment le Socialisme), pour assister &#224; une v&#233;ritable r&#233;flexion et organisation scientifique de ces activit&#233;s d'influence et de manipulation. Il n'y a donc aucun hasard &#224; voir s'&#233;panouir au si&#232;cle suivant l'id&#233;e totalitaire&#160;: le concept de totalitarisme portant en son essence cette volont&#233; de contr&#244;le des esprits au-del&#224; de l'ob&#233;issance des corps.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Pr&#233;sente sous bien des aspects durant la Guerre froide, particuli&#232;rement pr&#233;gnante avec l'actuelle &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article768&#034; class=&#034;spip_out&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;guerre en Ukraine,&lt;/a&gt; la guerre cognitive n'est donc pas une r&#233;volution en son principe. Ce qui l'est en revanche c'est l'extension sans commune mesure de capacit&#233;s d'influence utilisant les &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NTIC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#224; l'&#232;re du big data. Le ph&#233;nom&#232;ne est d'autant plus in&#233;dit qu'il est accompagn&#233; par des progr&#232;s scientifiques issus de domaines de rupture que sont notamment les &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NBIC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Du fait de ces caract&#233;ristiques scientifiques et technologiques &#8211; irr&#233;versibles&#160;-, la guerre cognitive telle qu'elle s'annonce en ce &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XXI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, et telle qu'elle s'introduit sur les champs de bataille contemporains, reste donc un objet encore conceptuel &#224; d&#233;faut d'&#234;tre fondamentalement nouveau. Elle commence &#224; attirer l'attention des arm&#233;es, des acteurs de la D&#233;fense et des chercheurs. Le monde politique commence &#224; en prendre conscience de mani&#232;re plus ou moins diffuse ne serait-ce qu'&#224; travers l'id&#233;e de r&#233;silience des institutions, des organisations et de la soci&#233;t&#233;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Pour mieux comprendre ce qu'est la guerre cognitive, sans pr&#233;tendre pour autant &#224; l'exhaustivit&#233;, ce site met &#224; disposition un ensemble de sources et d'&#233;tudes dans un domaine qui se cherche encore.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article778&#034; class=&#034;spip_out&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/1-45-2-2pngdocid-a6baf2b7.png?1788465871' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' height='346' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt;&#160;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Le combat urbain</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Le-combat-urbain</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Le-combat-urbain</guid>
		<dc:date>2018-01-05T13:01:32Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Enseignement de d&#233;fense</dc:subject>
		<dc:subject>Strat&#233;gie/Relations internationales</dc:subject>
		<dc:subject>Tactique</dc:subject>
		<dc:subject>Arm&#233;es</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Soldat fran&#231;ais dans Gao (Mali) le 22&#160;f&#233;vrier 2013 &lt;br class='autobr' /&gt; Le combat urbain (urban warfare) est l'un des grands types de combat d'infanterie avec les combats m&#233;canis&#233;, amphibie, a&#233;roport&#233;, en jungle et en montagne. Cette typologie n'en fait pas pour autant une forme de combat exclusivement r&#233;serv&#233;e &#224; l'infanterie. Si le dernier mot revient &#224; cette derni&#232;re, le combat urbain conna&#238;t de nos jours une forme interarmes et interarm&#233;es particuli&#232;rement int&#233;gr&#233;e, faisant des villes des champs de&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/-Typologie-des-conflits-" rel="directory"&gt;Typologie des conflits&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton412.jpg?1788464781' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='333' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/gaojpgdocid792do-9c01ecf2.jpg?1788465888' style='max-width: 550px; max-height: 350px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Soldat fran&#231;ais dans Gao (Mali) le 22&#160;f&#233;vrier 2013&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le combat urbain (urban warfare) est l'un des grands types de combat d'infanterie avec les combats m&#233;canis&#233;, amphibie, a&#233;roport&#233;, en jungle et en montagne. Cette typologie n'en fait pas pour autant une forme de combat exclusivement r&#233;serv&#233;e &#224; l'infanterie. Si le dernier mot revient &#224; cette derni&#232;re, le combat urbain conna&#238;t de nos jours une forme interarmes et interarm&#233;es particuli&#232;rement int&#233;gr&#233;e, faisant des villes des champs de bataille plus que jamais sp&#233;cifiques.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;L'&#233;volution urbaine de nos jours&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les caract&#233;ristiques du champ de bataille urbain tiennent d'abord &#224; la nature des organismes urbains contemporains. Fait historique sans pr&#233;c&#233;dent, l'Humanit&#233; est devenue majoritairement citadine au tournant des &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XXI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cles. Les villes se sont multipli&#233;es au lendemain de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale, gagnant &#224; la fois en taille et en population. Certaines &#233;tant devenues de v&#233;ritables r&#233;gions urbaines, elles sont d&#233;sormais appel&#233;es &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;m&#233;gapoles&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; ou &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;m&#233;galopoles&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Si cette croissance s'est ralentie dans les pays d&#233;velopp&#233;s, elle demeure encore explosive en Afrique et en Asie et le restera au moins jusqu'au milieu du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XXI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La concentration des hommes dans les villes n'est pas qu'un ph&#233;nom&#232;ne quantitatif. En concentrant les fonctions politiques, administratives, &#233;conomiques et culturelles&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; en polarisant les flux d'investissements et d'informations, la m&#233;tropolisation est aussi un ph&#233;nom&#232;ne qualitatif de premier ordre. Quel que soit le continent, les villes contemporaines n'auront jamais autant organis&#233; les r&#233;seaux de toute nature. Mat&#233;riels ou immat&#233;riels, ces derniers structurent l'espace en ses centres comme en ses p&#233;riph&#233;ries, faisant des villes des lieux plus que jamais strat&#233;giques.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Un champ de bataille privil&#233;gi&#233; de nos jours&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Lieux strat&#233;giques depuis l'Antiquit&#233;, les villes ont dans l'histoire surtout suscit&#233; des campagnes militaires dans leur arri&#232;re-pays. Ces campagnes ayant pour objectif soit de provoquer une bataille rang&#233;e d&#233;cisive mais ext&#233;rieure &#224; la ville en elle-m&#234;me&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; soit de couper celle-ci de tout ravitaillement&#160;: &#233;tape pr&#233;liminaire &#224; un si&#232;ge &#224; plus ou moins long terme. La ville jouait donc le r&#244;le de place forte, et la bataille se r&#233;sumait davantage &#224; son asphyxie ou &#224; la &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article175&#034;&gt;prise de ses d&#233;fenses&lt;/a&gt; qu'&#224; des combats intra-muros. Massacres, mises &#224; sac et pillages pouvaient se faire, mais ils ne s'apparentaient pas &#224; des combats urbains au sens moderne.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'&#233;poque contemporaine pr&#233;sente une toute autre configuration strat&#233;gique. L'espace urbain devient un champ de bataille en tant que tel car il permet &#8211; dans un contexte sym&#233;trique ou dissym&#233;trique - de fixer des forces adverses importantes et de les user (ph&#233;nom&#232;ne d'enlisement). Les grandes batailles urbaines de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale, entre autres, ont pu l'illustrer.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans un contexte asym&#233;trique, le combat urbain rev&#234;t un int&#233;r&#234;t encore plus grand. Hormis des espaces o&#249; le r&#233;seau urbain est peu important (l'Afghanistan par exemple), la plupart des combats dans lesquels les coalitions occidentales sont engag&#233;es, se d&#233;roulent aujourd'hui dans des villes. L'espace confin&#233; et d&#233;vast&#233; qu'elles pr&#233;sentent annule en partie la puissance technologique de l'assaillant, lui impose un duel tactique quasiment d'homme &#224; homme et r&#233;tablit en quelque sorte une relative &#233;galit&#233;. Qui plus est, la r&#233;alit&#233; urbaine est tr&#232;s diverse et selon les caract&#233;ristiques g&#233;ographiques des villes, une force ne pourra pas engager le combat de la m&#234;me mani&#232;re avec les m&#234;mes moyens.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Les caract&#233;ristiques g&#233;n&#233;rales du combat urbain moderne&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;De nos jours, le champ de bataille urbain offre un spectre de scenarii allant de l'affrontement de haute intensit&#233; de type &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article374&#034;&gt;Stalingrad (1942-1943),&lt;/a&gt; Grosny (1994-1996) ou Falloujah (2004) &#224; l'affrontement de basse intensit&#233; comme &#224; Gao en 2013. On y trouvera &#233;galement des confrontations arm&#233;es relevant davantage de la s&#233;curit&#233; int&#233;rieure&#160;: de la manifestation violente &#224; l'affrontement entre milices en passant par la reconqu&#234;te locale de quartiers mettant aux prises des forces militaires avec des gangs (favelas de Rio).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans sa dimension plus sp&#233;cifiquement militaire, le combat urbain peut se d&#233;rouler sous trois dimensions&#160;: en surface, dans les airs et en sous-sol si la ville dispose de r&#233;seaux souterrains (&#233;gouts, m&#233;tro&#8230;). Ce type de combat n'offre pas d'horizon et les secteurs de tir sont beaucoup plus difficiles &#224; d&#233;finir. Inversement, certaines perspectives (grandes avenues, carrefours d&#233;gag&#233;s, blocs de b&#226;timents) permettent des tirs en enfilade particuli&#232;rement meurtriers. Quelques tireurs bien plac&#233;s peuvent bloquer la progression d'unit&#233;s enti&#232;res, et occasionner des pertes humaines sans commune mesure avec le rapport de force num&#233;rique local.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le mouvement est entrav&#233; par des ruines et des gravats, qui jouent le r&#244;le de masques et pr&#233;sentent autant d'opportunit&#233;s d'embuscades. Le confinement de l'espace urbain en fait le terrain id&#233;al pour toutes les d&#233;ceptions permettant des sourici&#232;res meurtri&#232;res. L'environnement urbain est pollu&#233; de mines, d'engins explosifs artisanaux (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IED&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;) et de pi&#232;ges de toutes sortes auxquels les combats en Syrie et en Irak ont ajout&#233; des raids suicides avec des v&#233;hicules pi&#233;g&#233;s lanc&#233;s &#224; toute vitesse sur les groupes de combattants adverses. Tr&#232;s difficiles &#224; neutraliser et &#224; &#233;viter, ces v&#233;hicules suicides ont exerc&#233; un fort effet psychologique sur les troupes irakiennes et syriennes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le milieu urbain est &#233;galement celui des &lt;a href=&#034;http://www.education-defense.fr/spip.php?article413&#034;&gt;tireurs de pr&#233;cision&lt;/a&gt; qui y trouvent une multitude de caches, et qui peuvent se d&#233;placer rapidement de b&#226;timents en b&#226;timents (&#224; travers des murs d&#233;truits). De fait, les combattants se faufilent partout dans un b&#226;ti urbain en ruine, s'affrontent sur de courtes distances voire &#224; bout portant. Le tir r&#233;flexe, l'utilisation de grenades et d'armes ayant de forte capacit&#233; d'arr&#234;t sont privil&#233;gi&#233;s, mais dans un environnement o&#249; le b&#226;ti urbain - d&#233;j&#224; d&#233;grad&#233; et fragilis&#233; - peut s'effondrer &#224; tout moment sur les assi&#233;geants comme sur les assi&#233;g&#233;s du fait des d&#233;flagrations et des d&#233;tonations.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le combat urbain met en &#339;uvre de petits groupes humains tr&#232;s mobiles et tr&#232;s r&#233;actifs, suivis de pr&#232;s par des unit&#233;s logistiques car les consommations en munitions et en eau sont importantes. Du coup, ces unit&#233;s logistiques sont projet&#233;es au c&#339;ur m&#234;me de l'affrontement. &#192; l'&#233;chelle de la bataille, ce seront des ensembles tactiques souples de type &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GTIA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Groupement Tactique Interarmes) qui seront privil&#233;gi&#233;s &#224; des unit&#233;s plus lourdes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Des acteurs multiples&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;em&gt;Last but not least&lt;/em&gt;, la dimension asym&#233;trique des combats urbains contemporains ne doit pas faire oublier l'&#233;l&#233;ment capital que repr&#233;sente la pr&#233;sence de populations civiles dans les villes au moment de l'affrontement. Si les Am&#233;ricains ont pr&#233;c&#233;d&#233; l'assaut sur Falloujah d'une v&#233;ritable op&#233;ration d'information et d'&#233;vacuation (largages de tracts, messages radiophoniques, cr&#233;ation de corridors d'&#233;vacuation), les batailles urbaines ont &#233;t&#233; majoritairement des h&#233;catombes pour les populations civiles, victimes &#224; la fois des combats directs mais surtout de privations diverses (alimentation, eau, soins&#8230;).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La pr&#233;sence de civils sur le champ de bataille urbain pr&#233;sente un int&#233;r&#234;t tactique &#233;vident pour qui voudrait affronter un adversaire disposant de la puissance de l'artillerie et celle de l'aviation. La population servira de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;bouclier humain&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Elle permettra &#224; des combattants sans uniformes de se dissimuler pour approcher ou s'exfiltrer. Inversement, les civils constituent un enjeu strat&#233;gique &#8211; car m&#233;diatique &#8211; pour toute coalition occidentale qui ne pourra se permettre de frapper de mani&#232;re aveugle des personnes sans uniformes, impossibles &#224; distinguer des combattants ennemis. M&#233;dias et organisations humanitaires sont aussi pr&#233;sentes et la diffusion d'images de cadavres de femmes et d'enfants, d'h&#244;pitaux d&#233;bord&#233;s par l'afflux de corps ensanglant&#233;s ou d&#233;chiquet&#233;s, serait de nature &#224; retourner les opinions publiques occidentales contre la guerre men&#233;e.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le combat en milieu urbain ne s'improvise donc pas, et la ma&#238;trise de la communication sur un champ de bataille chaotique par d&#233;finition l'illustre en soi. En 2004, nous avions vu les efforts des Am&#233;ricains pour soustraire la population de Falloujah &#224; l'offensive qu'ils pr&#233;paraient. Avec le d&#233;but de la bataille, l'un des premiers objectifs pour les &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Marines fut la prise et le contr&#244;le de l'h&#244;pital afin, notamment, de le soustraire &#224; l'attention des m&#233;dias.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Apprendre &#224; combattre en milieu urbain&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;D'un point de vue tactique, le combat urbain implique des savoir-faire op&#233;rationnels sp&#233;cifiques&#160;: la progression d'un groupe de combat comme la protection mutuelle au sein de ce m&#234;me groupe ne se fera pas de la m&#234;me mani&#232;re que dans un espace plus ouvert. Investir un b&#226;timent, un immeuble, une maison&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; forcer une porte&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; grimper un escalier&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; acc&#233;der &#224;&#160;un &#233;tage de l'ext&#233;rieur&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; contourner un bloc&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; contr&#244;ler les toits&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; utiliser un drone&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; guider une frappe de jour comme de nuit&#160;: de nos jours les arm&#233;es occidentales s'entra&#238;nent directement &#224; ce type de combat &#224; partir d'infrastructures reproduisant le plus fid&#232;lement possible les environnements urbains.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La France a, dans ce domaine, &#233;t&#233; particuli&#232;rement innovante avec la construction en 2004 du &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;http://www.defense.gouv.fr/terre/l-armee-de-terre/le-niveau-divisionnaire/commandement-des-centres-de-preparation-des-forces/centre-d-entrainement-aux-actions-en-zone-urbaine&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Centre d'Entra&#238;nement aux Actions en Zone Urbaine (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CENZUB&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;/a&gt; arm&#233; par le &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.recrutement.terre.defense.gouv.fr/regiments/94e-regiment-dinfanterie-cenzub&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;94&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; R&#233;giment d'Infanterie&lt;/a&gt; (camp de Sissonne). Cette unit&#233; met en &#339;uvre une compagnie interarmes appel&#233;e &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;http://www.defense.gouv.fr/portail/mediatheque/photos/operations-entrainements-preparation/la-forad-outil-d-entrainement-au-combat-urbain&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FORAD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;,&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; particuli&#232;rement entra&#238;n&#233;e &#224; jouer le r&#244;le d'une Force Adverse notamment en milieu urbain. N'ayant plus rien &#224; voir avec les &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;plastrons&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; d'autrefois, qui devaient jouer le r&#244;le de cibles pour les unit&#233;s, les hommes de la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FORAD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; manoeuvrent et combattent comme le feraient des ennemis.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Confront&#233; &#224; une guerre urbaine asym&#233;trique permanente dans la bande de Gaza, Isra&#235;l a &#233;galement pris conscience de la n&#233;cessit&#233; de former syst&#233;matiquement ses unit&#233;s &#224; ce type d'affrontement. En 2006 &#233;tait ainsi construit, dans le d&#233;sert du N&#233;guev, le centre d'entra&#238;nement de Tse'elim qui reproduit une ville arabe. Fortes densit&#233;s de population, r&#233;seau de souterrains importants, environnement hostile sans pour autant aller jusqu'&#224; l'affrontement de haute intensit&#233;, le centre de Tse'elim est un &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RETEX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; des intifada.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Depuis 2012, la &lt;a class=&#034;spip_out&#034; href=&#034;https://www.bundeswehr.de/portal/a/bwde/start&#034; rel=&#034;external&#034;&gt;Bundeswehr&lt;/a&gt; construit aussi son &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CENZUB&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#224; Schn&#246;ggersburg-Magdeburg. Pr&#233;vu pour &#234;tre pleinement op&#233;rationnel en 2020, ce centre d'entra&#238;nement aux combats urbains sera &#233;quip&#233; d'une vieille ville, d'un quartier moderne, d'une zone industrielle, d'un quartier de banlieue, de bidonvilles, d'une gare, d'un a&#233;roport&#8230;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans le cadre de partenariats strat&#233;giques, ces centres d'entra&#238;nement aux combats urbains accueillent r&#233;guli&#232;rement des unit&#233;s alli&#233;es pour les entra&#238;ner&#160;: arm&#233;es europ&#233;ennes au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CENZUB&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Army &#224; Tse'elim...&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;__________&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BOULANGER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Philippe), &lt;em&gt;G&#233;ographie militaire et g&#233;ostrat&#233;gie. Enjeux et crises du monde contemporain&lt;/em&gt;, Armand Colin, 2 &#233;d. 2015, 320 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BURGEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Guy) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GRONDEAU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Alexandre), &lt;em&gt;G&#233;ographie urbaine&lt;/em&gt;, Hachette, 2015, 288 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHALINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Claude) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DUBOIS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MAURY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Jocelyne), &lt;em&gt;Les risques urbains&lt;/em&gt;, Armand Colin, 2&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; &#233;d. 2004, 208 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHAMAUD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Fr&#233;d&#233;ric) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SANTONI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Pierre), &lt;em&gt;L'ultime champ de bataille. Combattre et vaincre en ville&lt;/em&gt;, Paris, &#201;ditions Pierre de Taillac, 2016, 230 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOYA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Michel), &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Les fant&#244;mes furieux de Falloujah. Op&#233;ration Al-Fajr/Phantom Fury (juillet-novembre 2004)&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, in &lt;em&gt;Les Cahiers du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RETEX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;, 2006, 118 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;iframe allow=&#034;encrypted-media&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; gesture=&#034;media&#034; height=&#034;300&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/fJRBy24a9M8&#034; width=&#034;520&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;iframe allow=&#034;encrypted-media&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; gesture=&#034;media&#034; height=&#034;300&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/bzY59lJ1A-w&#034; width=&#034;520&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;iframe allow=&#034;encrypted-media&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; gesture=&#034;media&#034; height=&#034;300&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/-mVUEkD9uoA&#034; width=&#034;520&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;iframe allow=&#034;encrypted-media&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; gesture=&#034;media&#034; height=&#034;300&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/dZQGFlfDM1g&#034; width=&#034;520&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		
		<enclosure url="https://www.education-defense.fr/IMG/pdf/retex_fallujah_2004.pdf" length="4370248" type="application/pdf" />
		

	</item>



</channel>

</rss>