<?xml
version="1.0" encoding="utf-8"?><?xml-stylesheet title="XSL formatting" type="text/xsl" href="https://www.education-defense.fr/spip.php?page=backend.xslt" ?>
<rss version="2.0" 
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
>

<channel xml:lang="fr">
	<title>&#201;ducation &#224; la D&#233;fense et &#224; la S&#233;curit&#233; nationale</title>
	<link>https://www.education-defense.fr/</link>
	<description>Un site d&#233;di&#233; &#224; l'&#201;ducation &#224; la D&#233;fense, &#224; l'enseignement de d&#233;fense et au d&#233;veloppement de l'Esprit de d&#233;fense &#224; l'&#201;cole depuis 2017.</description>
	<language>fr</language>
	<generator>SPIP - www.spip.net</generator>
	<atom:link href="https://www.education-defense.fr/spip.php?id_rubrique=109&amp;page=backend" rel="self" type="application/rss+xml" />

	<image>
		<title>&#201;ducation &#224; la D&#233;fense et &#224; la S&#233;curit&#233; nationale</title>
		<url>https://www.education-defense.fr/IMG/logo/siteon0.png</url>
		<link>https://www.education-defense.fr/</link>
		
		
	</image>


	

	
	



<item xml:lang="fr">
		<title>Face &#224; l'obscurantisme woke</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Face-a-l-obscurantisme-woke</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Face-a-l-obscurantisme-woke</guid>
		<dc:date>2025-05-03T09:39:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Philosophie/Th&#233;ologie/Post-v&#233;rit&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Sciences politiques</dc:subject>
		<dc:subject>Sociologie</dc:subject>
		<dc:subject>Politique</dc:subject>
		<dc:subject>Transhumanisme</dc:subject>
		<dc:subject>Question soci&#233;tale</dc:subject>
		<dc:subject>Gauche intellectuelle/Gauchisme culturel/Luttes intersectionnelles</dc:subject>
		<dc:subject>Terrorisme intellectuel</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Islamo-gauchisme/Islamophobie</dc:subject>
		<dc:subject>Anthropologie</dc:subject>
		<dc:subject>Antisp&#233;cisme</dc:subject>
		<dc:subject>Civilisation/Soci&#233;t&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Communautarisme/Multiculturalisme</dc:subject>
		<dc:subject>Totalitarisme</dc:subject>

		<description>
&lt;p&gt;Les travaux de Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VALENTIN&lt;/span&gt; et de Jean-Fran&#231;ois &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BRAUNSTEIN&lt;/span&gt; (1), entre autres (2), avaient d&#233;j&#224; ouvert la voie &#224; une &#233;tude approfondie de l'id&#233;ologie woke. Voici que para&#238;t ce 30&#160;avril 2025 un nouvel ouvrage qui enfoncera le clou, et qui le fera d'autant mieux que le livre aura fait l'objet d'une v&#233;ritable tentative de censure de la part de personnalit&#233;s comme Patrick &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BOUCHERON&lt;/span&gt; ou de m&#233;dias de gauche &#224; forte r&#233;sonance&#160;: Lib&#233;ration, Le Monde, Le Nouvel Obs. Face &#224; l'obscurantisme woke (3)&#160;(&#8230;)&lt;/p&gt;


-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Sciences-politiques" rel="directory"&gt;Sciences politiques&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton898.jpg?1788464841' class='spip_logo spip_logo_right' width='99' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='760' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/1-169jpgdocid182-05322422.jpg?1788465949' style='max-width: 500px; max-height: 700px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les travaux de &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article891&#034;&gt;Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VALENTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; et de Jean-Fran&#231;ois &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BRAUNSTEIN&lt;/span&gt; (1), entre autres (2), avaient d&#233;j&#224; ouvert la voie &#224; une &#233;tude approfondie de l'id&#233;ologie woke. Voici que para&#238;t ce 30&#160;avril 2025 un nouvel ouvrage qui enfoncera le clou, et qui le fera d'autant mieux que le livre aura fait l'objet d'une v&#233;ritable tentative de censure de la part de personnalit&#233;s comme Patrick &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BOUCHERON&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ou de m&#233;dias de gauche &#224; forte r&#233;sonance&#160;: &lt;em&gt;Lib&#233;ration&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Le Monde&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Le Nouvel Obs&lt;/em&gt;. &lt;em&gt;Face &#224; l'obscurantisme woke&lt;/em&gt; (3) s'est ainsi vu offert la meilleure des tribunes avant m&#234;me sa parution, annonc&#233;e puis d&#233;nonc&#233;e avant d'&#234;tre finalement assum&#233;e par la prestigieuse maison d'&#233;dition des &lt;a href=&#034;https://www.puf.com/face-lobscurantisme-woke&#034;&gt;Presses Universitaires de France (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PUF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;).&lt;/a&gt; Les pressions subies par les auteurs, les h&#233;sitations voire la pusillanimit&#233; de Paul &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GARAPON&lt;/span&gt; (le directeur des &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PUF&lt;/span&gt;) et la pol&#233;mique ayant pr&#233;c&#233;d&#233; sa parution ne pourront mieux dire que le Wokisme existe r&#233;ellement, qu'il est puissamment install&#233; dans les institutions universitaires et m&#233;diatiques, et qu'il est en soi porteur d'une volont&#233; d'h&#233;g&#233;monie culturelle si ce n'est d'un v&#233;ritable totalitarisme.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#338;uvre d'un collectif de 26 universitaires et de chercheurs dirig&#233;s par la professeure de litt&#233;rature compar&#233;e, Emmanuelle H&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, le professeur en langue et litt&#233;rature fran&#231;aises du Moyen-&#194;ge, &lt;a href=&#034;https://decolonialisme.fr/&#034;&gt;Xavier-Laurent &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SALVADOR&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; (4) et l'historien &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?rubrique103&#034;&gt;Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VERMEREN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;,&lt;/a&gt; &lt;em&gt;Face &#224; l'obscurantisme woke&lt;/em&gt; &#233;tudie l'emprise h&#233;g&#233;monique et la terreur id&#233;ologique exerc&#233;es par le Wokisme dans le milieu universitaire. Le livre explique cette situation par le d&#233;sengagement de la puissance publique de la recherche, et son remplacement par les instances de l'Union europ&#233;enne qui imposent de mani&#232;re syst&#233;matique &#8211; &#224; travers une strat&#233;gie de financement par exemple &#8211; les th&#232;mes soci&#233;taux li&#233;s au genre, &#224; la race, aux minorit&#233;s&#8230;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Fruit de plusieurs ann&#233;es d'observation rigoureusement document&#233;es et circonstanci&#233;es, &lt;em&gt;Face &#224; l'obscurantisme woke&lt;/em&gt; montre &#224; travers un &#233;clairage pluridisciplinaire combien l'id&#233;ologie intersectionnelle a r&#233;ussi &#224; s'installer dans les esprits, faisant valoir un discours &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;scientifique&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; &#8211; notamment sur les questions de sexe et de genre &#8211; alors qu'il est en fait l'exact inverse &#224; savoir un discours id&#233;ologique et militant, anti-scientifique dans sa d&#233;marche et ses m&#233;thodes. D'o&#249; le choix du mot &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;obscurantisme&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; dans le titre de l'ouvrage.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les auteurs &#8211; parmi lesquels on trouvera des sommit&#233;s tels que &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?rubrique190&#034;&gt;Pierre-Andr&#233; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TAGUIEFF&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?rubrique108&#034;&gt;Nathalie &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HEINICH&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;,&lt;/a&gt; Sami &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BIASONI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, Florence &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BERGEAUD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BLACKLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#8230; - n'ont au fond gu&#232;re de mal &#224; mettre en lumi&#232;re les contradictions voire les antinomies du Wokisme. Cependant, la faiblesse intellectuelle de ce dernier n'a d'&#233;gal que le danger qu'il repr&#233;sente aupr&#232;s des jeunes g&#233;n&#233;rations (notamment &#233;tudiantes) par sa capacit&#233; &#224; susciter col&#232;re et &#233;motion, notamment lorsque l'on conna&#238;t les origines culturelles de cette id&#233;ologie ainsi que sa dimension religieuse comme le souligne Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VERMEREN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Fond&#233; sur le concept d'intersectionnalit&#233; th&#233;oris&#233; par la juriste afro-am&#233;ricaine Kimberle W. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CRENSHAW&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, le Wokisme fait converger les luttes des minorit&#233;s&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (sexuelles, ethniques, sociales&#8230;) ou de ce qu'il d&#233;sire pr&#233;senter comme les &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;domin&#233;s&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, d'o&#249; sa dimension polys&#233;mique et contradictoire entre les diff&#233;rentes luttes qui le constituent (5). D'o&#249; la difficult&#233; aussi &#224; le d&#233;finir simplement ce dont profitent pleinement ses partisans toujours prompts &#224; dire &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article887&#034;&gt;qu'il n'existe pas&lt;/a&gt; si ce n'est en tant qu'&#233;pouvantail agit&#233; fr&#233;n&#233;tiquement par une droite conservatrice et r&#233;actionnaire et par l'extr&#234;me droite.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Non seulement le Wokisme existe bel et bien - ce que d&#233;montre cette &#233;tude fouill&#233;e et d&#233;sormais incontournable sur le sujet &#8211; mais il est plus que jamais &#224; consid&#233;rer comme un n&#233;o totalitarisme du fait de sa volont&#233; 1- &#224; substituer le discours militant &#224; la d&#233;marche scientifique 2- de d&#233;construire cette derni&#232;re et 3- &#224; faire taire toute opposition intellectuelle (&lt;em&gt;cancel culture&lt;/em&gt;). Ce que les universitaires, auteurs du livre en question, ont directement v&#233;cu. Port&#233; par le d&#233;voiement des sciences humaines et sociales, le Wokisme est dans son aboutissement une d&#233;construction en r&#232;gle de l'anthropologie sur laquelle est fond&#233;e notre civilisation. En ce sens, il est l'antith&#232;se de l'Esprit de d&#233;fense ainsi qu'une &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article878&#034;&gt;menace directe pour l'&#233;quilibre social et la paix civile.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;em&gt;Face &#224; l'obscurantisme woke&lt;/em&gt; est donc un livre salutaire que le plus grand nombre a tout int&#233;r&#234;t &#224; lire afin non seulement de s'armer intellectuellement mais aussi de faire acte de r&#233;sistance.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VALENTIN&lt;/span&gt; (Pierre), &lt;em&gt;Comprendre la r&#233;volution woke&lt;/em&gt;, Gallimard, 2023, 224 p. et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BRAUNSTEIN&lt;/span&gt; (Jean-Fran&#231;ois), &lt;em&gt;La religion woke&lt;/em&gt;, Grasset, 2022, 288 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. La &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article104&#034;&gt;bibliographie Esprit de d&#233;fense.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. H&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NIN&lt;/span&gt; (Emmanuelle), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SALVADOR&lt;/span&gt; (Xavier-Laurent), &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VERMEREN&lt;/span&gt; (Pierre) dir. &lt;em&gt;Face &#224; l'obsurantisme woke&lt;/em&gt;, Paris, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PUF&lt;/span&gt;, 2025, 464 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Xavier-Laurent &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SALVADOR&lt;/span&gt; est le fondateur de l'Observatoire d'&#201;thique Universitaire anciennement Observatoire du D&#233;colonialisme et des Id&#233;ologies identitaires.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Un exemple pourra &#234;tre cit&#233; &#224; travers l'affrontement entre les mouvements f&#233;ministe et transgenre. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MOUTOT&lt;/span&gt; (Dora) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STERN&lt;/span&gt; (Marguerite), &lt;em&gt;Transmania. Enqu&#234;te sur les d&#233;rives de l'id&#233;ologie transgenre&lt;/em&gt;, Magnus, 2024, 398 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;iframe allow=&#034;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; height=&#034;315&#034; referrerpolicy=&#034;strict-origin-when-cross-origin&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/IyZYIEzbbuw?si=SrmtY35If70WH1_h&#034; title=&#034;YouTube video player&#034; width=&#034;560&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SOMMAIRE&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;I- La subversion des institutions&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Wokisme&#160;: les raisons d'un succ&#232;s (Nathalie &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HEINICH&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Wokisme et &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;panique morale&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&#160;: du d&#233;ni des ph&#233;nom&#232;nes &#224; l'&#233;vitement du d&#233;bat (Sami &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BIASONI&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'institution scolaire &#224; l'heure de la d&#233;nonciation des &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;codes de la culture dominante&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (Xavier-Laurent &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SALVADOR&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La fabrique d'une utopie et son imposition totalitaire (C&#233;line &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MASSON&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Des Lumi&#232;res &#224; l'&#233;veil&#160;: accords et d&#233;saccords entre le lib&#233;ralisme et l'id&#233;ologie woke (Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VALENTIN&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le wokisme des grandes entreprises mondialis&#233;es au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XXI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle&#160;: pourquoi et jusqu'o&#249;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? (Michel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ALBOUY&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CSA&lt;/span&gt;, temple cach&#233; du wokisme&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? D&#233;cryptage du &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;barom&#232;tre de la diversit&#233;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (Vincent &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TOURNIER&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le christianisme est-il soluble dans le wokisme&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? (Andr&#233; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PERRIN&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;II&lt;/span&gt;- Sciences sans conscience&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Programm&#233;s pour se tromper&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? La nature humaine et l'id&#233;ologie (Samuel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FITOUSSI&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La science occidentale en proc&#232;s&#160;: wokisme, constructivisme et obscurantisme (Nicolas &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;WEILL&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PAROT&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'universit&#233; contre Darwin. Le d&#233;ni de la biologie et de la th&#233;orie de l'&#233;volution dans les sciences sociales (L&#233;onardo &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ORLANDO&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Id&#233;ologie, science et pratique biom&#233;dicale (Andr&#233;as &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BIKFALVI&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;L'emprise id&#233;ologique en sciences&#160;: l'oncologie clinique, un cas d'&#233;cole&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? (Joseph &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CICCOLINI&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La psychologie clinique &#224; l'&#232;re de la morale totale (Florent &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;POUPART&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Situation des Lettres &#224; l'Universit&#233; (Claude &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HABIB&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Post-modernisme et dogmatisme woke triompheront-ils de la d&#233;marche&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? (Claire &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAUX&lt;/span&gt; et Xavier &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LABAT&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SAINT&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VINCENT&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;III&lt;/span&gt;- Fracturations identitaires&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;De l'identit&#233; &#224; l'identitarisme&#160;: une d&#233;rive id&#233;ologique non sans effets sociopolitiques (Michel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MESSU&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Comment int&#233;grer les enfants d'immigr&#233;s par temps d'ignorantisme&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? (Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VERMEREN&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Wokisme, de l'intersectionnalit&#233; au multiculturalisme&#160;: l'enterrement de l'&#233;galit&#233; (Guylain &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHEVRIER&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Identit&#233;, d&#233;linquance et radicalisme islamiste&#160;: des liens profonds &#224; comprendre (Tarik &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;YILDIZ&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le voilement, instrument du &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;syst&#232;me-islam&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (Florence &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BERGEAUD&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BLACKLER&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;De la dhimmitude volontaire (Ren&#233;e &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FREGOSI&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les biais militants dans le traitement des in&#233;galit&#233;s entre hommes et femmes (Cyrille &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GODONOU&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#201;pilogue - Plaidoyer pour l'universalisme (Pierre-Andr&#233; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TAGUIEFF&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Les sc&#233;narios noirs de l'arm&#233;e fran&#231;aise</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Les-scenarios-noirs-de-l-armee-francaise</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Les-scenarios-noirs-de-l-armee-francaise</guid>
		<dc:date>2024-07-12T13:40:24Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>R&#233;silience</dc:subject>
		<dc:subject>Arm&#233;es</dc:subject>
		<dc:subject>Cyberguerre/Cyberd&#233;fense/Cybers&#233;curit&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Menaces</dc:subject>
		<dc:subject>&#201;tat/Institutions</dc:subject>
		<dc:subject>Armements</dc:subject>
		<dc:subject>G&#233;opolitique</dc:subject>
		<dc:subject>Nation/Coh&#233;sion nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Multi-milieux/Multi-champs</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre Ukraine-Russie</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre cognitive</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre hybride</dc:subject>
		<dc:subject>annonce-defilant</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SAVIANA&lt;/span&gt; (Alexandra), &lt;i&gt;Les sc&#233;narios noirs de l'arm&#233;e fran&#231;aise. Comprendre les menaces qui nous attendent&lt;/i&gt;, Paris, Robert Laffont, 2024, 236 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Geopolitique-193" rel="directory"&gt;G&#233;opolitique&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton870.jpg?1788464832' class='spip_logo spip_logo_right' width='94' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='262' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/2-15pngdocid1772-d0e9f8b2.png?1788465870' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;(Illustration - &lt;em&gt;L'Express&lt;/em&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Avec la naissance des grands &#233;tats-majors et des acad&#233;mies militaires au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle, les militaires ont pris l'habitude d'imaginer la prochaine guerre. &#192; cette fin, l'histoire militaire - celle notamment des batailles &#8211; fut particuli&#232;rement mobilis&#233;e. Plus qu'une source de m&#233;ditation sur les erreurs et les opportunit&#233;s manqu&#233;es, l'&#233;tude du pass&#233; permettait aussi de d&#233;gager des principes qui, &lt;em&gt;mutatis mutandis&lt;/em&gt;, participaient &#224; l'&#233;laboration de nouveaux plans. Si cette posture pr&#233;paratoire n'a pas disparu, faisant encore de la bataille d'Austerlitz un objet d'&#233;tude tactique et strat&#233;gique, les mutations technologiques contemporaines et la dilatation des champs de bataille &#224; l'&#232;re de la mondialisation obligent les Arm&#233;es &#224; se tourner plus que jamais vers le futur &#224; travers une d&#233;marche prospective pouvant aller jusqu'&#224; la science-fiction (1).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans un environnement mondialis&#233; particuli&#232;rement fluide, les menaces s'accumulent. Non seulement elles se d&#233;ploient dans les milieux physiques classiques (terre, air, mer) auxquels s'ajoutent de nouveaux milieux (espace exo-atmosph&#233;rique, grands fonds), mais ces menaces s'introduisent &#233;galement dans des champs d&#233;sormais immat&#233;riels (cyberespace, &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article778&#034;&gt;dimension cognitive)&lt;/a&gt; qui ne connaissent pas de fronti&#232;res et s'affranchissent des limites jusqu'&#224; pr&#233;sents connues (distance/temps, militaire/civil, soci&#233;t&#233;/individu, public/priv&#233;&#8230;). Index&#233;es sur l'&#233;volution rapide et exponentielle des technologies, ces menaces peuvent aujourd'hui s'hybrider au point de brouiller des situations jusqu'&#224; pr&#233;sent distinctes, et d'abolir le cycle paix/guerre/paix, faisant davantage parler de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;conflictualit&#233;s&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; que de conflits au sens conventionnel.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Plus que jamais, la guerre peut se faire sans&#8230; se faire, de mani&#232;re permanente et dans la continuit&#233; de relations internationales en apparence inchang&#233;es. Sans dispara&#238;tre, la menace militaire demeurera essentiellement m&#233;diatique et dissuasive alors que ce qui sera justement privil&#233;gi&#233; c'est l'&#233;vitement d'un conflit arm&#233;. De nombreuses actions hostiles et agressives peuvent d&#233;sormais se r&#233;aliser en dessous du seuil de l'engagement militaire. Elles auront pour objectifs l'intimidation, la coercition, la subversion voire la recherche d'un point de bascule sans pour autant aller jusqu'au d&#233;clenchement d'une v&#233;ritable confrontation militaire. En r&#233;sum&#233;, il s'agirait de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;gagner la guerre avant la guerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; pour reprendre l'expression du g&#233;n&#233;ral Thierry &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BURKHARD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (2).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est dans cette perspective de nouvelles conflictualit&#233;s que la journaliste Alexandra &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SAVIANA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'est int&#233;ress&#233;e aux scenarii actuellement &#224; l'&#233;tude au sein des &#233;tats-majors. &lt;em&gt;Les sc&#233;narios noirs de l'arm&#233;e fran&#231;aise&lt;/em&gt; passent en revue onze situations qui, sans tenir de la science-fiction, projettent nos arm&#233;es dans un futur proche (&#224; l'horizon de l'ann&#233;e 2030) &#224; partir de contextes g&#233;opolitiques d&#233;j&#224; existants. Du Maghreb &#224; l'espace en passant par la Turquie, Ta&#239;wan, les &#201;tats baltes, Madagascar&#8230; l'auteur a consult&#233; 106 experts dont des officiers de haut rang afin d'&#233;clairer onze menaces particuli&#232;rement cr&#233;dibles qui, si diff&#233;rentes soient-elles les unes des autres, seraient de nature &#224; d&#233;stabiliser profond&#233;ment notre pays soit en le mettant au bord d'un conflit mondial, r&#233;gional, voire civil, soit en l'amputant d'une partie de sa souverainet&#233;&#8230;&#160;&lt;/span&gt;&lt;span style=&#034;font-size: 14px;&#034;&gt;Chaque menace envisag&#233;e repose sur une situation g&#233;opolitique bien r&#233;elle qui d&#233;g&#232;nererait. Dans certains cas de figure, la crise d&#233;buterait directement sur des parties du territoire fran&#231;ais (&#238;les &#201;parses, Nouvelle-Cal&#233;donie), pour d'autres elle s'amorcerait dans des pays &#233;trangers mais avec des implications imm&#233;diates pour notre pays du fait d'alliances ou d'influences hostiles de la part d'acteurs locaux ou d'&#201;tats puissances. Toutes ces menaces ont un d&#233;nominateur commun &#224; savoir une remise en cause de notre r&#244;le &#224; l'&#233;chelle r&#233;gionale, mondiale, voire de notre souverainet&#233;. Dans tous les cas, nos forces arm&#233;es seraient plac&#233;es dans des situations capacitaires critiques.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Si l'outil militaire n'est pas le seul volet de la r&#233;ponse face &#224; une crise internationale, il demeure cependant indispensable et incontournable pour peser dans un rapport de force et dissuader. Or, l'arm&#233;e fran&#231;aise actuelle est-elle en capacit&#233; de dissuader &#224; tous les &#233;tages du spectre des menaces&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? Comment peut-elle se pr&#233;parer &#224; une &#233;ventuelle crise - voire &#224; un conflit - dans un environnement g&#233;opolitique complexe dont les tensions hautement inflammables ne peuvent plus &#234;tre d&#233;corr&#233;l&#233;es &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?rubrique61&#034;&gt;de graves crises s&#233;curitaires et int&#233;rieures&lt;/a&gt; &#224; la vie du pays. Le cauchemar pourrait ainsi avoir plusieurs visages&#160;: celui d'une conjonction entre un conflit ext&#233;rieur t&#233;lescopant une crise int&#233;rieure, celui d'un conflit international s'invitant sur la sc&#232;ne int&#233;rieure, ou bien celui d'une faiblesse int&#233;rieure d&#233;clenchant opportun&#233;ment une crise internationale.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Au fond, ce qui traverse en filigrane l'ouvrage d'Alexandra &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SAVIANA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est moins l'id&#233;e de la faiblesse de nos arm&#233;es que celle de la soci&#233;t&#233; qu'elles ont &#224; d&#233;fendre. Derri&#232;re la mutation en cours de notre outil militaire et des in&#233;vitables questions budg&#233;taires que cela pose, la journaliste conclut sur le point de loin le plus essentiel &#224; savoir notre volont&#233; de nous d&#233;fendre. C'est ici que l'enjeu de la guerre cognitive appara&#238;t. Si un chapitre du livre lui est sp&#233;cifiquement consacr&#233; (sc&#233;nario 10), on comprendra &#233;galement que la menace dans le champ cognitif traverse tous les cas abord&#233;s. Plus que jamais rendue possible avec la dilatation du champ informationnel interconnect&#233; et la mont&#233;e en puissance des intelligences artificielles, cette guerre qui se m&#232;ne dor&#233;navant dans les esprits a pour objectif de miner les mod&#232;les culturels et politiques, de transformer les perceptions, de d&#233;placer les centres d'int&#233;r&#234;t et d'affaiblir les forces morales de la Nation. C'est, &lt;em&gt;in fine&lt;/em&gt;, la &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?rubrique14&#034;&gt;r&#233;silience&lt;/a&gt; de la soci&#233;t&#233; &#8211; pour ne pas dire l'Esprit de D&#233;fense avec d'autres mots - qui est directement questionn&#233;e.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;iframe allow=&#034;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&#034; allowfullscreen=&#034;&#034; frameborder=&#034;0&#034; height=&#034;315&#034; referrerpolicy=&#034;strict-origin-when-cross-origin&#034; src=&#034;https://www.youtube.com/embed/GL4wrBKICaw?si=xYVEM4scI1fwJGdc&#034; title=&#034;YouTube video player&#034; width=&#034;560&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 1 &#8211; La guerre &#233;clate entre le Maroc et l'Alg&#233;rie avec pour cons&#233;quence une intensification des flux migratoires en M&#233;diterran&#233;e. L'importance des communaut&#233;s alg&#233;rienne et marocaine sur notre sol importe aussit&#244;t le conflit dans l'Hexagone. En fait, c'est toute la r&#233;gion sah&#233;lienne qui est d&#233;stabilis&#233;e avec des organisations djihadistes qui, d&#233;sormais, ne sont plus contenues aux fronti&#232;res des deux pays maghr&#233;bins. L'Alg&#233;rie, qui subit des revers militaires, est la plus expos&#233;e par ce regain de la menace islamiste. En guise d'&#233;chappatoire, et sous influence russe, le pouvoir alg&#233;rien fait alors le choix d'une politique de plus en plus agressive &#224; l'encontre de la France.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 2 &#8211; Une offensive a&#233;rienne isra&#233;lienne contre les installations nucl&#233;aires iraniennes d&#233;clenche un embrasement r&#233;gional. La guerre s'&#233;tend imm&#233;diatement au Liban o&#249; le Hezbollah prend en otage une &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FINUL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; impuissante arm&#233;e par 700 militaires fran&#231;ais. Les cyberattaques s'intensifient contre les puissances occidentales, des prises d'otages ont lieu et l'Iran soumet le d&#233;troit d'Ormuz &#224; un blocus qui d&#233;clenche des affrontements avec les marines occidentales (dont la France). Accapar&#233;s par une campagne pr&#233;sidentielle, les Etats-Unis restent en retrait et laissent Oman et l'Arabie Saoudite jouer les bons offices. Incapable de peser, la France perd son influence dans cette r&#233;gion du monde.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 3 &#8211; Alors que la guerre en Ukraine semble gel&#233;e, l'&#233;lection &#224; la pr&#233;sidence de Donald &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TRUMP&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, en novembre 2024, change la donne strat&#233;gique au coeur de l'Europe. La nouvelle administration am&#233;ricaine normalise ses relations avec Moscou et prend la d&#233;cision de retirer l'arm&#233;e am&#233;ricaine du th&#233;&#226;tre europ&#233;en au profit du th&#233;&#226;tre asiatique. Cette d&#233;vitalisation de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; pose plus que jamais la question d'une Europe de la d&#233;fense et de son autonomie strat&#233;gique qu'aucun pays de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;UE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; n'est alors en mesure d'assurer &#224; commencer par la France qui appara&#238;t comme une &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;une petite joueuse&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. La Russie pousse son avantage en d&#233;stabilisant les &#201;tats baltes par des flux migratoires en provenance de Bi&#233;lorussie, et en fomentant un coup d'&#201;tat en Moldavie. Au nom de la d&#233;fense des minorit&#233;s russes opprim&#233;es, Moscou finit par envahir les &#201;tats baltes et d&#233;clenche un conflit direct avec l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. D'abord en retrait les Etats-Unis sont contraints d'intervenir face &#224; une situation de plus en plus hors de contr&#244;le. L'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; se resoude et les revers militaires am&#232;nent Moscou &#224; franchir le seuil de l'emploi des armes nucl&#233;aires tactiques. Une r&#233;volte politique est sur le point d'&#233;clater &#224; Moscou.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 4 &#8211; La mort du dirigeant bi&#233;lorusse Alexandre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LOUKACHENKO&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ouvre une p&#233;riode de vacance du pouvoir qui est une opportunit&#233; pour l'opposition d&#233;mocratique. Celle-ci se heurte cependant &#224; une r&#233;pression de plus en plus dure de la part du successeur de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LOUKACHENKO&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Les pays de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;UE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; soutiennent cette opposition et l'aident &#224; se structurer mais Moscou intervient pour soutenir le pouvoir bi&#233;lorusse. C'est une v&#233;ritable guerre civile qui d&#233;bute provoquant des flux de r&#233;fugi&#233;s vers la Pologne. Les Etats-Unis ne veulent pas s'engager dans une crise et laissent les Europ&#233;ens, notamment la France (nation-cadre de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; en Roumanie), en premi&#232;re ligne. &#192; la t&#234;te d'une coalition, la France est contrainte de renforcer ses moyens militaires aux fronti&#232;res m&#234;me de la Russie alors qu'un gouvernement de transition bi&#233;lorusse est proclam&#233; et que la Russie d&#233;ploie d&#233;sormais des armes nucl&#233;aires sur le territoire bi&#233;lorusse.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 5 &#8211; Revendiquant l'archipel des &#238;les &#201;parses, Madagascar utilise l'influence chinoise contre la France. Un accord entre Antananarivo et P&#233;kin permet d&#233;sormais l'intrusion de b&#226;timents militaires chinois dans notre&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ZEE&lt;/span&gt;&#160;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;comme ces derniers le font d&#233;j&#224; en&#160;Mer de Chine. La faiblesse de la pr&#233;sence militaire fran&#231;aise dans la r&#233;gion est accentu&#233;e par un travail d'influence qui divise l'opinion publique fran&#231;aise sur le th&#232;me du &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;colonialisme&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Contrainte &#224; un &lt;em&gt;statu quo&lt;/em&gt; qui l'oblige &#224; partager &lt;em&gt;de facto&lt;/em&gt; la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ZEE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; des &#238;les &#201;parses avec Madagascar, la France voit aussi l'&#206;le Maurice voisine profiter de la situation pour remettre en cause le statut de Tromelin qu'elle revendique &#233;galement.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 6 &#8211; La fin de l'op&#233;ration Barkhane et le d&#233;sengagement militaire fran&#231;ais qui s'ensuit plonge une partie du continent africain dans le chaos. L'arriv&#233;e au pouvoir d'une junte militaire malienne anti-fran&#231;aise produit un effet domino qui s'&#233;tend rapidement &#224; d'autres pays voisins&#160;: Burkina-Faso, Niger, C&#244;te d'Ivoire&#8230; Surtout, le retournement de l'alli&#233; tchadien entra&#238;ne aussi celui du S&#233;n&#233;gal. Ce sont tous les points d'appui historiques de la France en Afrique qui disparaissent en moins de dix ans, avec un changement de paradigme &#224; la cl&#233;&#160;: d'une collaboration occidentale avec des &#201;tats africains cherchant &#224; endiguer le djihadisme, on passe &#224; des juntes militaires sous influence russe qui d&#233;sormais pactisent localement avec les organisations djihadistes. Les uns comme les autres privil&#233;gient des int&#233;r&#234;ts locaux rendant cette vaste partie de l'Afrique incontr&#244;lable. Russes et djihadistes se combattent sur fond de d&#233;soccidentalisation et r&#233;surgence d'un califat.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 7 &#8211; La Chine entre en guerre contre les Etats-Unis et leurs alli&#233;s au sujet de Ta&#239;wan. Cet embrasement r&#233;gional est pr&#233;c&#233;d&#233; d'une d&#233;stabilisation du Moyen-Orient qui commence par une flamb&#233;e du prix des hydrocarbures. Alors que le choc p&#233;trolier plonge les pays europ&#233;ens dans des difficult&#233;s &#233;conomiques, sociales et politiques, P&#233;kin joue de son contr&#244;le sur la dette djiboutienne, pour demander la fermeture de la base fran&#231;aise sur son sol. La d&#233;stabilisation de la position strat&#233;gique fran&#231;aise au Moyen-Orient se conjugue avec les difficult&#233;s europ&#233;ennes et l'inqui&#233;tude des p&#233;tromonarchies face &#224; l'Iran. Washington est oblig&#233; de r&#233;investir des moyens militaires, notamment navals, au Moyen-Orient. C'est le moment attendu par P&#233;kin pour lancer une offensive &#233;clair sur Ta&#239;wan. Alors que les Etats-Unis tentent de gagner du temps pour organiser une coalition, les Europ&#233;ens se contentent de sanctions &#233;conomiques. La France qui dispose d'une marine oc&#233;anique et a des int&#234;r&#234;ts r&#233;gionaux en Asie-Pacifique subit des pertes. En tentant un blocus des routes du p&#233;trole &#224; destination de la Chine dans le Golfe Persique, le porte-avions Charles-de-Gaulle est attaqu&#233; et gravement touch&#233;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 8 &#8211; Les tensions entre la Gr&#232;ce et la Turquie aboutissent &#224; un conflit lorsque cette derni&#232;re prend la d&#233;cision d'envahir des &#238;lots grecs inhabit&#233;s en Mer &#201;g&#233;e. L'action, plus symbolique que strat&#233;gique, ouvre une crise au sein de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OTAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;UE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. La France, li&#233;e &#224; la Gr&#232;ce par un accord de d&#233;fense bilat&#233;ral, devient la nation-cadre d'une coalition destin&#233;e &#224; d&#233;fendre les int&#233;r&#234;ts d'Ath&#232;nes. La confrontation avec la Turquie est d'abord a&#233;ronavale mais elle se solde par des pertes sensibles face &#224; une arm&#233;e turque puissante.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 9 &#8211; Alors qu'un puissant cyclone frappe les Antilles fran&#231;aises et mobilise les forces arm&#233;es ainsi que la s&#233;curit&#233; civile, un deuxi&#232;me cyclone tout aussi d&#233;vastateur frappe, quelques jours plus tard, la Nouvelle-Cal&#233;donie. Les infrastructures sensibles sont paralys&#233;es sur la grande &#238;le, et la population locale&#160;ne peut recevoir une aide d&#233;j&#224; engag&#233;e de l'autre c&#244;t&#233; de la plan&#232;te. La situation d&#233;g&#233;n&#232;re rapidement et ouvre la porte aux influences &#233;trang&#232;res&#160;: australienne, n&#233;o-z&#233;landaise et, surtout, chinoise. S'appuyant sur la proximit&#233; des &#238;les Salomon avec lesquelles elle est li&#233;e par un accord de coop&#233;ration, la Chine profite du climat insurrectionnel pour encourager - avec des actions d'influence - les rendications kanakes &#224; l'ind&#233;pendance. Dans le m&#234;me temps, elle exerce une autre influence sur Djibouti pour faire fermer la base militaire fran&#231;aise qui s'y trouve. Pouss&#233; dans ses rentranchements, Paris finit par organiser un r&#233;f&#233;rendum o&#249; c'est le &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;oui&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; &#224; l'ind&#233;pendance qui l'emporte contre toute attente mais d'une courte t&#234;te. La France est quasiment &#233;vinc&#233;e de l'Indo-Pacifique.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 10 &#8211; Un sc&#233;nario qui &#233;tudie les effets d'une guerre cognitive sur les moyen et court termes &#224; l'occasion d'une &#233;lection pr&#233;sidentielle. Alors que l'opinion publique fran&#231;aise est &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;model&#233;e&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; depuis des mois &#8211; voire des ann&#233;es &#8211; dans un champ informationnel expos&#233; aux &lt;em&gt;infox&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;fake news&lt;/em&gt;/&lt;em&gt;deep fake&lt;/em&gt;), les r&#233;seaux sociaux pertubent gravement la communication des diff&#233;rents candidats &#224; l'approche des scrutins. Dans le m&#234;me temps, le pays fait l'objet de cyberattaques agressives (infrastructures, pillages de donn&#233;es&#8230;) qui entretiennent des troubles et une inqui&#233;tude sociale permanente. L'ing&#233;rence de la Russie et de la Chine sont d&#233;sign&#233;es.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sc&#233;nario 11 &#8211; Un exercice interalli&#233; avec les Etats-Unis, re&#231;u comme une provocation par P&#233;kin, d&#233;clenche un incident dans l'Himalaya entre militaires indiens et chinois. Cet incident d&#233;g&#233;n&#232;re en un v&#233;ritable conflit dans lequel la France se retrouve &#8211; du fait de son partenariat militaire avec New-Delhi &#8211; en premi&#232;re ligne. Plut&#244;t que d'affronter directement les Etats-Unis, la Chine d&#233;cide de frapper le maillon faible &#224; savoir les Europ&#233;ens dont la France au premier rang. L'offensive vient de l'espace o&#249; les constellations de satellites fran&#231;ais et europ&#233;ens sont aveugl&#233;es ou d&#233;truites par un programme militaire spatial chinois mis en place depuis plusieurs ann&#233;es d&#233;j&#224;. Le sc&#233;nario met ainsi en avant la course &#224; la puissance militaire spatiale que les Chinois entreprennent depuis des d&#233;cennies avec d'importants moyens. Le moment venu, ils sont en mesure de plonger la France et les autres pays europ&#233;ens dans une &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;nuit informationnelle&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Si les &#201;tats-Unis aident &#224; r&#233;tablir provisoirement les communications satellitaires, l'Europe spatiale d&#233;pend d&#233;sormais d'op&#233;rateurs priv&#233;s non-europ&#233;ens (3&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;).&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. En 2020, l'&lt;a href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/aid&#034;&gt;Agence de l'Innovation de la D&#233;fense (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AID&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;/a&gt; a mis sur pied une &#233;quipe d'auteurs de science-fiction dont le travail est d'imaginer les seuils de rupture technologique, les &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;capacit&#233;s militaires disruptives&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; ainsi que les menaces qui en d&#233;couleraient pour les conflits &#224; venir jusqu'&#224; l'horizon des ann&#233;es 2090. Cette &lt;a href=&#034;https://redteamdefense.org/decouvrir-la-red-team&#034;&gt;&lt;em&gt;Red Team&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; est co-pilot&#233;e par l'&lt;a href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/ema&#034;&gt;&#201;tat-Major des Arm&#233;es (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;EMA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;),&lt;/a&gt; la &lt;a href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/dga&#034;&gt;Direction G&#233;n&#233;rale de l'Armement (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DGA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;/a&gt; et la &lt;a href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/dgris&#034;&gt;Direction G&#233;n&#233;rale des Relations Internationales et Strat&#233;giques (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DGRIS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;).&lt;/a&gt; Sans entrer dans cette conceptualisation, davantage tourn&#233; vers les pratiques strat&#233;gique et tactique, le wargaming fait aussi l'objet d'une red&#233;couverte depuis ces dix derni&#232;res ann&#233;es. Il s'impose d&#233;sormais comme un v&#233;ritable outil de formation, de planification, et de prospection pour le commandement. Institutionnalis&#233; au sein du &lt;a href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/cicde/fonction-wargaming-jeu-guerre&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CICDE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; de l'&#201;cole militaire, il est mis en &#339;uvre par une &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article93&#034;&gt;Cellule Jeu de Guerre du Commandement du Combat Futur.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;em&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MINARM&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; [en ligne], &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;La vision strat&#233;gique du chef d'&#233;tat-major des arm&#233;es&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; [consult&#233; le 8&#160;juillet 2024]. Disponible sur &lt;a class=&#034;spip_url spip_out auto&#034; href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/ema/chef-detat-major-armees/vision-strategique-du-chef-detat-major-armees-fresgb&#034; rel=&#034;nofollow external&#034;&gt;https://www.defense.gouv.fr/ema/chef-detat-major-armees/vision-strategique-du-chef-detat-major-armees-fresgb&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. On pensera notamment au r&#244;le jou&#233; par l'entreprise&#160;&lt;a href=&#034;https://www.starlink.com/&#034;&gt;Starlink&lt;/a&gt; d'Elon &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MUSK&lt;/span&gt; dans la guerre en Ukraine.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Crois ou meurt&#160;!</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Crois-ou-meurt</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Crois-ou-meurt</guid>
		<dc:date>2024-07-06T12:12:47Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Terreur/Terrorisme</dc:subject>
		<dc:subject>Histoire</dc:subject>
		<dc:subject>Philosophie/Th&#233;ologie/Post-v&#233;rit&#233;</dc:subject>
		<dc:subject>Politique</dc:subject>
		<dc:subject>Gauche intellectuelle/Gauchisme culturel/Luttes intersectionnelles</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Totalitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>Crise/R&#233;volution</dc:subject>
		<dc:subject>Jean-Cl&#233;ment Martin</dc:subject>
		<dc:subject>Claude Qu&#233;tel</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt; (Claude), &lt;i&gt;Crois ou meurs&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;! Histoire incorrecte de la R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/i&gt;, Paris, Tallandier/Perrin, 2019, 510 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Revolution-francaise" rel="directory"&gt;R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton862.jpg?1788464822' class='spip_logo spip_logo_right' width='101' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;&#034;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CROIS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MEURS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;!&#034; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; L'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HISTOIRE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; R&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VOLUTION&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FRAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#199;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;AISE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TELLE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ELLE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DEVRAIT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#202;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TRE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ENSEIGN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;E&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Ancien directeur de recherche au &lt;a href=&#034;https://www.cnrs.fr/fr&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CNRS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; et directeur scientifique du &lt;a href=&#034;https://www.memorial-caen.fr/&#034;&gt;M&#233;morial de Caen,&lt;/a&gt; &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?rubrique175&#034;&gt;Claude &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; est un historien qui s'est particuli&#232;rement pench&#233; sur la Deuxi&#232;me Guerre mondiale et la p&#233;riode de l'Ancien R&#233;gime. Son dernier ouvrage s'int&#233;resse &#224; la R&#233;volution fran&#231;aise dont il nous livre avec brio un r&#233;cit circonstanci&#233; et &#233;rudit.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Au fil des pages, on red&#233;couvrira une histoire que beaucoup penseront d&#233;j&#224; conna&#238;tre &#224; travers les images d'&#201;pinal li&#233;es &#224; l'&#233;v&#233;nement&#160;: &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article553&#034;&gt;prise de la Bastille,&lt;/a&gt; &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article554&#034;&gt;F&#234;te de la F&#233;d&#233;ration,&lt;/a&gt; &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article371&#034;&gt;ex&#233;cution du Roi Louis &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;,&lt;/a&gt; affrontement entre la Gironde et la Montagne, &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article407&#034;&gt;Guerre de Vend&#233;e&#8230;&lt;/a&gt; C'est que l'enseignement de la R&#233;volution fran&#231;aise demeure pr&#233;gnant depuis plus d'un si&#232;cle au sein de l'&#201;cole r&#233;publicaine. Tout &#233;l&#232;ve ayant suivi un cursus scolaire a minima aura &#233;t&#233; au moins une fois en contact, soit &#224; travers un programme d'Histoire soit un programme d'&#201;ducation civique, avec le cat&#233;chisme r&#233;publicain faisant de la R&#233;volution une p&#233;riode cl&#233; de notre histoire contemporaine.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cependant le sous-titre du livre &#8211; &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Histoire incorrecte de la R&#233;volution fran&#231;aise&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - donnera la perspective choisie d'embl&#233;e par l'auteur&#160;: d&#233;construire l'histoire de la R&#233;volution telle qu'elle fut justement &#8211; et continue d'&#234;tre - transmise &#224; des g&#233;n&#233;rations de Fran&#231;ais, &#224; savoir un &#233;v&#233;nement matriciel vertueux dans le meilleur des cas&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; au pire une intention philanthropique (&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;progressiste&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; dirions-nous de nos jours) qui conna&#238;t un &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;d&#233;rapage&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; &#224; partir de 1793. Un d&#233;rapage regrettable auquel la R&#233;volution dans son ensemble ne saurait &#234;tre r&#233;duite, et qui ne remet nullement en cause le bien-fond&#233; universel des id&#233;es qui transform&#232;rent la France &#224; partir du printemps 1789.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; remet donc &#224; plat les &#233;v&#233;nements qui vont de la convocation des &#233;tats g&#233;n&#233;raux jusqu'&#224; la prise du pouvoir du 18 brumaire par Bonaparte. Avec la rigueur de l'historien, il garde un fil chronologique et factuel, &#233;tay&#233; par de nombreuses sources et t&#233;moignages. Si l'&#233;criture historique demeure toujours une interpr&#233;tation, l'auteur s'en tient d'abord et avant tout aux faits, donnant syst&#233;matiquement la parole aux acteurs des &#233;v&#233;nements, dont il livre une tr&#232;s utile succession de portraits, mais aussi &#224; des historiens qu'une historiographie favorable &#224; la R&#233;volution s'est empress&#233;e de faire oublier (Hyppolyte &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TAINE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, Auguste &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;COCHIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GAXOTTE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;...). Sans jamais d&#233;tacher les id&#233;es politiques de leur contexte d'origine, en restituant leurs relations avec les faits, loin de toute interf&#233;rence avec les &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;lunettes du pr&#233;sent&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, il d&#233;montre avec clart&#233; les dynamiques profondes &#224; l'&#339;uvre &#224; partir de mai 1789. Partant, c'est l'ensemble de la logique r&#233;volutionnaire qui est mise en &#233;vidence, et qui vient remettre en cause bien des id&#233;es re&#231;ues et impos&#233;es par l'&#201;cole r&#233;publicaine de la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;III&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; R&#233;publique &#224; nos jours.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Que montre Claude &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;? Si pour un non sp&#233;cialiste, le qualificatif d' &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;histoire incorrecte&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; pourrait para&#238;tre surfait tant les faits sont d&#233;j&#224; connus (mais encore faudrait-il les restituer objectivement), l'explication factuelle nous r&#233;v&#232;le une R&#233;volution dont l'incroyable violence n'est ni un hasard ni un accident de l'Histoire. Les faits ne sont ainsi jamais d&#233;tach&#233;s des id&#233;es qui les produisent&#160;: la Libert&#233;, l'&#201;galit&#233;, la Fraternit&#233;, la Vertu... L'auteur n'isole pas pour autant ces id&#233;es pour en faire des abstractions dont la valeur &#233;mancipatrice constituerait en soi une justification qui finirait par gommer les faits eux-m&#234;mes. Cette violence meurtri&#232;re qui a balay&#233; la France durant une d&#233;cennie est, en fait, consubstantielle &#224; une R&#233;volution dont la r&#233;alit&#233; a pr&#233;c&#233;d&#233; la qualification historiographique moderne du totalitarisme. De fait, le d&#233;cha&#238;nement de meurtres, de supplices, de massacres et d'ex&#233;cutions auxquels on assiste n'est pas anarchique. Il t&#233;moigne moins de d&#233;sordres que d'un &#233;v&#233;nement ins&#233;cable, qui offre au contraire une unit&#233; profonde. La R&#233;volution ne se divise pas en une bonne r&#233;volution de 1789 &#224; 1793 et une autre qui connaitrait un &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;d&#233;rapage&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; &#224; partir de 1793. Elle forme un bloc et reste un tout coh&#233;rent bien plus anim&#233; par une logique id&#233;ologique que par la conjoncture&#160;: cette derni&#232;re ne faisant qu'exacerber ou att&#233;nuer une nature violente intrins&#232;que.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Certes, la R&#233;volution a promu la Nation au d&#233;triment de la Monarchie, et elle a largement &#233;t&#233; le fait de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;patriotes&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; au sein des assembl&#233;es et des foules. Cette Nation n'est cependant en rien partag&#233;e par l'ensemble de la soci&#233;t&#233;, car elle demeure fondamentalement brutale et injuste dans sa volont&#233; &#224; vouloir d&#233;truire les h&#233;ritages de l'Ancien R&#233;gime. Quant aux &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;patriotes&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, ils repr&#233;sentent une minorit&#233; souvent autoproclam&#233;e, press&#233;e d'an&#233;antir les... traditions et assoif&#233;e du sang d'autres Fran&#231;ais dans une soci&#233;t&#233; pourtant bien plus homog&#232;ne culturellement qu'elle ne l'est de nos jours.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cette unit&#233; et cette coh&#233;rence, M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; nous les restitue d&#232;s le d&#233;but de l'ouvrage avec &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Le poison du philosophisme&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, un premier chapitre o&#249; est pos&#233; le cadre intellectuel de la R&#233;volution. Celui d'o&#249; d&#233;coulera l'univers politique, social et mental de la R&#233;volution. Il montre ainsi en quoi l'essor de la philosophie des Lumi&#232;res est indissociable d'une id&#233;e d'utopie et de progr&#232;s que beaucoup ont voulu, encore jusqu'&#224; nos jours, nous pr&#233;senter comme des valeurs positives et &#233;mancipatrices. Loin d'ignorer la force des id&#233;es ni leur influence sur une opinion publique naissante, l'auteur dessine le cadre id&#233;ologique de la R&#233;volution mais sans le revisiter &#224; l'aune d'une id&#233;ologie du pr&#233;sent. Il pr&#233;sente ce cadre tel qu'il fut en son temps&#160;: d'embl&#233;e mortif&#232;re. Son travail se distinguera donc de celui de ceux qui ont voulu lisser et id&#233;aliser la R&#233;volution (et les Lumi&#232;res), l'exon&#233;rer de son caract&#232;re intrins&#232;quement meurtrier&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; ceux dont on percevra les arri&#232;re-pens&#233;es &#224; l'&#339;uvre dans les mythes r&#233;publicains commun&#233;ment admis, souvent &#233;tay&#233;s de mani&#232;re sous-jacente par un militantisme jacobino-marxiste. Du progr&#232;s et de l'utopie &#233;rig&#233;s en religion, il ne sort aucun avenir radieux mais, au contraire, d'in&#233;vitables contradictions avec le pays r&#233;el, ces derni&#232;res ne pouvant &#234;tre r&#233;solues qu'&#224; travers des voies totalitaires et justifi&#233;es par le pire des cynismes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Bref, c'est une v&#233;ritable d&#233;construction de la R&#233;volution telle qu'elle est encore enseign&#233;e du cycle primaire au lyc&#233;e et jusqu'&#224; l'universit&#233; &#224; laquelle aboutit la r&#233;flexion de M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Une r&#233;flexion qui n'analyse pas au prisme d'une quelconque interpr&#233;tation id&#233;ologique ou militante - ce en quoi elle emporte l'adh&#233;sion&#160;-, mais qui pose les faits sans prendre parti, restituant les responsabilit&#233;s des uns et des autres dans cet immense carnage et g&#226;chis que fut la R&#233;volution fran&#231;aise. Ce jusque dans la D&#233;claration des Droits de l'Homme et du Citoyen&#160;: le credo encore actuel d'une doxa scolaire qui voudrait oublier que l'on massacr&#226;t aussi au nom des valeurs de cette d&#233;claration.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;em&gt;Crois ou meurs&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;!&lt;/em&gt; (1) est un r&#233;cit vivant et fouill&#233;. Le lecteur sera amen&#233; &#224; parcourir les rues de Paris avec les sans-culottes. Il ira &#224; la rencontre du sinistre Jean-Paul &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARAT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1743-1793), et sera saisi par l'atroce mort de la Princesse de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAMBALLE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1749-1792). Il pourra &#233;galement assister aux r&#233;unions houleuses de la Constituante et de la Convention comme il entendra les vocif&#233;rations et les appels au meurtre des &#233;crivains et &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;journalistes&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; r&#233;volutionnaires. Dans un contexte sanglant de violence politique et sociale, il peinera toujours &#224; comprendre l'incapacit&#233; d&#233;cisionnelle d'un Roi qui, pourtant lucide, rate toutes les occasions d'inverser le cours des &#233;v&#233;nements. Si ce n'est que ledit souverain resta profond&#233;ment moral face au d&#233;cha&#238;nement de l'immoralit&#233;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est donc un livre aussi efficace que courageux, allant &#224; contresens de l'enseignement officiel de la R&#233;volution fran&#231;aise, que Claude &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; nous donne &#224; lire. Il m&#233;rite pleinement son titre d' &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;histoire incorrecte&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; &#224; vouloir restituer ce que devrait &#234;tre tout travail d'un historien. Au m&#234;me titre que les travaux d'un &lt;a href=&#034;https://www.cairn.info/revue-histoire-economie-et-societe-2010-1-page-3.htm&#034;&gt;Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHAUNU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;,&lt;/a&gt; d'un &lt;a href=&#034;https://www.radiofrance.fr/personnes/alexandre-soljenitsyne&#034;&gt;Alexandre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SOLJENITSYNE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;,&lt;/a&gt; d'un Reynald &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SEYCHER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, d'un Alain G&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RARD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ou encore d'un Patrice &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GUENIFFEY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, Claude &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; a conscience qu'il donne &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;un coup de pied dans la fourmili&#232;re&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; (2) alors qu'il n'y a objectivement aucune pol&#233;mique dans ses propos &#8211; tr&#232;s factuels r&#233;p&#233;tons-le&#160;-, si ce n'est celle que voudraient entretenir les id&#233;ologues et autres gardiens du temple r&#233;publicain (3). &#192; ce sujet, et ce n'est pas la moindre des contributions de &lt;em&gt;Crois ou meurs&lt;/em&gt;, on trouvera en fin d'ouvrage un tr&#232;s utile essai d'historiographie critique o&#249; l'auteur retrace l'histoire de l'histoire de la R&#233;volution fran&#231;aise (4)&#160;: une lecture pr&#233;alable incontournable pour tout professeur devant faire un cours sur la R&#233;volution.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Pour finir, on attirera aussi l'attention sur l'importance fondamentale de la dimension utopique port&#233;e par la R&#233;volution fran&#231;aise. Une dimension bien mise en &#233;vidence, qui lui donne un v&#233;ritable fil conducteur &#224; la fois dans sa r&#233;alit&#233; philosophique comme dans celle de ses faits historiques. Cette r&#233;flexion sur l'utopie meurtri&#232;re de la R&#233;volution entrera donc en r&#233;sonnance mutatis mutandis avec une autre r&#233;flexion&#160;: celle de Fr&#233;d&#233;ric &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ROUVILLOIS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; au sujet de la r&#233;volution national-socialiste (5). Quand bien m&#234;me les motivations id&#233;ologiques et les &#233;poques demeurent-elles incomparables, l'utopie s'est mu&#233;e dans les deux cas en cauchemar pour de nombreux opposants et innocents. Faudrait-il oublier que Claude &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est aussi un sp&#233;cialiste de l'Histoire de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale (6)&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;__________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;L'expression est de Jacques &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MALLET&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1749-1800) dans &lt;em&gt;Le Mercure de France&lt;/em&gt; du 17&#160;octobre 1789. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Claude), &lt;em&gt;Crois ou meurs&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;! Histoire incorrecte de la R&#233;volution fran&#231;aise&lt;/em&gt;, Paris, Tallandier/Perrin, 2019,&#160;p. 135.&#160;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Son entretien du lundi 25&#160;mars 2019 &#224; l'&#233;mission &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;L'invit&#233; du 12/13&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; sur la radio &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RCJ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Parmi ceux-ci citons l'universitaire Jean-Cl&#233;ment &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; aujourd'hui &#224; la retraite. Ancien professeur &#224; l'Universit&#233; de Paris I-Panth&#233;on Sorbonne, membre de la &lt;a href=&#034;https://www.etudesrobespierristes.com/&#034;&gt;Soci&#233;t&#233; des &#201;tudes Robespierristes (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;),&lt;/a&gt; directeur de la collection &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;R&#233;volutions&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; aux &#233;ditions Vend&#233;miaire, et &lt;a href=&#034;https://blogs.mediapart.fr/jean-clement-martin/blog&#034;&gt;blogueur du site &lt;em&gt;M&#233;diapart&lt;/em&gt;,&lt;/a&gt; Jean-Cl&#233;ment &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est l'exemple m&#234;me d'un enseignant id&#233;ologiquement engag&#233;, l'un des thurif&#233;raires contemporains de la R&#233;volution se situant dans l'h&#233;ritage des historiens communistes Albert &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MATHIEZ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et Albert &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SOBOUL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Son nom revient fr&#233;quemment du fait de l'abondance de sa production, et de son opposition &#224; Reynald &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SECHER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; sur la question du &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;g&#233;nocide&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; vend&#233;en. Une opposition qui ne fut pas seulement scientifique, mais qui fut aussi souterraine en bloquant &#224; son contradicteur l'acc&#232;s &#224; une carri&#232;re universitaire. Ayant dirig&#233; un Dictionnaire de la contre-r&#233;volution paru en 2011 et dans lequel M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SECHER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; n'est pas m&#234;me cit&#233;, il a orient&#233; ses &#233;tudes vers une &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;compr&#233;hension&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; de la violence r&#233;volutionnaire pour ne pas dire, en clair, une relativisation de celle-ci. Selon lui, l'horreur des massacres a toujours exist&#233; quelles que soient les &#233;poques, et le fait que les Vend&#233;ens n'aient pas constitu&#233; un groupe identifi&#233; en tant que tel interdit l'emploi du terme &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;g&#233;nocide&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. Les travaux de M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; vont dans le sens d'une exon&#233;ration de la perversion id&#233;ologique qui a pr&#233;c&#233;d&#233; la violence politique et physique de la R&#233;volution. Et s'il convient de r&#233;futer toute explication monocausale d'un &#233;v&#233;nement historique, &lt;em&gt;a fortiori&lt;/em&gt; un &#233;v&#233;nement aussi complexe que la R&#233;volution fran&#231;aise, la question de sa nature id&#233;ologique reste au c&#339;ur du sujet ind&#233;pendamment de son instrumentalisation a posteriori par les diverses &#233;coles historiques, plus particuli&#232;rement l'&#201;cole marxiste et ses d&#233;clinaisons contemporaines. C'est une &#233;lite intellectuelle &#8211; parmi laquelle M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; souligne la repr&#233;sentation significative de juristes et d'avocats - qui a jou&#233; un r&#244;le majeur dans le d&#233;clenchement de la R&#233;volution, et qui l'a r&#233;alis&#233;e allant jusqu'au bout d'une perversion de l'id&#233;al des Lumi&#232;res dont elle &#233;tait irrigu&#233;e. Il est par ailleurs &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#233;tonnant&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; de lire des tribunes m&#233;diatiques &#8211; telles celle du 14&#160;mai 2015 dans le journal &lt;em&gt;Le Monde&lt;/em&gt;, &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Enseignement de l'Histoire au coll&#232;ge&#160;: halte aux mensonges et aux fantasmes&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;!&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - o&#249; Jean-Cl&#233;ment &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, aux c&#244;t&#233;s d'autres professeurs connus pour leur engagement &#224; gauche (Nicolas &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OFFENSTADT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, Laurence &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;DE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;COCK&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#8230;), s'insurge contre une vision nationale de l'Histoire de France, d&#233;fendant les nouveaux programmes scolaires au coll&#232;ge et revendiquant un enseignement de l'Histoire &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;loin des injonctions id&#233;ologiques ou patriotiques&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;&#8230; Rappelons le contexte de cette tribune lorsque Najat &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VALLAUD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BELKACEM&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#233;tait alors Ministre de l'&#201;ducation nationale, Michel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LUSSAULT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; son Pr&#233;sident du Conseil Sup&#233;rieur des Programmes (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CSP&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;), et o&#249; l'&lt;em&gt;Histoire mondiale de la France&lt;/em&gt;, sous la direction de Patrick &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BOUCHERON&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &#233;tait en cours d'&#233;criture (parution en 2017). Des personnes bien connues pour leur &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;neutralit&#233;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; politique&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;! Alors que se mettent en place, en 2019, les nouveaux programmes d'Histoire - au lyc&#233;e cette fois&#160;-, M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MARTIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; a particip&#233; &#224; l'&#233;laboration de plusieurs manuels scolaires pour la classe de 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;re&lt;/sup&gt;&#160;: le manuel collaboratif d'Histoire aux &#233;ditions lelivrescolaire.net et celui des &#233;ditions Hachette. Dans ces deux manuels, on retrouvera cette inflexion &#224; vouloir relativiser la Terreur en insistant, par exemple, sur le fait que le mot est d'emploi tardif (manuel collaboratif pp. 34-35) et qu'il a surtout servi aux Thermidoriens pour discr&#233;diter la Convention montagnarde (manuel Hachette p. 36 et p. 40). Que l'usage d'un mot soit post&#233;rieur &#224; un &#233;v&#233;nement historique ne nie pas pour autant la r&#233;alit&#233; dudit &#233;v&#233;nement. Devrait-on sinon refuser &#224; la &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article229&#034;&gt;Shoah&lt;/a&gt; le qualificatif de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;g&#233;nocide&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; juridiquement &#233;labor&#233; en 1944 par Raphael &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LEMKIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1900-1959) alors que l'essentiel du meurtre de masse eut lieu en 1943&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Claude), &lt;em&gt;Crois ou meurs&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;!&lt;/em&gt; op. cit. pp. 453-478.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ROUVILLOIS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Fr&#233;d&#233;ric), &lt;em&gt;Crime et utopie. Une nouvelle enqu&#234;te sur le nazisme&lt;/em&gt;, Flammarion, 2014, 357 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;QU&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&#201;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Claude), &lt;em&gt;Tout sur Mein Kampf&lt;/em&gt;, Perrin, 2017, 250 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>&#192; l'assaut des murailles</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/A-l-assaut-des-murailles</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/A-l-assaut-des-murailles</guid>
		<dc:date>2024-07-06T07:44:56Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Tactique</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HABEREY&lt;/span&gt; (Gilles), &lt;i&gt;&#192; l'assaut des murailles. Les villes au coeur de la bataille, des hauteurs de Syracuse aux faubourgs de Mossoul&lt;/i&gt;, Paris, &#201;ditions Pierre de Taillac, 2024, 288 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Tactique" rel="directory"&gt;Tactique&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton857.jpg?1788464800' class='spip_logo spip_logo_right' width='116' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='363' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/1-155jpgdocid175-6e5340b6.jpg?1788467227' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Bataille dans la bataille lors de &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article215&#034;&gt;l'offensive du T&#234;t Mau Than&lt;/a&gt; (1968), la bataille de Hu&#233; fut la grande bataille urbaine de la Guerre du Vietnam et de la Guerre froide. &#192; ce titre, elle est fondatrice d'une v&#233;ritable doctrine en la mati&#232;re pour l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt; Army (source - &lt;em&gt;Dotation Catherine Leroy&lt;/em&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Parce qu'elles sont par d&#233;finition des lieux de concentration des pouvoirs politiques, &#233;conomiques et culturels, parce qu'elles sont aussi des carrefours structurants pour des espaces g&#233;ographiques plus vastes, les villes ont toujours &#233;t&#233; au coeur des conflits. Tr&#232;s t&#244;t dans l'Histoire elles se prot&#232;gent avec l'&#233;rection de remparts et la poliorc&#233;tique - l'art d'assi&#233;ger les villes fortifi&#233;es &#8211; na&#238;t d&#232;s l'Antiquit&#233;. Les premiers r&#233;cits de si&#232;ges apparaissent dans l'&lt;em&gt;Iliade&lt;/em&gt; (Troie, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VIII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle av. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JC&lt;/span&gt;) et la &lt;em&gt;Bible&lt;/em&gt; (J&#233;richo, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VII&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle av. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JC&lt;/span&gt;) et c'est au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IV&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle av. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JC&lt;/span&gt; qu'est r&#233;dig&#233; le premier trait&#233; de &lt;em&gt;Poliorc&#233;tique&lt;/em&gt; par &#201;n&#233;e le Tacticien.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est ce sujet des &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;villes au coeur de la bataille&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; qu'aborde Gilles &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HABEREY&lt;/span&gt; dans un ouvrage clairement construit, qui passionnera les amateurs d'histoire militaire. Saint-Cyrien, fantassin, ayant effectu&#233; de nombreuses &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OPEX&lt;/span&gt;, le g&#233;n&#233;ral &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HABEREY&lt;/span&gt; travaille, aujourd'hui, au &lt;a href=&#034;https://www.servicehistorique.sga.defense.gouv.fr/&#034;&gt;Service Historique de la D&#233;fense (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SHD&lt;/span&gt;).&lt;/a&gt; F&#233;ru de tactique (1), il nous pr&#233;sente un livre qui se lira en compl&#233;ment de &lt;em&gt;L'ultime champ de bataille&lt;/em&gt; de Fr&#233;d&#233;ric &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHAMAUD&lt;/span&gt; et Pierre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SANTONI&lt;/span&gt; (2).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Qu'ils soient asym&#233;triques ou non, les conflits contemporains montrent que les villes sont, plus que jamais, des objectifs militaires &#224; part enti&#232;re. Des objectifs soit &#224; prot&#233;ger, soit pour s'y retrancher, soit &#224; prendre. Cela est d'autant plus vrai que le monde actuel est un monde m&#233;tropolis&#233; et de r&#233;gions urbaines o&#249; plus de la moiti&#233; de l'Humanit&#233; est d&#233;sormais citadine. De la bande de Gaza &#224; l'Ukraine en passant par la Syrie et d'autres lieux de confrontations, les espaces urbains sont des enjeux tactiques et strat&#233;giques incontournables. Le &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article412&#034;&gt;combat urbain&lt;/a&gt; est donc un type de combat d'infanterie &#224; part enti&#232;re, et les arm&#233;es modernes s'y entra&#238;nent sp&#233;cifiquement &#224; partir de &lt;a href=&#034;https://www.defense.gouv.fr/actualites/cenzub-94e-ri-comment-larmee-terre-sentraine-au-combat-zone-urbaine&#034;&gt;sites particuli&#232;rement d&#233;di&#233;s.&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le combat urbain est d'autant plus sp&#233;cifique qu'aucune ville ne se ressemble. Chacune demeure un produit culturel complexe avec une population qu'il faut int&#233;grer dans la planification du si&#232;ge. Si le dernier mot restera toujours &#224; l'infanterie du fait de la nature du milieu urbain (b&#226;ti, densit&#233; de population, cloisonnement des secteurs, absence d'horizon et de vision dans la profondeur, prolongement souterrain du champ de bataille&#8230;), le combat urbain contemporain n&#233;cessite une int&#233;gration pouss&#233;e des armes et des arm&#233;es jusqu'&#224; l'&#233;chelon de la compagnie. La coordination avec l'aviation de bombardement, les avions pilot&#233;s &#224; distance de type &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article566&#034;&gt;Reaper&lt;/a&gt; et les h&#233;licopt&#232;res de combat doit &#234;tre particuli&#232;rement pr&#233;cise (3) du fait de l'imbrication des forces amies et ennemies. Au sol, il en sera de m&#234;me avec les frappes d'artillerie. Au coeur des combats, l'infanterie devra pouvoir op&#233;rer avec le soutien de chars de combat qui joueront le r&#244;le d'artillerie mobile rapproch&#233;e, celui d'&#233;l&#233;ments du G&#233;nie combat et toute la palette des drones et munitions r&#244;deuses.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La complexit&#233; du combat urbain que renforce l'&#233;volution des armements et des technologies ne fait pas pour autant dispara&#238;tre des sp&#233;cificit&#233;s historiques et tactiques que le g&#233;n&#233;ral &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HABEREY&lt;/span&gt; nous pr&#233;sente &#224; travers une typologie de si&#232;ges de l'Antiquit&#233; &#224; nos jours. L'auteur organise ainsi chaque chapitre autour d'un certain nombre de batailles urbaines analys&#233;es selon une m&#234;me grille th&#233;matique quel que soit le si&#232;cle. Chaque bataille est ainsi pr&#233;sent&#233;e selon 1- un contexte historique g&#233;n&#233;ral qui pr&#233;c&#232;de et justifie la confrontation 2- les forces en pr&#233;sence et leurs intentions 3- le d&#233;roulement de la bataille urbaine en tant que telle et 4- un retour d'exp&#233;rience tactique. Surtout, la r&#233;flexion s'articule autour de sept grands principes tactiques&#160;:&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Couper le cordon ombilical&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - &#192; travers les si&#232;ges d'&lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article175&#034;&gt;Orl&#233;ans (1429)&lt;/a&gt;, de La Rochelle (1627-1628) et Vienne (1683), l'auteur montre que la ville n'est pas un ensemble isol&#233; mais qu'elle participe d'un syst&#232;me &#233;conomique plus large avec un arri&#232;re-pays. C'est ce syst&#232;me qu'il faut continuer &#224; faire fonctionner pour la survie de l'ensemble urbain si l'on est le d&#233;fenseur ou, au contraire, qu'il faut asphyxier si l'on est l'assi&#233;geant. Pour ce dernier, les moyens &#224; mobiliser sont donc consid&#233;rables car il faut &#224; la fois &#234;tre capable d'investir la ville mais aussi &#234;tre capable de se prot&#233;ger d'une force de secours ennemie ext&#233;rieure au p&#233;rim&#232;tre urbain.&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Savoir g&#233;rer le temps&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - &#192; travers les si&#232;ges de Qu&#233;bec (1759), de Vicksburg (1862-1863), de Metz (1870), on comprendra qu'un si&#232;ge est d'abord l'affrontement de deux logiques temporelles (et op&#233;rationnelles) essentiellement diff&#233;rentes. Pour l'assi&#233;geant, la bataille devra &#234;tre la plus courte possible afin d'&#234;tre la moins co&#251;teuse humainement et mat&#233;riellement. Pour l'assi&#233;g&#233; c'est l'inverse &#224; pouvoir tenir le plus longtemps possible en &#233;puisant l'assi&#233;geant. Ce principe de la gestion du temps demande, donc, de part et d'autre une capacit&#233; d'anticipation. Pour le premier, il faudra pr&#233;parer la ville &#224; un long si&#232;ge (am&#233;lioration des moyens de d&#233;fense, constitution de stocks&#8230;) alors que le second devra faire converger des forces importantes et cr&#233;er les conditions favorables &#224; l'assaut avant le si&#232;ge proprement dit.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Percer le syst&#232;me d&#233;fensif&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - Les exemples de Syracuse (213-212 av. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JC&lt;/span&gt;) et Saint-Jean-d'Acre (1291) illustrent la sup&#233;riorit&#233; de la d&#233;fense sur l'attaque. La premi&#232;re se mat&#233;rialise par des fortifications qui t&#233;moignent de la connaissance du terrain et de l'anticipation tactique qui en d&#233;coule&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; celle-ci faisant gagner du temps &#224; l'assi&#233;g&#233; tout en lui permettant de sanctuariser un espace en arri&#232;re de la ligne des murailles. En revanche une fois ces derni&#232;res perc&#233;es, le rapport de force devient tr&#232;s rapidement favorable pour l'attaquant.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Frapper au coeur de la ville&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - Les assauts de Carthage (149-146 av. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JC&lt;/span&gt;), Tenochtitlan (1521) et Saragosse (1808-1809) sont repr&#233;sentatifs de prises urbaines o&#249; l'assaillant - d&#233;sirant &#233;viter les co&#251;teuses longueurs d'une ville d&#233;cid&#233;e &#224; r&#233;sister &#8211; cible prioritairement des points n&#233;vralgiques de nature &#224; d&#233;moraliser l'ennemi et &#224; faire cesser toute r&#233;sistance. Ces points peuvent &#234;tre symboliques (palais, b&#226;timents politiques ou religieux) comme r&#233;ellement strat&#233;giques (poste de commandement, infrastructures vitales&#8230;).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Nettoyer les &#233;curies&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - Les batailles d'Aix-la-Chapelle (1944), de Nahr el-Bared (2007) et de Mossoul (2016-2017) constituent des exemples de si&#232;ges o&#249; la bataille urbaine se remporte moins par l'encerclement de la ville que par la lutte m&#233;thodique qu'il faut y livrer &lt;em&gt;intra-muros&lt;/em&gt; et quartier par quartier. L'enjeu est d'&#233;viter la prise au pi&#232;ge de l'assaillant dans la ville m&#234;me du fait de la multiplicit&#233; de poches de r&#233;sistance r&#233;surgentes. Dans cette configuration, il n'y a plus de grandes man&#339;uvres et encore moins d'originalit&#233;. La progression se fait selon un axe g&#233;n&#233;ral, de mani&#232;re lente et demande beaucoup de troupes et de munitions.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Conserver l'ascendant moral&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - Ce chapitre illustre l'id&#233;e pr&#234;t&#233;e &#224; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;THUCYDIDE&lt;/span&gt; et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PLATON&lt;/span&gt; selon laquelle ce sont davantage les hommes que les murailles qui participent &#224; la d&#233;fense de la Cit&#233;. Avec les exemples de Malte (1565), de &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article378&#034;&gt;Singapour (1942)&lt;/a&gt; et de Hu&#233; (1968), l'auteur met en avant l'importance capitale des forces morales dans ce type de combat. Celles-ci sont non seulement abord&#233;es &#224; travers la confiance accord&#233;e au chef, sa comp&#233;tence comme l'attention qu'il accorde aux pertes, mais aussi &#224; travers l'id&#233;e que les d&#233;fenseurs se font de la cause pour laquelle ils se battent, surtout lors d'un rapport de force d&#233;s&#233;quilibr&#233;.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Ne pas se laisser hypnotiser&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; - Les si&#232;ges de P&#233;kin (1900) et de &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article374&#034;&gt;Stalingrad (1942-1943)&lt;/a&gt; sont des exemples caract&#233;ristiques d'inversion de situation o&#249; l'assi&#233;geant devient assi&#233;g&#233; parce que ses analyses strat&#233;gique et tactique se sont confondues. Par sa dimension symbolique (notamment au plan politique), la ville peut constituer un abc&#232;s de fixation &#224; un moment donn&#233; d'une campagne, faisant ainsi perdre de vue &#224; l'assaillant son objectif strat&#233;gique. La bataille de Stalingrad est, dans ce cas de figure, embl&#233;matique. En focalisant sur la ville de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;STALINE&lt;/span&gt; au d&#233;triment des objectifs initiaux du plan Fall Blau, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt; sacrifie une vision strat&#233;gique globale qui permet &#224; l'Arm&#233;e rouge de renverser la situation.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;em&gt;&#192; l'assaut des murailles &lt;/em&gt;est donc un ouvrage d'histoire militaire dont la vocation est aussi de fournir des &#233;l&#233;ments de doctrine tactique en mati&#232;re de guerre urbaine. Clair, synth&#233;tique et bien &#233;crit, le livre du g&#233;n&#233;ral &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HABEREY&lt;/span&gt; se lit facilement. On pourra y regretter, cependant, l'absence d'un chapitre sur les batailles de Grozny (1994-1995/1999-2000) et de Falloudja (2004).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HABEREY&lt;/span&gt; (Gilles) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;PEROT&lt;/span&gt; (Hugues), &lt;em&gt;L'art de conduire une bataille. Les tactiques des plus grands strat&#232;ges de la bataille de Cannes &#224; la Guerre du Golfe&lt;/em&gt;, Paris, &#201;ditions Pierre de Taillac &#201;ditions, 2016, 272 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CHAMAUD&lt;/span&gt; (Fr&#233;d&#233;ric) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SANTONI&lt;/span&gt; (Pierre), &lt;em&gt;L'ultime champ de bataille. Combattre et vaincre en ville&lt;/em&gt;, Paris, &#201;ditions Pierre de Taillac, 2016, 230 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Notamment avec l'utilisation de &lt;a href=&#034;https://www.youtube.com/watch?v=-xyJGm-GByw&#034;&gt;Joint Terminal Attack Controller (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JTAC&lt;/span&gt;).&lt;/a&gt; Les &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JTAC&lt;/span&gt; sont des contr&#244;leurs a&#233;riens dont la mission est d'assurer le soutien a&#233;rien rapproch&#233; des troupes amies au sol (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CAS&lt;/span&gt; ou Close-Air Support). Concr&#232;tement, il s'agit de guider les frappes a&#233;riennes de mani&#232;re chirurgicale &#224; quelques centaines de m&#232;tres (voire dizaines de m&#232;tres) d'unit&#233;s amies. Normalement situ&#233;s en retrait, les &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;JTAC&lt;/span&gt; restent cependant engag&#233;s directement sur le champ de bataille et sont expos&#233;s.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Pour en finir avec ce que l'on dit de la Ligne Maginot</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Pour-en-finir-avec-ce-que-l-on-dit-de-la-Ligne-Maginot</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Pour-en-finir-avec-ce-que-l-on-dit-de-la-Ligne-Maginot</guid>
		<dc:date>2024-07-05T18:51:28Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Strat&#233;gie/Relations internationales</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LALANNE&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BERDOUTICQ&lt;/span&gt; (Alexandre), &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Pour en finir avec ce que l'on dit de la Ligne Maginot&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, in &lt;i&gt;Revue Militaire Suisse&lt;/i&gt;, 1, 2005, pp. 37-41.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Deuxieme-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;Deuxi&#232;me Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton852.png?1788464815' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='50' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;img alt=&#034;&#034; height='375' src='https://www.education-defense.fr/local/cache-vignettes/L500xH375/1-56-2jpgdocid17-37f99e69-8900d.jpg?1794138480' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La Ligne Maginot &#224; Schoenenbourg (Alsace)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le g&#233;n&#233;ral (2S) Alexandre &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LALANNE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BERDOUTICQ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; - colonel &#224; la date de r&#233;daction de l'article&#160;- a &#233;t&#233; le chef de corps du 3&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; R&#233;giment &#201;tranger d'Infanterie de 1995 &#224; 1997 (Kourou). Il est aujourd'hui chef du bureau des sessions r&#233;gionales de l'&lt;a href=&#034;https://ihedn.fr/&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IHEDN&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&#160;Dans un article publi&#233; en 2005 dans&#160;la &lt;a href=&#034;https://revuemilitairesuisse.ch/&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RMS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, il prend &#224; contrepied les id&#233;es re&#231;ues sur la Ligne Maginot&#160;: un dispositif d&#233;fensif qui n'emp&#234;cha pas l'invasion allemande de 1940 nonobstant les efforts et les moyens investis &#224; l'&#233;poque.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Alors qu'il est convenu de pr&#233;senter cette fortification comme le symbole de l'imp&#233;ritie de nos &#233;lites militaires, le colonel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LALANNE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;-&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BERDOUTICQ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; montre que, bien au contraire, sa construction s'int&#233;grait dans une doctrine strat&#233;gique coh&#233;rente et tout &#224; fait justifi&#233;e pour l'&#233;poque. Elle devait ainsi servir de pivot d&#233;fensif en compl&#233;ment d'une masse de manoeuvre qui, malheureusement, ne fut pas au rendez-vous. Ce que montre l'auteur, c'est que les raisons de cet &#233;chec sont davantage politiques que militaires.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Il est &#233;galement &#224; ajouter que des lignes de d&#233;fense fortifi&#233;es ont &#233;t&#233; construites et utilis&#233;es avec efficacit&#233; au coeur du conflit bien apr&#232;s l'&#233;chec de la Ligne Maginot (1). Ce qui invalide en partie la perception contemporaine (d&#233;terministe) selon laquelle notre pays &#233;tait fatalement &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;en retard d'une guerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; face &#224; l'option Blitzkrieg choisie par les Allemands. Quand bien m&#234;me - et si nous devions illustrer l'inefficacit&#233; de la ligne de d&#233;fense statique - le meilleur exemple ne serait-il pas davantage celui du Mur de l'Atlantique&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. La r&#233;utilisation, en 1942/1943 en Tunisie, de la Ligne Mareth par l'Afrikakorps, et la construction de la Ligne Gustav en 1943 en Italie.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Okinawa 1945</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Okinawa-1945</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Okinawa-1945</guid>
		<dc:date>2023-12-28T12:24:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Strat&#233;gie/Relations internationales</dc:subject>
		<dc:subject>Tactique</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>

		<description>&lt;ul class=&#034;spip&#034; role=&#034;list&#034;&gt;&lt;li&gt; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CADEAU&lt;/span&gt; (Ivan), &lt;i&gt;Okinawa. 1945&lt;/i&gt;, Paris, Perrin, 2023, 284 p.&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Deuxieme-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;Deuxi&#232;me Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton868.jpg?1788464805' class='spip_logo spip_logo_right' width='109' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;On lui connaissait d&#233;j&#224; une histoire remarqu&#233;e de &lt;em&gt;La Guerre de Cor&#233;e&lt;/em&gt;, une de &lt;em&gt;La Guerre d'Indochine&lt;/em&gt; ainsi que le r&#233;cit de deux batailles embl&#233;matiques&#160;: celles de Cao Bang et de Di&#234;n Bi&#234;n Phu. &#201;galement auteur d'une biographie sur le Mar&#233;chal Jean de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LATTRE&lt;/span&gt; de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TASSIGNY&lt;/span&gt;, Ivan &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CADEAU&lt;/span&gt; s'est depuis impos&#233; comme l'un des grands sp&#233;cialistes fran&#231;ais de l'histoire militaire de l'Asie contemporaine. Officier de l'Arm&#233;e de Terre, docteur en Histoire et chercheur au &lt;a href=&#034;https://www.servicehistorique.sga.defense.gouv.fr/&#034;&gt;Service Historique de la D&#233;fense (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SHD&lt;/span&gt;),&lt;/a&gt; il vient de publier un nouvel ouvrage relatif au dernier grand affrontement de la Guerre du Pacifique&#160;: la bataille d'Okinawa.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#206;le principale d'un archipel plus vaste situ&#233; &#224; l'extr&#233;mit&#233; m&#233;ridionale du Japon - celui des Ryukyu &#8211;, Okinawa est un morceau de terre de 1280 km2 situ&#233; &#224; environ 1550 km de Tokyo et sur lequel se trouvent 5 grands a&#233;rodromes. Dans leur progression d'&#238;les en &#238;les vers le coeur de l'Empire nippon, les Am&#233;ricains sont d&#233;sormais aux portes du Japon. Alors qu'ils viennent de livrer une sanglante bataille &#224; Iwo-Jima (f&#233;vrier-mars 1945), ils h&#233;sitent encore entre un assaut de vive force sur Ta&#239;wan ou Okinawa. Le choix de ce d&#233;barquement, qui serait le dernier avant l'invasion des &#238;les principales du Japon, se porte finalement sur Okinawa. Une bataille pour Ta&#239;wan est estim&#233;e beaucoup plus co&#251;teuse humainement et mat&#233;riellement selon l'&#233;tat-major am&#233;ricain. Qui plus est, elle obligerait &#224; une prise de contr&#244;le plus large des c&#244;tes chinoises.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est donc &#224; une force a&#233;ronavale et amphibie colossale que sont confi&#233;s le d&#233;barquement et la prise d'Okinawa sous le nom de code &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;op&#233;ration Iceberg&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;. &#192; ce stade du conflit, la Marine am&#233;ricaine est au sommet de son art. De la posture d&#233;fensive de l'ann&#233;e 1942, elle est depuis pass&#233;e &#224; l'offensive dans le plus grand th&#233;&#226;tre d'op&#233;ration maritime de la plan&#232;te. Soutenue par un effort industriel et logistique exceptionnel, elle est organis&#233;e en Task Units (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TU&lt;/span&gt;), elles-m&#234;mes regroup&#233;es en Task Groups (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TG&lt;/span&gt;), ces derni&#232;res &#233;tant articul&#233;es dans des Task Forces (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt;) encore plus amples. Ce sont de v&#233;ritables arm&#233;es navales que l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt; Navy, command&#233;e par l'Amiral Chester W. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;NIMITZ&lt;/span&gt; (1885-1966), lance contre le Japon dans le Pacifique Centre, en concurrence avec l'offensive de l'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt; Army lanc&#233;e dans le Pacifique Sud-Ouest et command&#233;e par le G&#233;n&#233;ral Douglas MacARTHUR (1880-1964).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='407' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/plage-2jpgdocid1-b4ff6fd4.jpg?1788467227' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:#ff0000;&#034;&gt;Plage de d&#233;barquement de la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; 56 sur l'&#238;le d'Okinawa le 13&#160;avril 1945. La bataille vient de commencer depuis deux semaines. Le point de vue illustre &#224; lui seul la sup&#233;riorit&#233; industrielle, navale et logistique de l'arm&#233;e am&#233;ricaine. Jamais les marines de l'Axe ne parviendront &#224; un tel degr&#233; de savoir-faire et de concentration strat&#233;giques. Couverte de b&#226;timents jusqu'&#224; l'horizon, la prise de vue indique cependant la vuln&#233;rabilit&#233; des &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; am&#233;ricaines. Plus la bataille au sol durera, plus la flotte sera immobilis&#233;e au large de l'&#238;le et sera expos&#233;e aux attaques des kamikazes (source - &lt;em&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt; National archives&lt;/em&gt;).&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;span style=&#034;color:#ff0000;&#034;&gt;&#8203;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;D&#232;s 1943, la situation du Japon se d&#233;grade sensiblement sur tous les fronts. En 1944, il est surclass&#233; en tout, industriellement et quantitativement comme dans la qualit&#233; des mat&#233;riels, la formation des combattants et &#8211; fait plus grave &#8211; les capacit&#233;s tactiques et strat&#233;giques. Isol&#233;s dans des &#238;les sans int&#233;r&#234;t tactique ni strat&#233;gique, contourn&#233;s par les forces am&#233;ricaines qui les coupent de tout ravitaillement, des dizaines de milliers de soldats japonais sont abandonn&#233;s et meurent de faim sans aucun espoir d'&#234;tre secourus. &#192; la veille de la bataille d'Okinawa, l'a&#233;ronavale japonaise n'est plus que l'ombre d'elle-m&#234;me alors que la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; 50 (1) approche avec plusieurs dizaines de porte-avions auxquels viennent s'ajouter une &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; britannique de 10 porte-avions. Toute tentative de bombardement ou de torpillage des porte-avions am&#233;ricains se heurte &#224; un mur de feu et se solde par la perte irr&#233;m&#233;diable de nombreux avions et pilotes. M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CADEAU&lt;/span&gt; montre que cette sup&#233;riorit&#233; &#233;crasante restitue une certaine forme de rationalit&#233; &#224; l'option kamikaze&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;; cette derni&#232;re permettant de r&#233;aliser les m&#234;mes frappes avec une &#233;conomie de moyens (en carburant notamment) dans un contexte o&#249; les chances de survie des pilotes japonais sont de toute mani&#232;re proches de z&#233;ro.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;De fait, la bataille d'Okinawa sera le th&#233;&#226;tre de l'un des plus grands assauts de kamikazes &#224; la fois par les airs mais aussi par la mer. L'op&#233;ration Ten-Go d&#233;signe la partie a&#233;rienne et navale de l'affrontement o&#249; l'objectif, pour les derniers pilotes et &#233;quipages japonais, est de tenter de d&#233;truire une partie de l'armada am&#233;ricaine au large des Ryukyu. Les op&#233;rations Kikusui d&#233;signent ainsi les attaques kamikazes par la voie des airs. Aussi d&#233;sesp&#233;r&#233;es que meurtri&#232;res, elles sont aussi &#233;prouvantes pour les nerfs des &#233;quipages de marins am&#233;ricains. L'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt; Navy y gagne cependant une exp&#233;rience in&#233;gal&#233;e qui explique, encore de nos jours, une culture du feu devant permettre de tenir &#233;loign&#233;es toutes menaces de ses porte-avions.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les kamikazes connaissent aussi une version navale avec des bateaux-suicides (Maru-re). Ce sont de petites embarcations rapides, embusqu&#233;es dans des grottes littorales et attaquant de nuit. Organis&#233;es par l'arm&#233;e de terre, les unit&#233;s de Maru-re sont mises en &#339;uvre par des adolescents inexp&#233;riment&#233;s. La rapide neutralisation des &#238;les Kerama, o&#249; 350 de ces bateaux-suicides &#233;taient concentr&#233;s, les emp&#234;chent finalement d'intervenir dans la bataille. Il en est diff&#233;remment du dernier cuirass&#233; de la Marine imp&#233;riale, le Yamato, qui parvient &#224; appareiller mais est inutilement sacrifi&#233; le 7&#160;avril.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La bataille d'Okinawa commence v&#233;ritablement le 1&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;er&lt;/sup&gt;&#160;avril 1945. Elle d&#233;montre une fois de plus le savoir-faire in&#233;gal&#233; atteint par l'arm&#233;e am&#233;ricaine dans ce type d'op&#233;ration a&#233;ro-amphibie et interarm&#233;es. Le corps exp&#233;ditionnaire est la 10&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt; constitu&#233;e de divisions du corps des Marines mais aussi de l'Army. En face se trouve la 32&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e japonaise qui a eu le temps de mettre l'&#238;le en d&#233;fense et de conditionner la population civile. L'&#233;tat-major japonais est sans illusion quant &#224; l'issue de la bataille. Parmi ces commandants, le colonel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;YAHARA&lt;/span&gt; est partisan d'une doctrine purement d&#233;fensive. S'appuyant sur un r&#233;seau de grottes, de tunnels et de tranch&#233;es, il pr&#233;conise une bataille d'attrition seule capable de r&#233;&#233;quilibrer un rapport de force trop d&#233;s&#233;quilibr&#233;, quitte &#224; abandonner aux Am&#233;ricains les a&#233;rodromes. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;YAHARA&lt;/span&gt; &#8211; &#224; qui les faits donneront raison - se heurte &#224; l'opposition de son commandement qui pr&#233;f&#232;re une tactique offensive. Quoi qu'il en soit l'objectif est de rendre la prise d'Okinawa la plus co&#251;teuse possible pour les Am&#233;ricains. Si la partie nord de l'&#238;le est rapidement conquise, les combats se concentrent et vont durer au sud.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Les combats d'Okinawa sont entr&#233;s dans l'histoire de la Guerre du Pacifique comme parmi les plus meurtriers de ce conflit. Lorsque la bataille s'ach&#232;ve le 22&#160;juin 1945, 7800 combattants am&#233;ricains sont tomb&#233;s dont le G&#233;n&#233;ral Simon B. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BUCKNER&lt;/span&gt;, commandant la 10&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt;, tu&#233; le 18&#160;juin dans un bombardement. L'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt; Navy a aussi pay&#233; un lourd tribut aux attaques Kikusui. 4900 marins et pilotes sont tu&#233;s au large d'Okinawa et le commandant de la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; 50, l'Amiral Raymond A. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;SPRUANCE&lt;/span&gt;, &#233;puis&#233; nerveusement, est relev&#233; en pleine bataille le 28&#160;mai. Les pertes japonaises sont, cependant, d'un autre ordre de grandeur. Elles s'expliquent &#224; la fois par l'orgueil national, des conceptions culturelles (2), des tactiques inadapt&#233;es et une volont&#233; d'impliquer les populations civiles dans le d&#233;sastre. M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CADEAU&lt;/span&gt; &#233;value &#224; environ 247 000 le nombre de morts japonais durant la bataille, dont 140 000 civils. Ce chiffre est susceptible de r&#233;&#233;valuation du fait de nombreux disparus qui ont &#233;t&#233; rapidement enterr&#233;s o&#249; emmur&#233;s dans les grottes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Clair et bien &#233;crit, le livre d'Ivan &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CADEAU&lt;/span&gt; se lit rapidement. Rigoureusement expliqu&#233;, l'&#233;v&#233;nement auquel il s'attache est accompagn&#233; d'un appareil cartographique en couleur fort utile. Le m&#233;rite de l'auteur est d'avoir consacr&#233; une &#233;tude sur un sujet mal connu en France au-del&#224; des g&#233;n&#233;ralit&#233;s. Dans une premi&#232;re partie, il restitue la campagne du Pacifique depuis Pearl Harbor, expliquant tr&#232;s utilement les phases et les logiques de la contre-offensive am&#233;ricaine. La deuxi&#232;me partie du livre est consacr&#233;e &#224; la bataille d'Okinawa dans son d&#233;tail. Quant &#224; la troisi&#232;me partie, elle s'int&#233;resse au bilan et aux enjeux m&#233;moriels aussi bien am&#233;ricains que japonais et ryukyuans.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est, en effet, un &#233;clairage particuli&#232;rement int&#233;ressant et mal connu de notre point de vue que M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CADEAU&lt;/span&gt; nous donne sur la m&#233;moire des habitants d'Okinawa. Culturellement rel&#233;gu&#233;s et consid&#233;r&#233;s comme des citoyens de second ordre (3), les Ryukyuans ont &#233;t&#233; durement exploit&#233;s par la 32&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e pour la mise en d&#233;fense de l'&#238;le. Surtout, ils ont &#233;t&#233; conditionn&#233;s &#224; ne pas survivre &#224; l'occupation am&#233;ricaine, ce qui a entra&#238;n&#233; des suicides de masse que les g&#233;n&#233;rations actuelles reprochent au gouvernement japonais. La ranc&#339;ur est d'autant plus grande que l'&#238;le d'Okinawa est depuis cette bataille le si&#232;ge de plusieurs garnisons am&#233;ricaines dont la pr&#233;sence exprime, de nos jours, un partenariat strat&#233;gique accept&#233; et voulu par Tokyo.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Avec un autre livre remarquable - celui de Nicolas &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BERNARD&lt;/span&gt; (5) &#8211; l'ouvrage d'Ivan &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CADEAU&lt;/span&gt; contribue, enfin et tr&#232;s utilement, &#224; mettre &#224; la port&#233;e du lecteur fran&#231;ais une histoire essentiellement &#233;crite par les Am&#233;ricains.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf.&#160;La Task Force 50 est la force d'invasion de l'&#238;le d'Okinawa. C'est une &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; g&#233;ante qui rassemble 8 autres &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt;, et compte entre 1300 et 1500 b&#226;timents de guerre. Sa composante a&#233;ronavale lourde est la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; 58 mais c'est la &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;TF&lt;/span&gt; 56 qui en est la composante la plus importante&#160;: celle qui embarque le corps de d&#233;barquement (10&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; arm&#233;e &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;US&lt;/span&gt;).&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;COOK&lt;/span&gt; (Haruko Taya) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;COOK&lt;/span&gt; (Theodor F.), &lt;em&gt;Le Japon en guerre 1931-1945&lt;/em&gt;, &#201;ditions de Fallois, 2015, 553 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Les RyuKyu ont &#233;t&#233; annex&#233;es par le Japon qu'au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;BERNARD&lt;/span&gt; (Nicolas), &lt;em&gt;La Guerre du Pacifique 1941-1945&lt;/em&gt;, Paris, Tallandier, 2016, 810 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Vaincre en mer au XXIe si&#232;cle</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Vaincre-en-mer-au-XXIe-siecle</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Vaincre-en-mer-au-XXIe-siecle</guid>
		<dc:date>2023-05-23T12:41:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Tactique</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Marine nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Marines</dc:subject>
		<dc:subject>Multi-milieux/Multi-champs</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CORMAN&lt;/span&gt; (Fran&#231;ois-Olivier) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAVERNHE&lt;/span&gt; (Thibault), &lt;i&gt;Vaincre en mer au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XXI&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle&lt;/i&gt;, &#201;ditions des &#201;quateurs, 2023, 636 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Tactique" rel="directory"&gt;Tactique&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton869.jpg?1788464802' class='spip_logo spip_logo_right' width='99' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;img alt=&#034;&#034; height='366' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/1-160jpgdocid177-f19ec193.jpg?1788467228' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Tir d'un missile Aster 15 &#224; partir du porte-avions Charles-de-Gaulle. L'Aster 15 est un missile d'autod&#233;fense anti-a&#233;rien (source - &lt;a href=&#034;https://www.mbda-systems.com/&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MBDA&lt;/span&gt;)&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le probl&#232;me fondamental des arm&#233;es est de r&#233;ussir &#224; penser le prochain conflit qu'elles auront &#224; mener. C'est une pr&#233;occupation souvent contrainte par le poids des habitudes du temps de paix, les trop longues parenth&#232;ses strat&#233;giques qui peuvent favoriser scl&#233;rose et paresse intellectuelles mais aussi des &#233;volutions technologiques in&#233;dites que d'aucuns consid&#232;reraient trop rapidement comme des r&#233;volutions tactiques ou strat&#233;giques en soi.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Renouveler la pens&#233;e tactique navale, tel est l'objectif de Fran&#231;ois-Olivier &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CORMAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et Thibault &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAVERNHE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dans ce qui se pr&#233;sente comme un passionnant trait&#233; en la mati&#232;re. Officiers de La Royale, ayant command&#233; &#224; la mer et poursuivant leur carri&#232;re dans la recherche et la prospective (1), les deux auteurs situent leur r&#233;flexion dans un changement d'&#233;poque qui voit l'&#233;mergence de nouvelles puissances navales dont l'agressivit&#233; remet en cause &#224; la fois la s&#233;curit&#233; collective qui pr&#233;valait depuis la fin de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale et l'h&#233;g&#233;monie occidentale (&#233;tatsunienne) au lendemain de la Guerre froide. D&#233;sormais, la guerre de haute intensit&#233; pointe &#224; l'horizon et mers et oc&#233;ans &#8211; plus que jamais d&#233;finis comme des milieux de conflictualit&#233; &#8211; annoncent le retour du combat naval.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La r&#233;flexion des deux auteurs se voudrait donc une anticipation &#224; la fois th&#233;orique, doctrinale mais &#233;galement r&#233;flexive et concr&#232;te sur le retour du combat naval et la complexit&#233; de ses nombreux aspects &#224; notre &#233;poque contemporaine qu'ils d&#233;finissent comme le cinqui&#232;me &#226;ge de la guerre sur mer. D'abord destin&#233;e aux officiers de Marine, la r&#233;flexion est aussi port&#233;e au grand public du fait de la clart&#233; des deux plumes et de leur volont&#233; d'&#233;clairer le plus grand nombre sur les enjeux de la guerre navale.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Hommes d'action et de commandement, les deux auteurs ont d'abord v&#233;cu la pratique militaire de la mer avant de l'&#233;crire. Ils en connaissent la complexit&#233; et l'ordonne autour d'une r&#233;flexion o&#249; tous les grands aspects du combat naval contemporain sont abord&#233;s&#160;: des grands principes &#224; la planification en passant par le &lt;a href=&#034;https://education-defense.fr/spip.php?article301&#034;&gt;&lt;em&gt;capital ship&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;, l'interop&#233;rabilit&#233;, le C2, le commandement humain... Plus que structur&#233; par une exp&#233;rience technico-op&#233;rationnelle d'actualit&#233;, le propos est aussi charpent&#233; par l'Histoire &#224; laquelle les auteurs reviennent tout au long de l'ouvrage. Ainsi distinguent-ils cinq &#226;ges dans la g&#233;n&#233;alogie du combat naval&#160;: celui de la voile (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;/&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cles), celui du canon et de la torpille (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle/Entre-deux-guerres), celui de l'a&#233;ronavale (Entre-deux-guerres/ann&#233;es 1960), celui du missile (ann&#233;es 1960 &#224; nos jours).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le cinqui&#232;me &#226;ge est celui dans lequel nous entrons et dans lequel se livrera la prochaine guerre navale. Cadre contextuel du trait&#233;, ce cinqui&#232;me &#226;ge poursuit les troisi&#232;me et quatri&#232;me en y ajoutant les technologies actuelles&#160;: automation, dronisation, couches de r&#233;seaux, fusion des donn&#233;es, intelligence artificielle&#8230; Ce que nous d&#233;crivons de nos jours comme les game changers du combat naval moderne. Avec l'&#233;mergence de nouvelles puissances maritimes - au premier rang desquelles on pensera &#224; la Chine et &#224; la Turquie - l'&#233;cart technologique s'amenuise entre les forces navales au moment o&#249; les marines occidentales, engag&#233;es dans la gestion de crise depuis des d&#233;cennies, ont oubli&#233; l'affrontement de haute intensit&#233; en mer.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Analysant de nombreuses batailles navales, les auteurs montrent qu'il existe des invariants du combat naval quelle que soit l'&#233;poque. Ces derniers tiennent &#224; la sp&#233;cificit&#233; physique et g&#233;ographique du milieu marin mais aussi, et surtout, &#224; un commandement qui n'a pas vari&#233; en ses principes. Des campagnes de Suffren au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XVIII&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle &#224; celle des Malouines men&#233;e en 1982 par l'Amiral &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;WOODWARD&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; en passant par la bataille de Koh-Chang en 1941, ces principes demeurent les m&#234;mes &#224; savoir l'autonomie tactique du commandement, la culture de l'initiative, celle de l'audace et last but not least la force morale. Plus que jamais la guerre demeure un choc de volont&#233;s quand bien m&#234;me celle de demain, &#224; laquelle pr&#233;parent les auteurs, se fera-t-elle dans un environnement et avec des moyens technologiques in&#233;dits.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Illustrant l'adage selon lequel &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;celui qui tient la mer tient le monde&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;, les deux tacticiens montrent surtout que la ma&#238;trise de la mer est incontournable dans tous les conflits m&#234;me ceux que l'on pourrait penser au premier abord comme essentiellement a&#233;roterrestres (Irak, Afghanistan, Ukraine&#8230;). Que ce soit dans la s&#233;curisation d'une route maritime, l'acquisition de littoraux, l'acc&#232;s &#224; un th&#233;&#226;tre d'op&#233;ration, la r&#233;organisation de flux contrari&#233;s par un conflit, il y a toujours un volet naval dans une confrontation. Certes, l'approche rel&#232;ve davantage de la strat&#233;gie que de la tactique o&#249; la mer appara&#238;t comme un moyen d&#233;cisif dont le contr&#244;le permet de produire des effets dans d'autres milieux. Si strat&#233;giquement un conflit part de la terre et finit sur la terre, une victoire ou une d&#233;faite sur mer est souvent d&#233;cisive pour permettre ou emp&#234;cher une victoire finale.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;La premi&#232;re caract&#233;ristique du combat naval est d'&#234;tre avant tout destructeur car, contrairement &#224; la terre, il n'y a pas d'encerclement en mer et les batailles ne durent pas des mois. Les confrontations directes sont souvent courtes dans le temps, brutales et d&#233;cisives du fait de pertes inflig&#233;es impossibles &#224; reconstituer dans un temps court. Ces trois aspects &#8211; dimension destructrice de la bataille navale, sa contraction dans le temps et son caract&#232;re d&#233;cisif dans une strat&#233;gie g&#233;n&#233;rale &#8211; traversent une r&#233;flexion hant&#233;e par l'id&#233;e d'une Marine dont les commandants ne seraient plus suffisamment pr&#233;par&#233;s au combat naval qui arrive. Mettant en jeu des syst&#232;mes et des armements jamais engag&#233;s jusqu'&#224; pr&#233;sent dans une guerre navale, ce combat verrait le retour de pertes humaines importantes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le combat naval du cinqui&#232;me &#226;ge se caract&#233;riserait &#233;galement - et paradoxalement - par le retour d'un &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;brouillard de la guerre&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; sous-estim&#233; par l'illusion de la &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;transparence&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; d'un champ de bataille travers&#233; par de plus en plus de robots, de machines autonomes, de drones et par de moins en moins de combattants humains. Alors que l'interarmisation cherchait jusqu'&#224; pr&#233;sent &#224; coordonner les actions des diff&#233;rentes arm&#233;es dans un m&#234;me milieu, le cinqui&#232;me &#226;ge naval est d&#233;sormais celui de la guerre dans le &lt;a href=&#034;https://www.frstrategie.org/publications/recherches-et-documents/integration-multimilieux-multichamps-enjeux-opportunites-risques-horizon-2035-2022&#034;&gt;multimilieux/multichamps (&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;M2MC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)&lt;/a&gt;&#160;: champs informationnel et du cyberespace, milieux de l'espace exo-atmosph&#233;rique et des grands fonds. En plein d&#233;veloppement intellectuel au sein des doctrines Terre/Mer/Air et Espace, le concept du &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;M2MC&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; se caract&#233;rise d'embl&#233;e par un obscurcissement informationnel et une interaction en temps r&#233;el de plusieurs milieux et champs de nature diff&#233;rente dont la cons&#233;quence est de faire resurgir un brouillard de la guerre que l'innovation technologique cherchait jusqu'&#224; pr&#233;sent &#224; r&#233;duire.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#201;tude fouill&#233;e qui nous projette dans une prospective de la guerre navale telle qu'elle se d&#233;roulerait tout &#224; l'heure ou demain, mais en gardant en main courante les enseignements fondamentaux de l'Histoire, Vaincre en mer au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XXI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle fera date dans l'&#233;volution de la pens&#233;e navale fran&#231;aise.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Fran&#231;ois-Olivier &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CORMAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est actuellement aide de camp du Pr&#233;sident de la R&#233;publique apr&#232;s avoir command&#233; un b&#226;timent-&#233;cole et un aviso. Thibault &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LAVERNHE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est l'actuel commandant en second du porte-avions Charles de Gaulle apr&#232;s avoir command&#233; une fr&#233;gate furtive. Les deux officiers sont auteurs de nombreuses publications.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;div style=&#034;width:560px; padding:10px; margin:auto; text-align:center;&#034;&gt; &lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;iframe frameborder=&#034;0&#034; height=&#034;188px&#034; scrolling=&#034;no&#034; src=&#034;https://embed.acast.com/634d80ce406c2a001118ac79/6447e23878074800119fd5fa&#034; style=&#034;border:none;overflow:hidden;&#034; title=&#034;Embed Player&#034; width=&#034;100%&#034;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Le Mar&#233;chal Model. Le &#171;&#160;pompier&#160;&#187; de Hitler</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Le-Marechal-Model-Le-pompier-de-Hitler</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Le-Marechal-Model-Le-pompier-de-Hitler</guid>
		<dc:date>2023-01-01T12:11:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Histoire militaire/Batailles</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>Id&#233;ologies/Propagande</dc:subject>
		<dc:subject>Totalitarisme</dc:subject>
		<dc:subject>G&#233;nocide/Crime contre l'Humanit&#233;</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt; (Daniel), &lt;i&gt;Le Mar&#233;chal Model. Le &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;pompier&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; de Hitler&lt;/i&gt;, Paris, Perrin, 2022, 414 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Deuxieme-Guerre-mondiale" rel="directory"&gt;Deuxi&#232;me Guerre mondiale&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton867.jpg?1788464841' class='spip_logo spip_logo_right' width='100' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;img alt=&#034;&#034; height='676' src='https://www.education-defense.fr/local/cache-vignettes/L456xH676/2-10-2pngdocid17-218abe79-c1586.png?1794137655' style='max-width: 500px; max-height: 700px;' width='456' /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Une biographie bienvenue&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Chercheur en Histoire, Daniel &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; pr&#233;pare une th&#232;se sur le commandement alli&#233; durant la Deuxi&#232;me Guerre mondiale. Sp&#233;cialiste de strat&#233;gie, il s'int&#233;resse aux carri&#232;res ainsi qu'&#224; la psychologie des grands chefs militaires de ce conflit, ayant d&#233;j&#224; co-&#233;crit avec C&#233;dric &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MAS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; une biographie sur le Mar&#233;chal &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MONTGOMERY&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1) et venant d'en commettre une deuxi&#232;me sur le Generalfeldmarschall Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1891-1945).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Sans b&#233;n&#233;ficier de la notori&#233;t&#233; d'un &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MANSTEIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, d'un &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;ROMMEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ou d'un &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GUDERIAN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; reste connu de tous ceux qui s'int&#233;ressent &#224; l'histoire du dernier grand conflit mondial. Acteur de toutes les campagnes allemandes du front Ouest et du front Est, il a laiss&#233; l'image d'un officier loyal, &#233;nergique, d'une grande comp&#233;tence tactique, excellant dans le combat d&#233;fensif au point d'&#234;tre envoy&#233; dans les parties du front les plus difficiles, voire les plus d&#233;sesp&#233;r&#233;es &#224; partir de 1944. Il y gagne alors le surnom de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;pompier&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; du Reich &#224; l'image de celui que l'on envoie &#233;teindre les incendies provoqu&#233;s par les offensives alli&#233;es &#224; l'Est comme &#224; l'Ouest.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est ce mythe du grand soldat, dur avec les autres comme il le fut avec lui-m&#234;me, tenant tel un roc alors que tout s'effondre, ic&#244;ne des admirateurs de la Wehrmacht, que M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; revisite &#224; commencer par de substantielles pages concernant la jeunesse du jeune &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. T&#244;t atteint d'une myopie &#224; un oeil, Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; gardera sa vie durant ce monocle viss&#233; &#224; l'&#339;il droit, si caract&#233;ristique de sa silhouette. Rien ne le pr&#233;disposait &#224; une carri&#232;re militaire &#224; commencer par sa constitution physique qui n'&#233;tait pas des plus robustes, mais c'est en tant que jeune officier qu'il aborde la Premi&#232;re Guerre mondiale. Contrairement &#224; des millions de combattants &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ne conna&#238;tra pas vraiment l'exp&#233;rience du feu. Au moment o&#249; il prend le commandement d'une unit&#233; de tranch&#233;e, une blessure le renvoie du front&#8230;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Durant l'entre-deux-guerres, il fait partie des rares officiers retenus dans les rangs d'une Reichswehr an&#233;mi&#233;e, qui doit faire le tri dans ses rangs pour ne garder que le meilleur. C'est &#224; partir de cette &#233;poque qu'il gagne une v&#233;ritable formation en &#233;tat-major et qu'il commence &#224; tisser un r&#233;seau. Dans une Allemagne en proie &#224; la guerre civile, il fait l'exp&#233;rience des corps francs sans s'engager plus en avant politiquement. Cependant, et &#224; l'image de ses pairs, il reste id&#233;ologiquement marqu&#233; &#224; l'extr&#234;me-droite et s'accommode parfaitement de la mont&#233;e du parti national-socialiste.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;Le front Est et l'ascension d'un v&#233;ritable nazi&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Lorsque d&#233;bute le deuxi&#232;me conflit mondial, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; arrive &#224; maturit&#233;. Son r&#244;le durant les campagnes &#224; l'Ouest (Pologne et France) est r&#233;el mais reste secondaire. C'est avec &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article251&#034;&gt;l'op&#233;ration Barbarossa&lt;/a&gt; et l'ouverture du front germano-sovi&#233;tique qu'il se r&#233;v&#232;le, donne sa pleine mesure et qu'il commence &#224; &#234;tre remarqu&#233; en haut lieu. Il re&#231;oit en 1941 le commandement de sa premi&#232;re division panzer (3&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; division panzer) qu'il conduit jusqu'&#224; Moscou. Lors de la contre-offensive sovi&#233;tique de d&#233;cembre 1941 qui stoppe l'&#233;lan de la Wehrmacht, il m&#232;ne son premier grand combat d&#233;fensif emp&#234;chant que la retraite du 41&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; corps d'arm&#233;e ne se transforme en d&#233;b&#226;cle. C'est &#224; partir de ce moment que M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; date la v&#233;ritable ascension de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; qui d&#233;sormais n'appara&#238;t plus comme un banal officier d'&#233;tat-major.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Le 16&#160;janvier 1942, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'entretient directement avec &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; pour la premi&#232;re fois. Il fait partie de la vague des nouveaux commandants d'arm&#233;es et se voit remettre le commandement de la 9&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e. &#192; la t&#234;te de cette grande unit&#233; il va mener deux batailles majeures&#160;: celle de Rjev (1942-1943) et celle de &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article254&#034;&gt;Koursk (1943).&lt;/a&gt; Lors de la premi&#232;re confrontation, il r&#233;v&#232;le son talent de tacticien d&#233;fensif tenant en &#233;chec une Arm&#233;e rouge bien plus nombreuse et lui infligeant des pertes meurtri&#232;res. Il va surtout se r&#233;v&#233;ler l'instrument d'une guerre totale &#224; l'&#233;chelle de son secteur d'op&#233;ration. Lorsqu'il &#233;vacue le saillant de Rjev en mars 1943, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; organise une destruction syst&#233;matique de l'ensemble du territoire qui aboutit &#224; une famine tuant des dizaines de milliers de personnes en plus des tueries de masse et des exactions de toute sorte. Ce bilan est &#224; ajouter aux pertes militaires sovi&#233;tiques de l'ordre de plusieurs centaines de milliers de morts. D&#232;s cette &#233;poque les Sovi&#233;tiques instruisent un proc&#232;s &#224; charge contre Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; qu'ils consid&#232;rent comme un v&#233;ritable criminel de guerre.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Durant la bataille de Koursk (juillet 1943), la 9&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est en charge de la pince nord du saillant. C'est le secteur o&#249; les moyens blind&#233;s allemands sont les moins puissants et o&#249; &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; a d&#233;cid&#233; de faire porter le poids de la perc&#233;e &#224; son infanterie. Non seulement il ne parvient pas &#224; percer significativement mais, pire, il est attaqu&#233; dans le dos &#224; partir du 12&#160;juillet. Avec l'op&#233;ration Koutouzov, le saillant d'Orel - situ&#233; au nord de celui de Koursk &#8211; se transforme en pi&#232;ge et retourne le risque d'encerclement contre les Allemands cette fois. C'est non seulement la 9&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; Arm&#233;e qu'il faut sauver mais &#233;galement les &#233;normes stocks d'approvisionnement et centres logistiques de l'op&#233;ration Citadelle alors en cours. Encore une fois, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; emp&#234;che la catastrophe et les combats d&#233;fensifs qu'il m&#232;ne permettent une retraite en bon ordre en d&#233;pit de pertes importantes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Apr&#232;s une pause op&#233;rationnelle, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; reprend un commandement en janvier 1944. Prenant la t&#234;te du groupe d'arm&#233;es Nord (secteur de Leningrad et des &#201;tats baltes), il est fait mar&#233;chal du Reich en mars. Cette nomination n'emp&#234;che pas la perte de Leningrad et de l'Estonie mais &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; conserve l'enti&#232;re confiance du F&#252;hrer qui le promeut au commandement du groupe d'arm&#233;es Sud (Ukraine/Pologne) o&#249; il succ&#232;de, fin mars, au plus prestigieux generalfeldmarschall de la Wehrmacht&#160;: Erich von &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MANSTEIN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1887-1973). Le front allemand craque cependant de partout sous les coups de boutoir de l'Arm&#233;e rouge. Le point de tension culminant est &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article252&#034;&gt;l'op&#233;ration Bagration&lt;/a&gt; d&#233;clench&#233;e le 22&#160;juin, qui vise la destruction du groupe d'arm&#233;es Centre (Bi&#233;lorussie). Alors que les lignes allemandes sont enfonc&#233;es d&#232;s les premiers jours de l'offensive, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; re&#231;oit le commandement de ce groupe d'arm&#233;es. Il a d&#233;sormais plus de la moiti&#233; de l'Ostheer sous sa direction, et s'il ne parvient pas &#224; sauver le groupe d'arm&#233;es Centre, son improvisation et ses contre-attaques permanentes, comme (surtout) l'essoufflement de l'offensive adverse, permettent une stabilisation de la situation au coeur de l'&#233;t&#233; 1944.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&#192; cette date, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; d&#233;cide de lui confier le groupe d'arm&#233;es B (nord de la France). Nous sommes &#224; la mi-ao&#251;t 1944 et le verrou normand l&#226;che apr&#232;s deux mois de bataille meurtri&#232;re dans le bocage. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; partage le nouveau th&#233;&#226;tre d'op&#233;ration avec le Generalfeldmarschall Gerd von &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RUNDSTEDT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (1875-1953) d&#233;sign&#233; commandant des forces allemandes sur le front Ouest (&lt;em&gt;Oberbefehlshaber West&lt;/em&gt; ou &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;OB&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; Ouest). Il n'a pas le temps d'endiguer l'avance des alli&#233;s anglo-saxons et ce n'est que lorsque ces derniers parviennent aux limites de leur &#233;longation logistique que le front se stabilise &#224; la fronti&#232;re de l'Allemagne et des Pays-Bas. Profitant des erreurs et des mauvais calculs des Britanniques et des Am&#233;ricains, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; donne au Reich ses derni&#232;res victoires &#224; l'Ouest (batailles d'&lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article284&#034;&gt;Arnhem&lt;/a&gt; et de la Roer). Elles procurent un r&#233;pit &#224; la Wehrmacht qu'&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; voudrait transformer en initiative strat&#233;gique, mais l'&#233;chec de la &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article340&#034;&gt;contre-offensive des Ardennes (d&#233;cembre 1944)&lt;/a&gt; &#8211; durant laquelle &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; joue un r&#244;le central - ruine tout espoir d'une paix n&#233;goci&#233;e et s&#233;par&#233;e &#224; l'Ouest.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans un rapport de force &#233;crasant en faveur des alli&#233;s, le mar&#233;chal de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; s'enferme plus que jamais dans une rh&#233;torique fanatique. Trop compromis, il sait qu'il n'a pas d'issue et que la justice des vainqueurs l'attend avec la fin prochaine de la guerre. Ses arm&#233;es sont refoul&#233;es et il perd quasiment par n&#233;gligence le seul pont encore intact sur le Rhin. La prise par les Am&#233;ricains du pont de Remagen, le 7&#160;mars 1945, installe une t&#234;te de pont que les contre-attaques de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ne parviennent pas &#224; r&#233;duire. Au printemps, ce qui reste du groupe d'arm&#233;es B est d&#233;finitivement encercl&#233; dans la poche de la Ruhr. Refusant toute capitulation et se sachant promis &#224; une condamnation pour ses crimes de guerre, Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; se suicide le 21&#160;avril 1945.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;strong&gt;La d&#233;construction d'un mythe&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est une monographie fouill&#233;e que M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; met &#224; notre disposition. Dans l'histoire renouvel&#233;e de la Deuxi&#232;me Guerre mondiale par Jean &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LOPEZ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et son &#233;quipe, son travail vient ajouter une brique &#224; la connaissance (en langue fran&#231;aise) des grandes figures de ce conflit. Il permet ainsi de d&#233;construire les id&#233;es re&#231;ues et entretenues autour des grands chefs militaires allemands par les m&#233;morialistes d'apr&#232;s-guerre&#160;: unique responsabilit&#233; du F&#252;hrer dans les catastrophes militaires, comp&#233;tences hors normes des uns syst&#233;matiquement contrari&#233;es par la m&#233;galomanie de ce dernier, irresponsabilit&#233; id&#233;ologique...&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Ma&#238;trisant les fonds d'archives am&#233;ricains, britanniques et allemands (y compris ceux se trouvant en Russie), M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#233;claire de mani&#232;re particuli&#232;rement critique ce que fut le Mar&#233;chal &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;. Loyal, il ne le fut pas vis-&#224;-vis de ses alter ego du corps des officiers avec lequel il eut des rapports ex&#233;crables, mais avec le r&#233;gime nazi et ses hi&#233;rarques. Personnalit&#233; col&#233;rique, cynique et grossi&#232;re &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; se plaisait &#224; terroriser, humilier et insulter ses subalternes. Abrasif, il n'allait cependant pas au-del&#224; lorsqu'il &#233;tait remis &#224; sa place, parfois m&#234;me par un subordonn&#233;. D&#233;crit comme un pervers par l'historien, il devait surtout les faveurs de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; au fait qu'il n'appartenait pas &#224; la caste aristocratique et traditionnelle des officiers prussiens tout en incarnant la conformit&#233; de l'officier nazi. Un trait qui devait se renforcer particuli&#232;rement apr&#232;s l'attentat du 20&#160;juillet 1944.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;M.&#160;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; d&#233;crit une personne brutale et redout&#233;e dans tous les &#233;tats-majors qu'on lui a confi&#233;s. Esprit rapide mais sans empathie, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; aime le rapport de force et il met en permanence la pression &#224; son entourage. Sa duret&#233; humaine a souvent &#233;t&#233; contre-productive et nombreux sont les officiers ayant demand&#233; leur mutation afin de ne plus avoir &#224; travailler avec lui. Par ailleurs, la fine connaissance de l'historien &#224; l'endroit des questions strat&#233;giques et tactiques permet de relativiser l'image que les m&#233;morialistes ont forg&#233; de Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, &#224; savoir celle d'un tacticien hors-pair. Officier de terrain, proche de l'action sans &#234;tre proche de la troupe, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est un tacticien talentueux mais sans vision strat&#233;gique, voire sans vision tout court. Il ne per&#231;oit que l'int&#233;r&#234;t du moment au profit de son seul commandement, sans se soucier des cons&#233;quences de ses actes et de ses demandes (notamment en renforts) pour les commandements voisins. Ma&#238;tre en mati&#232;re d'improvisation, de ratissage des arri&#232;res du front, de mise sur pied d'unit&#233;s &lt;em&gt;ad hoc&lt;/em&gt; (&lt;em&gt;Kampfgruppen&lt;/em&gt;), il ne fait que reculer. L'impr&#233;paration logistique de l'op&#233;ration Herbstnebel comme la perte du pont de Remagen &#8211; dont la responsabilit&#233; retombe sur &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;RUNDSTEDT&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &#8211; soulignent aussi les limites des qualit&#233;s militaires de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; dont le seuil de comp&#233;tence se situait davantage au niveau de la division que de l'arm&#233;e et du groupe d'arm&#233;es.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Son commandement a, surtout, &#233;t&#233; peu regardant et peu &#233;conome en vies humaines qu'elles aient &#233;t&#233; militaires ou civiles. Aux pillages, destructions et ex&#233;cutions de ses propres soldats, &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; ajoute la mise en oeuvre m&#233;thodique d'une politique de &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;terre br&#251;l&#233;e&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187; &#224; l'encontre de l'ennemi sovi&#233;tique et des populations civiles. Si on ne peut lui imputer tous les crimes commis, notamment dans le saillant de Rjev, la duret&#233; de ses ordres a incontestablement cr&#233;&#233; les conditions d'une brutalisation des troupes allemandes rendant possible d'innombrables exactions &#224; l'encontre des populations. Le Mar&#233;chal &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; est, en ce sens, repr&#233;sentatif de la guerre totale voulue par les nazis sur le front Est comme ailleurs.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;FELDMANN&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Daniel) et &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MAS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; (Cedric), &lt;em&gt;Montgomery&lt;/em&gt;, Economica, 2014, 192 p.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;img alt=&#034;&#034; height='333' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/jpg/2-92-2jpgdocid17-5fed4ee6.jpg?1788467228' style='max-width: 700px; max-height: 550px;' width='500' /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Walter &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;MODEL&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; et Adolf &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;HITLER&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; le 6&#160;mars 1942&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>Je serai soldat</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/Je-serai-soldat</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/Je-serai-soldat</guid>
		<dc:date>2020-08-30T10:23:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Arm&#233;es</dc:subject>
		<dc:subject>Histoire</dc:subject>
		<dc:subject>&#201;ducation nationale</dc:subject>
		<dc:subject>Formation</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;i&gt;Je serai soldat. Alphabet militaire. M&#233;thode syllabique&lt;/i&gt;, Le Centurion, 2015, 56 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Monde-et-culture-militaires" rel="directory"&gt;Monde et culture militaires&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton866.png?1788464838' class='spip_logo spip_logo_right' width='114' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Apprentissage essentiel aux origines de toute d&#233;marche intellectuelle, la lecture n'est pas forc&#233;ment un acquis dans notre soci&#233;t&#233; d&#233;velopp&#233;e surtout lorsque l'on constate le nombre important de jeunes qui - arrivant au lyc&#233;e - peinent encore &#224; lire un paragraphe ou une page de manuel, butant sur la compr&#233;hension de mots pourtant courants. L'intrusion massive d'&#233;crans au quotidien n'est point tant une cause que l'acc&#233;l&#233;rateur d'un mal dont les racines profondes tiennent davantage &#224; l'orientation id&#233;ologique des programmes scolaires depuis des d&#233;cennies, ainsi qu'aux ravages du p&#233;dagogisme et d'une m&#233;thode d'apprentissage (de la lecture) globale.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;&lt;em&gt;Je serai soldat &lt;/em&gt;est une m&#233;thode de lecture publi&#233;e par les &#233;ditions &lt;a href=&#034;https://www.editions-lecenturion.fr/&#034;&gt;Le Centurion.&lt;/a&gt; Elle met en avant la m&#233;thode d'apprentissage traditionnelle dite syllabique, qui consiste d'abord &#224; d&#233;chiffrer les parties du mot avant d'acc&#233;der &#224; sa globalit&#233;. Hormis des qualit&#233;s reconnues &#224; travers des g&#233;n&#233;rations de tr&#232;s bons lecteurs, la pr&#233;sente m&#233;thode est illustr&#233;e autour du th&#232;me de l'Arm&#233;e fran&#231;aise au &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XIX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt;/d&#233;but &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;XX&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;sup class=&#034;typo_exposants&#034;&gt;e&lt;/sup&gt; si&#232;cle.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;C'est donc un voyage au parfum d'images d'&#201;pinal que nous propose ce bel ouvrage &#224; travers l'alphabet et les premiers mots. Si d'aucuns trouvaient d&#233;suet le th&#232;me de l'arm&#233;e qui portait le pantalon garance, on y verra aussi une premi&#232;re sensibilisation &#224; l'Histoire et, pourquoi pas, &#224; un premier enseignement de d&#233;fense. La finalit&#233; de la m&#233;thode d'apprentissage de la lecture, quant &#224; elle, n'a pas pris une ride.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Un bel ouvrage &#224; recommander aux &#233;coliers de la Maternelle et du cycle primaire.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;img alt=&#034;&#034; height='652' src='https://www.education-defense.fr/IMG/distant/png/2-7-2pngdocid176-a8fa8f00.png?1788466873' style='max-width: 500px; max-height: 700px;' width='500' /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: center;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>
<item xml:lang="fr">
		<title>L'affolement du monde</title>
		<link>https://www.education-defense.fr/L-affolement-du-monde</link>
		<guid isPermaLink="true">https://www.education-defense.fr/L-affolement-du-monde</guid>
		<dc:date>2020-01-06T11:13:00Z</dc:date>
		<dc:format>text/html</dc:format>
		<dc:language>fr</dc:language>
		<dc:creator>Nghia NGUYEN</dc:creator>






		<dc:subject>Strat&#233;gie/Relations internationales</dc:subject>
		<dc:subject>Guerre</dc:subject>
		<dc:subject>G&#233;opolitique</dc:subject>

		<description>&lt;p&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOMART&lt;/span&gt; (Thomas), &lt;i&gt;L'affolement du monde. 10 enjeux g&#233;opolitiques&lt;/i&gt;, Tallandier, 2019, 320 p.&lt;/p&gt;

-
&lt;a href="https://www.education-defense.fr/Geopolitique-193" rel="directory"&gt;G&#233;opolitique&lt;/a&gt;


		</description>


 <content:encoded>&lt;img src='https://www.education-defense.fr/IMG/logo/arton865.jpg?1788464829' class='spip_logo spip_logo_right' width='101' height='150' alt=&#034;&#034; /&gt;
		&lt;div class='rss_texte'&gt;&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Dans un livre paru en janvier 2019 - que l'on pourra contextualiser avec une ann&#233;e de recul (1)&#160;-, Thomas &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOMART&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; d&#233;crit, autour de 10 enjeux majeurs , la situation g&#233;opolitique du monde. Que ce soit &#224; travers l'&#233;mergence de la puissance chinoise, le retour d'une Russie nationaliste, l'unilat&#233;ralisme des &#201;tats-Unis, le directeur de l'&lt;a href=&#034;https://www.ifri.org/&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;IFRI&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; (2) analyse une p&#233;riode de rupture profonde qui voit le d&#233;clin du mod&#232;le europ&#233;en et met l'humanit&#233; au bord du gouffre. Son pessimisme (r&#233;alisme&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;?) suit &#233;galement les probl&#233;matiques transversales que sont les enjeux &#233;nerg&#233;tiques et climatiques, mais aussi les mutations de la guerre li&#233;es aux menaces cybern&#233;tiques.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cet essai sera utilement crois&#233; avec les analyses de l'ancien &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;CEMA&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;, le &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?article532&#034;&gt;g&#233;n&#233;ral Pierre de &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;VILLIERS&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;,&lt;/a&gt; et de son successeur, le &lt;a href=&#034;https://www.education-defense.fr/spip.php?rubrique124&#034;&gt;g&#233;n&#233;ral Fran&#231;ois &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;LECOINTRE&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/a&gt; Il permettra aussi d'&#233;clairer les enseignants en charge de la nouvelle option &#171;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;Histoire-G&#233;ographie, G&#233;opolitique, Sciences politiques&lt;small class=&#034;fine&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&lt;small class=&#034;fine d-inline&#034;&gt;&#160;&lt;/small&gt;&#187;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;_______________&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. La crise actuellement en cours entre les &#201;tats-Unis et l'Iran, qui laisse craindre un embrasement du Moyen-Orient.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt; &lt;li style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;span style=&#034;font-size:14px;&#034;&gt;Cf. Thomas &lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;&lt;span class=&#034;caps&#034;&gt;GOMART&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; participe &#224; la r&#233;daction des p&#233;riodiques &lt;em&gt;Revue des deux mondes&lt;/em&gt; et &lt;em&gt;&#201;tudes&lt;/em&gt;, et est &#233;galement historien.&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p style=&#034;text-align: justify;&#034;&gt; &lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
		
		</content:encoded>


		

	</item>



</channel>

</rss>